سه تن از پسران آیتالله علی خامنهای فقید و بیشتر رهبران ارشد جمهوری اسلامی روز یکشنبه در کنار تابوت او در نمایشی عمومی از وحدت گرد هم آمدند، اما پسر دوم و جانشین او، مجتبی، غایب بود. این اولین بار بود که سه پسر او، مصطفی، مسعود و میثم، از زمان ترور خامنهای در ماه فوریه، هنگامی که آمریکا و اسرائیل جنگ خود را علیه ایران آغاز کردند، در انظار عمومی ظاهر میشدند. دو نفر از آنها که پشت تابوت پدرشان ایستاده بودند، به وضوح اشک میریختند.
رهبری ارشد سیاسی و نظامی کشور، از جمله سرلشکر احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، که پس از حدود چهار ماه غیبت، روز پنجشنبه دوباره در انظار عمومی ظاهر شد، به آنها پیوستند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، و محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد تهران با واشنگتن، نیز حضور داشتند.
این مراسم تشییع که صدها هزار عزادار را به مصلای بزرگ تهران و خیابانهای اطراف آن کشانده است، یکی از بزرگترین گردهماییهای مذهبی در تاریخ پایتخت ایران بوده است.
مجتبی خامنهای، پسر دوم رهبر فقید و جانشین او به عنوان رهبر معظم، از زمان ترور پدرش در ۲۸ فوریه در انظار عمومی ظاهر نشده است. به گفته منابع نزدیک به نظام، مجتبی در همان حملات مجروح شد، اما از آن زمان بهبود یافته است. این منابع اظهار داشتند که غیبت مداوم او بیشتر به نگرانیهای امنیتی مربوط میشود تا مشکلات سلامتی.
مراسم تشییع شش روزه با هدف تأکید بر تابآوری و مشروعیت عمومی جمهوری اسلامی پس از یک سال پر از آشفتگیهای بیسابقه، از جمله دو جنگ با اسرائیل و آمریکا و همچنین ناآرامیهای گسترده داخلی که طبق آمار رسمی، هزاران کشته برجای گذاشت، برگزار میشود.
شورای عالی امنیت ملی ایران در پستی در شبکه اجتماعی X که عکسی از جمعیت عظیم عزاداران را نشان میداد، خطاب به آمریکا و اسرائیل نوشت: «این روزها چشمانتان را به ایران بدوزید. این همان ایرانی است که فکر میکردید در چند روز به زانو در میآورید!»
این شورا نوشت: «این دریای خروشان مردم دو شعار سر میدادند: مقاومت در برابر دشمنان و انتقام خون رهبر شهیدشان.»
حامیان نظام از زمان درگیریهای اخیر به تعداد زیادی در تجمعات شرکت کرده و متعهد شدهاند که در صورت تهدید نظامی مجدد، از جمهوری اسلامی دفاع کنند. مراسم روز یکشنبه توسط جعفر سبحانی، روحانی ارشد که هیچ سمت سیاسی ندارد، رهبری شد.
محمدرضا جلاییپور، فعال اصلاحطلب و زندانی سیاسی سابق، نوشت: «تهران امروز شاهد بزرگترین نماز جماعت در تاریخ خود و در تاریخ اسلام بود، با نظمی قابل توجه. اینکه هیچ کس در میان جمعیت جان خود را از دست نداد، دستاورد کوچکی نیست.»
مقامات برای عزادارانی که از سراسر کشور سفر کرده بودند، اقامت و غذای رایگان فراهم کردند، در حالی که سیستمهای مه پاش در سراسر مجموعه مصلی نصب شد تا به نمازگزاران در مقابله با گرما کمک کند.
رهبری ایران امیدوار است که وسعت حضور مردم، ادعاهای آن را در مورد مشروعیت داخلی تقویت کرده و واشنگتن را از برنامهریزی برای اقدامات نظامی بیشتر منصرف کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه به آکسیوس گفت که از دیدن گریه ایرانیان در مراسم تشییع شگفتزده شده است و فکر میکرد مردم این کشور از رهبر فقید متنفر هستند.
آکسیوس به نقل از ترامپ نوشت: «شاید این اشکهای ساختگی باشد.»
مقامات در حال برنامهریزی برای برگزاری بزرگترین مراسم تشییع در تاریخ ایران در روز دوشنبه در تهران هستند. سپس پیکر رهبر فقید روز سهشنبه به شهر مقدس قم منتقل خواهد شد و پس از بازدید از شهرهای زیارتی نجف و کربلا در عراق، در زادگاهش مشهد، یکی از مقدسترین شهرهای شیعه، به خاک سپرده خواهد شد.