با رسیدن دمای اقیانوس آرام به بالاترین سطوح تاریخی و پیشبینی یک رویداد آبوهوایی النینوی شدید، انتظار میرود در سال آینده امواج گرمای دریایی شدیدی در سراسر جهان رخ دهد1,2. دانشمندان باید از اکنون برای مطالعه این شرایط افراطی آماده شوند تا مدیران منابع دریایی و تصمیمگیرندگان بتوانند استراتژیهای پاسخ را تدوین و اجرا کنند و جوامع برای آیندهای گرمتر برنامهریزی نمایند.
النینو بخشی از یک چرخه طبیعی تکرارشونده در آبوهوای زمین است که در آن آبهای گرمتر در مرکز و شرق اقیانوس آرام، گردش اقیانوسی و جوی را تغییر داده و بر آبوهوای سراسر جهان تأثیر میگذارد. امواج گرمای دریایی مرتبط با النینو فرصتهایی را برای مطالعه اکوسیستمها تحت شرایط تنش واقعی و در مقیاسهایی فراهم میکنند که تکرار آنها در آزمایشگاه ممکن نیست.
امواج گرمای دریایی میتوانند هفتهها یا ماهها زودتر پیشبینی شوند و به پژوهشگران زمان کافی میدهند تا مطالعات میدانی را طراحی، تجهیزات را مستقر و دادههای پایهای را جمعآوری کنند. تحقیقات میتوانند به گونهای طراحی شوند که نظریهها را آزمایش کرده و درک ما را از فرآیندهای اکولوژیکی، آستانهها و مکانیزمهای بازیابی در اقیانوسی که به سرعت در حال گرم شدن است، بهبود بخشند.
چنین دانشی میتواند در تصمیمگیری درباره نحوه مدیریت منابع دریایی، مانند اینکه آیا شیلات بسته شود یا خیر، مؤثر باشد. از آخرین النینو در سالهای ۲۰۲۳–۲۴ (به نمودار «آبهای داغ» مراجعه کنید)، موارد زیادی درباره امواج گرمای دریایی آموخته شده است. اما این درسها نیازمند یکپارچهسازی و گسترش به طرحهای آمادگی بلندمدت و منسجم هستند.
خوشبختانه، رویکردهای مؤثری که در یک مکان تثبیت شدهاند، میتوانند به مکانهای دیگر نیز تعمیم یابند. استرالیا در توسعه سیستمهای هشدار زودهنگام و طرحهای پاسخ برای سازگاری با اقلیم دریایی افراطیتر پیشرو است. کشورهای دیگر (از جمله بریتانیا، ایالات متحده، نیوزیلند و پرو) آگاهی خود را نسبت به این رویدادها افزایش داده و سیستمهای مشاهده، پیشبینیها، جلسات توجیهی، مکانیزمهای خطمشی و (در برخی موارد) اقدامات سازگاری را راهاندازی کردهاند.
اما اقدامات بیشتری لازم است، به ویژه در مکانهایی که قبلاً تحت تأثیر امواج گرمای دریایی شدید قرار نگرفته بودند. در اینجا، ما هفت اولویت را برای افزایش آمادگی در برابر امواج گرمای دریایی برجسته میکنیم.
سیستمهای پیشبینی و هشدار زودهنگام
پیشبینی به مدلهای فیزیکی و آماری برای تخمین دماهای احتمالی اقیانوس متکی است7. دادههای حاصل از مشاهدات مداوم سطحی و زیرسطحی برای مقداردهی اولیه مدلها و راستیآزمایی پیشبینیها ضروری است و اعتماد کاربران را به پیشبینیها افزایش میدهد.
اما مدیران میخواهند دقیقتر بدانند که مدت و شدت یک موج گرمای دریایی چه خواهد بود. دقت پیشبینیها هرچه افق زمانی دورتر و مقیاس مکانی ریزتر (مانند طول سواحل) باشد، کاهش مییابد. برای بهبود دقت پیشبینی، به پایش بهتر اقیانوس، درک بهتر محرکهای امواج گرمای دریایی و اصلاحات مداوم فیزیک مدلها نیاز است7.
انتظار میرود پیشرفتها در یادگیری ماشین تحولآفرین باشند. مدلهای نسل بعدی که فیزیک اقیانوس را ادغام میکنند، ممکن است بتوانند امواج گرمای دریایی بیسابقه را با دقت بیشتری نسبت به فناوریهای فعلی پیشبینی کنند. کوچکمقیاسسازی (Downscaling) مدلهای اقلیمی جهانی به مناطق ساحلی با استفاده از تکنیکهای یادگیری ماشین نیز میتواند مفید بودن پیشبینیها را در مکانهایی که اکثر کاربران منابع دریایی فعالیت میکنند، افزایش دهد.
جلسات توجیهی هماهنگ
برنامهریزی و ارتباطات درباره امواج گرمای دریایی نزدیک نیز در حال بهبود است1. در سال ۲۰۲۳، مشارکتها پراکنده و اغلب فقط در پاسخ به رویدادهایی بود که در حال وقوع بودند. اکنون فعالیتها پیشدستانهتر و ساختارمندتر شدهاند.
جلسات توجیهی هماهنگی که پیشبینیها را به اقدام تبدیل میکنند، راههایی برای درگیر کردن گروههای متأثر و برنامهریزی آیندهنگرانه فراهم میآورند. چنین استراتژیهای ارتباطی باید در سراسر جهان پیادهسازی شوند4,8. جلسات توجیهی ملی نمای کلی از ریسکها و پیامدهای امواج گرمای دریایی ارائه میدهند. متخصصان منطقهای و صنعتی میتوانند مشاورههای محلی بیشتری ارائه دهند.
برای مثال، سری جلسات توجیهی ملی اقلیم دریایی استرالیا4 از سال ۲۰۲۳ در حال اجرا است. جلسات مشابهی (که توسط برخی از نویسندگان این مقاله هدایت یا در آنها مشارکت شده) برای غرب اقیانوس آرام (G.S.) و در بریتانیا (C.R.)، برزیل (K.E.S.)، سنگاپور (C.M.S.) و نیوزیلند (C.M.S.) برگزار شده است.
طرحهای پاسخ
شرکتهای تولیدکننده غذای دریایی و مدیران حفاظت محیط زیست هنگام نزدیک شدن یک موج گرمای دریایی به مجموعهای از گزینههای عملیاتی نیاز دارند. گزینهها شامل تنظیم استراتژیهای برداشت، تعطیلی موقت شیلات و تغییر عملیات پرورش آبزیان است1.
سیستمهای هشدار زودهنگام و هماهنگی بینبخشی اجزای کلیدی پاسخهای بهموقع هستند. صنعت نیز پروتکلهای عملیاتی را برای کاهش تأثیرات امواج گرمای دریایی بر سلامت حیوانات و کیفیت محصولات غذایی پذیرفته است. برای مثال، شیلات حلزون گوشدراز (Abalone) در نیوساوتولز نحوه صید، دستکاری و آمادهسازی حلزونهای دریایی (Haliotis spp.) برای صادرات زنده را تغییر دادهاند10. سایر مناطق نیز میتوانند از طرحهای مشابه بهرهمند شوند4.
برای مثال، صید آنچووی پرو (Engraulis ringens)، منبع حدود ۲۰٪ آرد و روغن ماهی در جهان، توسط النینوی کنونی محدود شده است. در سال ۲۰۲۳، شیلات مجبور به تعطیلی شد که منجر به زیان تخمینی11 ۱.۴ میلیارد دلار آمریکا گردید. امسال، یک هشدار در فوریه مقامات پرو را برانگیخت تا فصل صید را دو هفته جلو بیندازند و مجموع صید مجاز آنچووی و آنچووی سفید (Anchoa nasus) را بیش از ۳۰٪ کاهش داده و به ۱.۹ میلیون تن برسانند. این امر به معنای آن بود که شیلاتها میتوانستند حدود ۴۵۰,۰۰۰ تن قبل از تشدید موج گرما و پایان فصل در مه صید کنند.
اقدامات سازگاری
در سال ۲۰۲۳، آمادگی در برابر امواج گرمای دریایی در اکثر مناطق ناکافی تشخیص داده شد. تأکید اصلی بر افزایش آگاهی از ریسک در بخشهایی مانند شیلات و پرورش آبزیان بود1. با این حال، این صنایع و سایر بخشها نیز باید با اقیانوس در حال تغییر سازگار شوند.
اکنون آگاهی در میان بخشها و نهادها افزایش یافته و رفتارها شروع به تغییر کردهاند. برای مثال، جلسات توجیهی اقلیم دریایی استرالیا مشارکت مدیران پرورش آبزیان و شیلات، اپراتورهای گردشگری دریایی، سیاستگذاران، پژوهشگران و ماهیگیران فردی را جذب میکند4.
در ایالات متحده، پیشبینی امواج گرمای دریایی منجر به ارائه توصیه به ماهیگیران درباره افزایش تعاملات با پستانداران دریایی میشود، زیرا همپوشانی بین مناطق شکاری حیوانات و ابزارهای ماهیگیری گسترش مییابد که میتواند منجر به تعطیلی شیلات شود. مدیران صخرههای مرجانی درگیر در تلاشهای بازسازی میتوانند تلاشهای کاشت مجدد را کاهش دهند و شروع به جمعآوری مواد ژنتیکی نمایند.
در دریای مدیترانه، محدود کردن گردشگری غواصی در صخرههای مرجانی برای به حداقل رساندن آسیبها در حین امواج گرمای دریایی پیشنهاد شده است، که بازتابدهنده رویههایی است که در طی امواج گرمای دریایی ۲۰۲۳–۲۴ در آسیا اتخاذ شده بود11.
در صنعت مروارید سیاه جزایر کوک، پیشبینیهای فصلی برای حمایت از تصمیمات مربوط به مدیریت تطبیقی با هدف کاهش تنش حرارتی صدفها پیشنهاد شده است. این اقدامات شامل افزایش وابستگی به تولید در جوجهکشیها تحت شرایط دمایی کنترلشده و برداشت ترجیحی مروارید در دورههای خنکتر سال است.
در بریتانیا، یک شبکه ملی امواج گرمای دریایی و کد بهترین شیوهها ایجاد شده است که امکان تبادل دانش بینرشتهای را فراهم میکند. انتقال مشابه تجربیات، ظرفیتها و درسهای آموخته شده بین حوزههای قضایی میتواند آمادگی جهانی را تسریع کند و به جایگاهدادن مدیریت ریسک در فرآیندهای معمول تصمیمگیری کمک نماید4.
پایش فیزیکی و اکولوژیکی
النینوی ۲۰۲۳ خواستار تقویت ظرفیتهای پایش و پژوهش برای بهبود شناسایی، درک و پاسخ به امواج گرمای دریایی شد. شبکههای مشاهده اکنون به جزء اصلی طرحهای آمادگی و پاسخ تبدیل میشوند و اطلاعات مورد نیاز برای حمایت از پیشبینی، ارزیابی اثرات، مداخلات مدیریتی و استراتژیهای سازگاری بلندمدت را فراهم میکنند12.
استفادههای هدفمند از گلایدرهای دریایی و استراتژیهای پایش تشدیدشده میتواند پژوهش، آگاهی موقعیتی و تصمیمات مدیریتی را تقویت کند12. پژوهشها به سمت درک تابآوری و سازگاری اکولوژیکی گسترش یافته است. برای مثال، مطالعات ژنتیکی در حال شناسایی ویژگیهایی هستند که ممکن است ظرفیت گونههای کلیدی شیلات یا گونههای تشکیلدهنده زیستگاه13 را برای بقا تحت تنش حرارتی فزاینده افزایش دهند.