حضور هیئت ایرانی در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک؛ صلحی که با آمریکا همچنان دست‌نیافتنی است

یک هیئت محدود ایرانی قرار است روز سه‌شنبه برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد وارد نیویورک شود؛ هم‌زمان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در بحبوحه جنگ در خاورمیانه از احتمال وقوع «اتفاقات بسیار بزرگ» در پیش رو سخن می‌گوید.

ایران به عنوان یکی از اعضای بنیان‌گذار سازمان ملل متحد، دهه‌هاست که در این رویداد دیپلماتیک جهانی حضور داشته که در سال‌های اخیر به رهبری مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور این کشور، و پیش از او ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور پیشین، انجام شده است.

اما حضور هیئت ایرانی در سال جاری در خاک کشوری که کماکان با آن در وضعیت جنگی به سر می‌برد، در سال‌های اخیر بی‌سابقه بوده است.

دولت ترامپ اعلام کرده است که به «هیئت اصلی» ایران شامل پزشکیان اجازه ورود به نیویورک را خواهد داد.

یک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز پنجشنبه گفت که هیئت امسال در مقایسه با نشست سال ۲۰۲۵، یعنی ماه‌ها پیش از آغاز جنگ میان آمریکا و ایران، کوچک‌تر خواهد بود.

ترکیب دقیق هیئت اعزامی ایران هنوز مشخص نیست، اما رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که پزشکیان روز سه‌شنبه به نیویورک سفر خواهد کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا اظهار داشت: «در راستای تعهدات کشور میزبان، هیئت اصلی رژیم ایران قادر خواهد بود در هفته عالی‌رتبه مجمع عمومی سازمان ملل متحد شرکت کند.»

این مقام افزود: «این هیئت تحت محدودیت‌های تردد خواهد بود و بر اساس سیاست‌های تحریمی ما، با ممنوعیت خرید کالاهای لوکس و سایر اقلام مواجه خواهد شد.»

بخش ۱۱ توافق‌نامه مقر سازمان ملل متحد تصریح می‌کند که مقامات آمریکایی «نباید هیچ‌گونه مانعی» برای سفر مقامات سازمان ملل یا نمایندگان کشورهای عضو به مقر نیویورک یا خروج از آن ایجاد کنند.

بیش از دو هفته است که هیچ حمله علنی از سوی آمریکا به ایران گزارش نشده است.

به‌رغم این آرامش موقت، ترامپ اشاره کرده است که ممکن است تصمیم‌های مهمی درباره ایران در راه باشد؛ اظهاراتی که پیش از این نشست دیپلماتیک، خطر تشدید تنش‌ها میان دو کشور را به همراه دارد.

در همین حال، ایران هشدار داده است که هرگونه حمله جدید آمریکا، حملات پیوسته‌ای را علیه پایگاه‌ها و منافع این کشور در سراسر منطقه در پی خواهد داشت.

به گزارش خبرگزاری نیمه‌رسمی تسنیم، فرماندهی مرکزی نظامی ایران روز یکشنبه اعلام کرد اطلاعاتی دریافت کرده است مبنی بر اینکه آمریکا با پشتیبانی برخی از کشورهای منطقه، در حال آماده‌سازی برای ازسرگیری اقدامات علیه ایران است.

ترامپ در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز در تعطیلات آخر هفته گفت که در «وضعیت تصمیم‌گیری» به سر می‌برد و ممکن است به‌زودی «اتفاقات بسیار بزرگی» رخ دهد. او جزئیات بیشتری ارائه نکرد.

بله. ایران دهه‌ها در قالب‌های مختلف، در دوران‌های پرفرازونشیب و همچنین در برهه‌های پیشرفت‌های دیپلماتیک، در مجمع عمومی حضور یافته است. آیت‌الله علی خامنه‌ای در سال ۱۹۸۷، زمانی که رئیس‌جمهور بود و دو سال پیش از رسیدن به مقام رهبری، در این مجمع سخنرانی کرد. خامنه‌ای در اواخر فوریه در جریان یک حمله هوایی اسرائیل در آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران کشته شد.

به‌ویژه در سال ۲۰۱۵، حسن روحانی، رئیس‌جمهور وقت ایران، به رهبران جهان گفت که توافق هسته‌ای تاریخی ایران که در آن سال امضا شد — و محور اصلی سیاست خارجی باراک اوباما، رئیس‌جمهور وقت آمریکا به شمار می‌رفت — یک «پیروزی بر جنگ» بوده و باید به برقراری صلح در خاورمیانه کمک کند.

با این حال، در سال جاری، صلحی که روحانی از آن سخن می‌گفت بسیار دورتر به نظر می‌رسد و هیچ نشانه‌ای از ازسرگیری مذاکرات میان واشینگتن و تهران دیده نمی‌شود.

نزدیک‌ترین معادل بین‌المللی برای این دیدار در دوران جنگ، می‌تواند سفر انور سادات، رئیس‌جمهور مصر، به اسرائیل در سال ۱۹۷۷ باشد؛ در حالی که دو کشور از نظر فنی در حال جنگ بودند — هرچند آن رویداد نیز بخشی از یک روند صلح گسترده‌تر به شمار می‌رفت.

به گفته مقامات آمریکایی، امنیت رئیس‌جمهور ایران در جریان مجمع عمومی سازمان ملل توسط سرویس مخفی ایالات متحده تأمین خواهد شد. این مقامات گفتند که حفاظت از سایر مقامات ایرانی بر عهده سرویس امنیت دیپلماتیک وزارت امور خارجه آمریکا خواهد بود.

مقامات به سی‌ان‌ان گفتند که نیروهای امنیتی فدرال توسط اعضای اداره اطلاعات پلیس نیویورک (NYPD)، همراه با کارآگاهان این اداره و اسکورت گشت بزرگراهی پشتیبانی خواهند شد.

ایالات متحده در گذشته نیز محدودیت‌هایی را برای تردد هیئت ایرانی اعمال کرده بود.

سال گذشته، دولت ترامپ اعلام کرد دسترسی دیپلمات‌های ایرانی به «فروشگاه‌های عمده‌فروشی باشگاهی» نظیر کاستکو (Costco) و خرید کالاهای لوکس را در مدت اقامت در ایالات متحده ممنوع می‌کند. به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، این سیاست همچنان به قوت خود باقی است.

مقامات ایرانی که سال گذشته برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک سفر کردند نیز «صرفاً به مناطقی که برای تردد به مقر سازمان ملل و بالعکس جهت انجام امور رسمی سازمان ملل کاملاً ضروری بود» محدود شده بودند.

در سال ۲۰۱۹ نیز در پی بالا گرفتن تنش‌ها میان دو کشور، ایالات متحده محدودیت‌هایی را برای تردد هیئت اعزامی اعمال کرد.

ایران تنها کشوری نیست که با موانع دسترسی روبه‌روست. دولت ترامپ بار دیگر از صدور روادید برای محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، خودداری کرده است. انتظار می‌رود او از طریق ارتباط تصویری در مجمع سخنرانی کند.