نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کردها، که انحلال آنها روز سهشنبه توسط رهبرشان، مظلوم عبدی، اعلام شد، ارتش بالفعل اداره خودمختار کردها در سوریه با حمایت واشنگتن بودند و در نبرد علیه جهادیها پیشگام بودند.
این نیروها برای سالها آموزشدیدهترین و سازمانیافتهترین نیروهای سوریه بودند، تا اینکه واشنگتن آنها را به نفع مقامات جدید دوست آمریکا در دمشق کنار گذاشت.
کارشناسان میگویند انحلال نیروهای دموکراتیک سوریه پایان یک دوران برای کردهای این کشور است که مدتها پیش از سقوط بشار اسد، حاکم سوریه در سال ۲۰۲۴، رویای خودمختاری را در سر میپروراندند.
این نیروها در سال ۲۰۱۵ به تحریک ایالات متحده تشکیل شدند. آمریکا تحت تأثیر مبارزان کرد که گروه دولت اسلامی را در کوبانی در شمال شکست داده بودند، به دنبال شریکی قابل اعتماد در نبرد علیه جهادیها بود.
سپس نیروهای دموکراتیک سوریه نبرد علیه داعش را رهبری کردند که چهار سال بعد از نظر سرزمینی در سوریه شکست خورد.
این نیروها در اوج خود حدود ۱۰۰ هزار جنگجو داشتند، از کردها و عربها تشکیل شده بودند و بخشهای وسیعی از شمال و شمال شرق غنی از نفت سوریه را کنترل میکردند.
اما پس از درگیریهای ژانویه که کردها بخشهای بزرگی از قلمرو خود را به نیروهای دولتی از دست دادند، دو طرف توافقی را برای ادغام نهادهای نظامی و غیرنظامی کردها در دولت امضا کردند.
همچنین، پس از آنکه ارتش احمد الشارع، رئیسجمهور سوریه، کنترل دو استان رقه و دیرالزور را که قبلاً در دست کردها بود، به دست گرفت، اعراب در صفوف آنها به صورت گستردهای جدا شدند و این امر باعث تضعیف آنها شد.
موتلو جیویر اوغلو، تحلیلگر و کارشناس مسائل کردها مستقر در واشنگتن، به خبرگزاری فرانسه گفت: «انحلال نیروهای دموکراتیک سوریه به معنای پایانی تلخ» برای کردها است و افزود که این رویداد «پایان قدرت کردها در سوریه» را رقم میزند.
- اتهامات پکک -
نیروهای کرد همچنین بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹ با تهاجمات مکرر ترکیه مواجه بودند، آنکارا میگفت که میخواهد این مبارزان را از مرز خود دور کند.
ترکیه مدتهاست که نیروهای دموکراتیک سوریه را با حزب کارگران کردستان (پکک)، که دههها شورش در این کشور را به راه انداخته بود، مرتبط میداند.
نیروهای دموکراتیک سوریه تحت سلطه یگانهای مدافع خلق (یپگ) بودند، گروه شبهنظامی کردی که آنکارا آن را شاخهای از پکک میدانست.
پس از فراخوان عبدالله اوجالان، رهبر زندانی پکک، این حزب رسماً مبارزه مسلحانه خود علیه ترکیه را در ماه مه سال گذشته کنار گذاشت و به چهار دهه خشونت که حدود ۵۰ هزار کشته برجای گذاشته بود، پایان داد.
فابریس بالانش، کارشناس مسائل سوریه، پیش از انحلال نیروهای دموکراتیک سوریه گفت: «یگانهای مدافع خلق هرگونه ارتباط با پکک را تکذیب کردند، اما در واقع این پکک بود که یپگ را از پشت صحنه هدایت میکرد.»
نانار حواش، تحلیلگر مسائل سوریه در گروه بینالمللی بحران، پیش از اعلام روز سهشنبه به خبرگزاری فرانسه گفت: «یپگ در سال ۲۰۱۱ توسط کهنهسربازان پکک، از جمله عبدی، رئیس نیروهای دموکراتیک سوریه، تشکیل شد.»
توافق ژانویه با دمشق، که بر اساس آن مبارزان کرد در ساختارهای دولتی ادغام میشوند، تصریح میکند که نیروهای دموکراتیک سوریه متعهد به اخراج تمام رهبران و اعضای غیرسوری پکک از کشور هستند.
حواش به خبرگزاری فرانسه گفت: «اگرچه تعداد آنها محدود است، اما نفوذ قابل توجهی در نقشهای فرماندهی و اداری داشتهاند.» او افزود که تعداد آنها بین صدها تا چند هزار نفر تخمین زده میشود.
عبدی در سخنرانی اوایل ماه اوت اذعان کرد که «هزاران مرد و زن جوان کرد» از «بخشهای دیگر کردستان»، اشاره به مناطق ایران، عراق و ترکیه، از نیروهای دموکراتیک سوریه حمایت کردهاند.
او همچنین تأکید کرد که «بنا به درخواست ما و طبق یک برنامه عملی، آن نیروها از اینجا خارج شدند و میتوانیم بگوییم که مرحله جدیدی در این منطقه آغاز شده است.»
ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه در دولت، پیروزی بزرگی برای الشارع است که از زمان برکناری اسد، تلاش کرده است کنترل تمام سوریه را تثبیت کند.