به گزارش بلومبرگ، تصاویر ماهوارهای روز جمعه ۳۱ ژوئیه یک کشتی حمل گاز طبیعی مایع را در پایانه جزیره داس ادنوک نشان داد.
سایر کشتیهای الانجی نیز با وجود ادامه خطر، در حال ورود و خروج از خلیج فارس شناسایی شدهاند. شرکت ملی نفت و گاز امارات میخواهد محمولههای حیاتی را به مشتریان برساند. اما ایدههای بیشتری برای استفاده بهینه از منابع گازی خود دارد.
در ۲۱ ژوئیه، ادنوک و شرکای آن تصمیم نهایی سرمایهگذاری را برای پروژه ۶.۲ میلیارد دلاری توسعه کلاهک گازی میدان امشاف اتخاذ کردند. این میدان عظیم اولین میدان نفتی فراساحلی ابوظبی بود که در سال ۱۹۵۸ کشف شد. گاز بر روی نفت قرار دارد و توسعه آن را به موضوعی پیچیده تبدیل میکند – باید بدون به خطر انداختن فشار مخزن یا بازیافت نفت تولید شود. انتظار میرود پروژه جدید روزانه ۶۰۰ میلیون فوت مکعب گاز تولید کند.
پیشتر، در ۲۸ ژوئن، ادنوک برای کارهای مهندسی روی کلاهک گازی باب، یکی از میادین بزرگ خشکی خود، مناقصه برگزار کرد. چند روز قبل از آن، بیپی، توتالانرژی، شرکت ملی نفت چین، ژنهوا اویل چین، اینپکس ژاپن و جیاس انرژی کره جنوبی به کنسرسیوم پیوسته بودند. کلاهک گازی باب باید روزانه ۱.۵ میلیون فوت مکعب تولید کند.
و در ۱۰ ژوئیه، ادنوک پلتفرمی برای بازاریابی و تجارت جهانی الانجی راهاندازی کرد که فعالیتهای ادنوک گاز، ادنوک تجارت و بازوی بینالمللی XRG را هماهنگ میکند.
به این موارد، مهمترین پروژه در حال انجام، یعنی توسعه چندمرحلهای میادین پیچیده فراساحلی غشه، هیل و دالما را اضافه کنید که روزانه ۱.۸ میلیارد فوت مکعب گاز تولید خواهد کرد. ادنوک در دسامبر ۱۱ میلیارد دلار برای این پروژه تأمین مالی کرد.
همچنین توسعه میدان گاز غیرمتعارف خشکی دیاب با هدف تولید روزانه ۱ میلیارد فوت مکعب، توسعه احتمالی میدان گازی شاه به میزان ۰.۴ میلیارد فوت مکعب در روز، و پروژه ۵ میلیارد دلاری «توسعه گاز غنی» برای فرآوری ۱.۵ میلیارد فوت مکعب گاز همراه با افزایش تولید نفت ادنوک در حال انجام است. به گفته منابع، احتمالاً تصمیم نهایی سرمایهگذاری روی دیاب تا پایان امسال گرفته خواهد شد.
اگر همه این پروژهها عملی شوند، روزانه ۶.۸ میلیارد فوت مکعب به تولید گاز ملی اضافه میشود که مؤسسه انرژی سال گذشته آن را ۵.۶۷ میلیارد فوت مکعب در روز تخمین زده بود.
نکته کلیدی برای آزادسازی این گاز، تصمیم امارات به خروج از اوپک از ماه مه گذشته بود. کار پیچیده متعادلسازی تولید نفت از باب و امشاف در حالی که کلاهکهای گازی تولید میشوند، اگر امارات مجبور به رعایت محدودیتهای تولید اوپک بود، بسیار دشوارتر میشد. پروژه گاز غنی نیز به تولید بیشتر نفت وابسته است.
مسیر پیش رو
پس ادنوک با این همه گاز چه خواهد کرد؟ امارات میخواهد تا سال ۲۰۳۰ به خودکفایی در گاز برسد. در شرایط عادی، روزانه حدود ۱.۷ میلیارد فوت مکعب گاز از قطر از طریق خط لوله دلفین وارد میکند. این قرارداد در سال ۲۰۳۲ به پایان میرسد و اگر تمدید شود، مشخص نیست قیمت آن چقدر خواهد بود. مطمئناً از قیمت بسیار جذابی که در سال ۲۰۰۳ به دست آمد، بالاتر خواهد بود.
مقداری گاز برای تأمین خوراک کارخانه بزرگ و جدید الانجی رویس مورد نیاز است که قرار بود تا اواخر سال ۲۰۲۸ تکمیل شود. بیشتر خروجی آن در قراردادهای بلندمدت، که آخرین آن اوایل ماه گذشته با اینپکس امضا شد، به فروش رفته است. در یک اقدام غافلگیرکننده، در ژوئن گزارش شد که ادنوک همچنین یک کارخانه صادرات الانجی جدید در فجیره، خارج از تنگه هرمز، خواهد ساخت.
طرحهای صنعتی در رویس نیز همچنان در حال پیشرفت است. احمد الهوشی، مدیرعامل شرکت تابعه کود فرتیگلوب، خاطرنشان میکند که شرکتش فروش خود را از طریق جاده و ریل به بنادر خارج از خلیج فارس تغییر مسیر داده است. این شرکت موفق شد در سهماهه دوم ۵۶ درصد از تولید امارات خود را صادر کند. خوشه شیمیایی تاعزیز مجموعهای از توافقها را برای تولید مواد اولیه اساسی امضا کرده است که ترکیب محصولات کشور را متنوع میکند و نهادههایی برای فرآیندهای پیچیدهتر فراهم میآورد.
موفقیت طرحهای هستهای و خورشیدی امارات نیاز به گاز در تولید برق را محدود خواهد کرد. از سوی دیگر، گسترش سریع مراکز داده به معنای رشد بسیار سریعتر مصرف برق خواهد بود. در نوامبر ۲۰۲۴، ادنوک گاز برآورد خود از رشد تقاضای گاز را از ۲ درصد به ۶ درصد در سال افزایش داد.
گاز اضافی همچنین برای تولید برق صادراتی از طریق شبکه برق خلیج فارس به کویت استفاده خواهد شد. این کشور شمالیترین کشور خلیج فارس پس از سالها کمسرمایهگذاری، که با کمبود گاز تشدید شده و تولید نفت آن متوقف مانده و همچنین حملات اخیر ایران به مجتمعهای کلیدی برق و آب، با مشکلاتی دست و پنجه نرم میکند.
عامل مشترک در این پروژههای جدید چیست؟ همه آنها راههایی برای کسب درآمد از گاز بدون اتکا به تنگه هرمز هستند. گاز تبدیلشده میتواند از طریق فجیره، کابلهای داده، خطوط برق، یا واگنهای ریلی و کامیونها جریان یابد. این مشابه خطوط لوله نفت جدیدی است که از این نقطه تنگ عبور خواهند کرد.
پلاستیکهای جامد، کودها و فلزات را میتوان در صورت قطع لجستیک به راحتی برای مدتی ذخیره کرد. کارخانههای فولاد و آلومینیوم نیاز به واردات مطمئن سنگ معدن دارند که میتواند از طریق خطوط جدید اتحاد ریل و حفیت ریل از فجیره یا بندر صحار عمان تأمین شود.
به استثنای کارخانههای گاز طبیعی مایع (الانجی)، آنها ارزش اقتصادی داخلی فراتر از صادرات مواد خام اضافه میکنند. آنها یک اکوسیستم صنعتی محلی میسازند و مهارتهای ملی را تقویت میکنند.
بیشتر این طرحها قبل از شروع جنگ در فوریه، قبل از روشن شدن تأثیر بسته شدن تنگه هرمز، طراحی شده بودند. امیدواریم این آبراه به زودی برای تجارت عادی بازگشایی شود. اما دانش و درک تهدید باقی خواهد ماند.
اینها راهحلهای کاملی برای خطرات منطقهای نیستند. صادرات دریایی تقریباً همیشه ارزانتر و راحتتر خواهد بود. برخی مایعات فله، مانند متانول از کارخانه جدید تاعزیز، حمل و نقل زمینی آنها دشوار خواهد بود. کابلهای داده زیردریایی در برابر خرابکاری آسیبپذیر هستند. و سایتهای گاز و صنعتی در سراسر خلیج فارس، از جمله کارخانه حیاتی گاز حبشان در ابوظبی و کارخانه ذوب آلومینیوم در طویله، توسط حملات ایران آسیب دیدهاند.
با این حال، تصمیم به پیشبرد امشاف و سایر پروژههای بزرگ گازی – و مشارکت شرکتهای بینالمللی پیشرو – نشانه اعتماد قاطع است.