اسپیسایکس پیش از عرضه عمومی سهام ۷۵ میلیارد دلاری این شرکت در ماه جاری، پایینترین رتبه ممکن محیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) را از ارائهدهنده شاخص MSCI دریافت کرد.
این ارزیابی تریپل سی به این معنی است که اسپیسایکس همان امتیازی را دارد که در پی تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، به دولت روسیه در مقیاس رتبهبندی ESG MSCI اعطا شد. بر اساس گفته MSCI، این رتبه نشان میدهد که اسپیسایکس "با توجه به ریسکپذیری بالا و عدم توانایی در مدیریت ریسکهای قابل توجه ESG، از صنعت خود عقبتر است."
این رتبهبندی که در 11 ژوئن، تنها یک روز پیش از عرضه اولیه عمومی سهام، منتشر شد، در حالی صورت گرفت که سرمایهگذاران و تحلیلگران نگرانیهایی را درباره استانداردهای حاکمیتی اسپیسایکس مطرح کرده بودند.
اسپیسایکس — که قیمت سهام آن از زمان لیست شدن افزایش چشمگیری داشته است — همچنین در بخش "مناقشات" MSCI امتیاز یک از ۱۰ و "پرچم نارنجی" را دریافت کرد. این امتیاز تنها زمانی به یک شرکت داده میشود که به طور غیرمستقیم در یک یا چند مناقشه بسیار جدی در حال انجام، یا به طور مستقیم در یک یا چند مناقشه جدی در حال انجام، دخیل باشد.
شرکتها تنها در صورتی امتیاز صفر از ۱۰ و "پرچم قرمز" دریافت میکنند که "به طور مستقیم در یک یا چند پرونده مناقشه بسیار جدی در حال انجام" دخیل باشند. فولکسواگن در سال ۲۰۲۲ پس از اتهامات کار اجباری در منطقه سینکیانگ چین، پرچم قرمز دریافت کرد. BHP نیز به دلیل دخالت در فاجعه سد ماریانا این پرچم را گرفت. هر دو شرکت از آن زمان رتبهشان بهبود یافته است.
فردریک دوکولومبیه، مدیر برنامه در مؤسسه آب و هوای مدرسه کسبوکار ادهک، اظهار داشت: "با توجه به اسناد IPO و سایر اطلاعات در دسترس عموم، ارزیابی ضعیف مناقشات، ارزیابی بسیار ضعیف حاکمیتی و رتبهبندی کلی پایین ESG نباید کسی را شگفتزده کند." وی افزود: "این وضعیت برای سرمایهگذاران در بازار عمومی، بسیار نزدیک به یک داستان وحشتناک از نظر حاکمیت شرکتی است."
ارزیابیهای ESG توسط ارائهدهندگان شاخص بزرگ قبلاً خشم ایلان ماسک را برانگیخته بود. پس از آنکه تسلا در سال ۲۰۲۲ از شاخص پرطرفدار S&P 500 ESG حذف شد، به دلیل نگرانیهایی از جمله ادعاهای تبعیض نژادی و عدم ارائه جزئیات درباره استراتژی کمکربن خود، ماسک ESG را به عنوان "یک کلاهبرداری... که توسط جنگجویان دروغین عدالت اجتماعی به سلاح تبدیل شده است" توصیف کرد.
از زمان ثبت درخواست عرضه اولیه سهام اسپیسایکس، نگرانیهایی درباره ساختار سهام و محدود کردن حقوق سهامداران، تمرکز کنترل در دست افراد خودی، تضاد منافع احتمالی و عدم استقلال هیئت مدیره و نظارت بر پاداشها مطرح شده است. چنین نگرانیهایی به بحثهایی در میان مدیران دارایی اروپایی منجر شده است که آیا شرکت ماسک با قوانین برجسته افشای پایداری این قاره مطابقت دارد یا خیر، قوانینی که میتوانند دسترسی صندوقهایی با مدیریت بیش از ۶.۵ تریلیون یورو به اسپیسایکس را محدود کنند.
دوکولومبیه گفت: "برای یک ارائهدهنده جدی دادههای ESG، یا برای صندوقی که غربالگری ESG خود را اعمال میکند، دشوار خواهد بود که نگرانیهای عمده حاکمیتی در اسپیسایکس را شناسایی نکند."
شرکت ماسک — که شامل کسبوکار ارتباطات ماهوارهای استارلینک، بخش فضایی و استارتاپ هوش مصنوعی xAI است — در رتبهبندی معیارهای حاکمیتی MSCI امتیاز ۳.۲ از ۱۰ را کسب کرد. این سیستم با امتیاز کامل ۱۰ برای شرکتها آغاز میشود و "بر اساس وجود پرچمهای حاکمیت شرکتی" امتیاز کسر میشود.
MSCI — یکی از بزرگترین ارائهدهندگان شاخص در جهان که معیارهای آن مبنای بیش از ۱۷ تریلیون دلار دارایی است — ارزیابیهای پایداری، حاکمیت و آب و هوا را برای شرکتهای سهامی عام ارائه میدهد و حدود ۱.۲۷ تریلیون دلار دارایی بر اساس شاخصهای سهام پایدار و متمرکز بر آب و هوای آن معیارگذاری شده است.
MSCI روش "مسیر سریع" خود را برای گنجاندن اسپیسایکس در شاخصهای اصلی خود به کار گرفت، در حالی که ارائهدهندگان شاخص دیگر مانند FTSE Russell و Nasdaq اخیراً قوانین مسیر سریع را برای عرضههای اولیه سهام شرکتهای با ارزش بازار بالا تصویب کردند که امکان ورود سریعتر اسپیسایکس را فراهم میکند. S&P Dow Jones Indices از تغییر زمانبندی گنجاندن در شاخصهای خود خودداری کرد و هنوز اسپیسایکس را اضافه نکرده است.
اسپیسایکس بلافاصله به درخواست اظهار نظر پاسخ نداد. MSCI نیز از اظهار نظر خودداری کرد.