ایالات متحده روز چهارشنبه متن رسمی یادداشت تفاهمی را که در آخر هفته با ایران حاصل شده بود، منتشر کرد.
یک مقام ارشد دولتی آمریکا این سند ۱۴ مادهای را قرائت کرد که مفاد مربوط به بازگشایی تنگه هرمز، کاهش برخی محدودیتهای مالی علیه ایران و تعیین انتظارات برای رسیدگی به برنامه هستهای ایران در طول مذاکرات فنی آتی را تشریح میکند.
این سند با عنوان «یادداشت تفاهم اسلامآباد بین ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران»، پس از اعتراضات مبنی بر عدم انتشار عمومی متن آن، منتشر شد.
این مقام ارشد آمریکایی گفت: «این اساساً توافقی است که به ما امکان میدهد تنگه هرمز را فوراً باز کنیم، ایرانیها را به از بین بردن غبار هستهای متعهد کنیم، و سپس اهرمی به ما میدهد که اگر ایرانیها رفتار خوب خود را افزایش دهند، ما نیز با افزایش نوع کمکهای اقتصادی و رفع تحریمها که میتواند آنها را به کشوری مرفه تر تبدیل کند، پاسخ خواهیم داد.»
این یادداشت تفاهم قرار است رسماً روز جمعه امضا شود و یک فرصت ۶۰ روزه را برای مذاکره بر سر شرایط نهایی توافق آغاز میکند. سیانان پیش از این پیشنویس توافقی را که شرایط را مشخص میکرد، گزارش داده بود؛ متن رسمی منتشر شده توسط آمریکا مشابه است، اما تفاوتهایی در برخی کلمات دارد.
متن کامل یادداشت تفاهم رسمی:
ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در [__ تاریخ] با حسن نیت به شرح زیر توافق مشترک نمودند:
۱ — ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران و متحدانشان در جنگ جاری، این یادداشت تفاهم را امضا میکنند تا پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله در لبنان را اعلام کنند و از این پس متعهد میشوند که هیچ جنگ یا عملیات نظامی علیه یکدیگر آغاز نکنند و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری کنند و تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان را تضمین نمایند. توافق نهایی، پایان دائمی جنگ در تمامی جبههها، از جمله در لبنان و سایر مفاد این بند را تأیید خواهد کرد.
۲ — ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند که به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از دخالت در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
۳ — ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران متعهد میشوند که در حداکثر ۶۰ روز، با امکان تمدید با رضایت دوجانبه، در مورد توافق نهایی مذاکره و به آن دست یابند.
۴ — بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا آغاز به رفع محاصره دریایی خود و هرگونه اخلال یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران خواهد کرد و ظرف ۳۰ روز محاصره دریایی را به طور کامل پایان خواهد داد. در این دوره، تردد کشتیها متناسب با تعداد تردد قبل از جنگ که توسط جمهوری اسلامی ایران بازگردانده میشود، خواهد بود. ایالات متحده آمریکا همچنین متعهد میشود که نیروهای خود را ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی از مجاورت جمهوری اسلامی ایران خارج کند.
۵ — با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران با استفاده از بهترین تلاشهای خود، ترتیبات لازم را برای عبور ایمن شناورهای تجاری بدون هیچ هزینهای، تنها برای ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد. تردد شناورهای تجاری بلافاصله آغاز خواهد شد و با در نظر گرفتن نیاز به رفع موانع فنی و نظامی و مینروبی توسط جمهوری اسلامی ایران، ظرف ۳۰ روز برقرار خواهد شد. جمهوری اسلامی ایران با سلطنت عمان برای تعریف اداره آینده و خدمات دریایی در تنگه هرمز با بحث با سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس، مطابق با قوانین بینالمللی قابل اجرا و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز گفتگو خواهد کرد.
۶ — ایالات متحده آمریکا متعهد میشود که با شرکای منطقهای، طرحی قطعی و مورد توافق دوجانبه با حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تدوین کند. سازوکار اجرای این طرح به عنوان بخشی از توافق نهایی ظرف ۶۰ روز نهایی خواهد شد. تمامی مجوزها، معافیتها و اجازههای لازم برای تراکنشهای مالی مربوطه توسط ایالات متحده آمریکا اعطا خواهد شد.
۷ — ایالات متحده آمریکا متعهد میشود که تمامی انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد، قطعنامههای هیئت مدیره آژانس بینالمللی انرژی اتمی، تمامی تحریمهای یکجانبه آمریکا، اولیه و ثانویه را در یک جدول زمانی مورد توافق به عنوان بخشی از توافق نهایی لغو کند. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا اهمیت حیاتی موضوع لغو تحریمهای فوقالذکر را به رسمیت میشناسند و قصد خود را برای رسیدگی فوری به این مسائل در مذاکرات به منظور دستیابی به توافق دوجانبه در مورد آنها ابراز کردند.
۸ — جمهوری اسلامی ایران مجدداً تأکید میکند که به تولید یا توسعه سلاحهای هستهای نخواهد پرداخت. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق کردهاند که سرنوشت ذخایر مواد غنیشده را مطابق با سازوکاری که به صورت دوجانبه مورد توافق قرار خواهد گرفت، بر اساس جدول زمانی ذکر شده در بند هفت، با حداقل روش کاهش غنا در محل تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی حل و فصل کنند. دو طرف همچنین توافق کردند که در مورد موضوع غنیسازی و سایر مسائل مورد توافق دوجانبه مرتبط با نیازهای هستهای جمهوری اسلامی ایران، بر اساس چارچوب رضایتبخشی که در توافق نهایی مورد توافق قرار میگیرد، بحث و گفتگو کنند. توافق نهایی مفاد این بند را تأیید خواهد کرد و جمهوری اسلامی ایران اهمیت حیاتی مسائل هستهای ذکر شده در بالا را به رسمیت میشناسند. آنها قصد خود را برای رسیدگی فوری به این مسائل در مذاکرات به منظور دستیابی به توافق دوجانبه در مورد آنها ابراز میکنند.
۹ — تا زمان حصول توافق نهایی، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران موافقت میکنند که وضعیت موجود را حفظ کنند. جمهوری اسلامی ایران وضعیت موجود برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده آمریکا هیچ تحریم جدیدی اعمال نخواهد کرد و نیروهای اضافی در منطقه مستقر نخواهد کرد.
۱۰ — ایالات متحده آمریکا متعهد میشود که بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا زمان لغو تحریمها، وزارت خزانهداری آمریکا معافیتهایی را برای صادرات نفت خام، فرآوردههای نفتی و مشتقات ایران، و تمامی خدمات مرتبط، از جمله تراکنشهای بانکی، بیمهها، حمل و نقل و غیره صادر کند.
۱۱ — ایالات متحده آمریکا متعهد میشود که وجوه و داراییهای مسدود شده یا محدود شده جمهوری اسلامی ایران را بلافاصله پس از اجرای این یادداشت تفاهم به طور کامل برای استفاده در دسترس قرار دهد. ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در طول مذاکرات در مورد رویههای مربوط به آزادسازی این وجوه به صورت دوجانبه توافق خواهند کرد. این وجوه، چه در حساب اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شوند، به طور کامل برای پرداخت به هر ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی، ببخشید، ذینفع نهایی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شده است، قابل استفاده خواهند بود. ایالات متحده آمریکا متعهد میشود که تمامی مجوزها و اعتبارات لازم را بر این اساس صادر کند.
۱۲ — ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران توافق میکنند که یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفقیتآمیز این یادداشت تفاهم و پایبندی آینده به توافق نهایی ایجاد خواهد شد.
۱۳ — پس از امضای این یادداشت تفاهم، و مشروط به آغاز اجرای بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم، و ادامه اجرای این اقدامات، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران مذاکرات مربوط به توافق نهایی را منحصراً در مورد سایر بندها آغاز خواهند کرد.
۱۴ — توافق نهایی با یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید خواهد شد.
پیشنویس توافق به دست آمده توسط سیانان
در ادامه، متن کامل پیشنویس توافق به دست آمده توسط سیانان آورده شده است:
۱ — جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده، همراه با متحدانشان در جنگ جاری، به محض امضای این یادداشت تفاهم، پایان فوری و دائمی جنگ در تمامی جبههها، از جمله لبنان را اعلام میکنند و متعهد میشوند که از این پس هیچ اقدام خصمانهای علیه یکدیگر آغاز نخواهند کرد و از تهدید یا استفاده از زور علیه یکدیگر خودداری خواهند نمود. توافق نهایی، مفاد این ماده و سایر مواد را تأیید خواهد کرد.
۲ — جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده متعهد میشوند که به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از دخالت در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.
۳ — جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده متعهد میشوند که در حداکثر ۶۰ روز، با امکان تمدید با رضایت دوجانبه، برای دستیابی به توافق نهایی مذاکره کنند.
۴ — بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم، ایالات متحده محاصره دریایی را لغو کرده و از هرگونه مداخله یا مانع علیه جمهوری اسلامی ایران جلوگیری میکند و تردد را ظرف حداکثر ۳۰ روز به ظرفیت کامل خود باز میگرداند؛ تردد کشتیها باید متناسب با حجم تردد قبل از جنگ از سوی جمهوری اسلامی ایران باشد. ایالات متحده همچنین متعهد میشود که نیروهای خود را ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی از مناطق اطراف خارج کند.
۵ — به محض امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران بلافاصله اقداماتی را برای اطمینان از از سرگیری تردد کشتیهای تجاری از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس ظرف ۳۰ روز به حجم قبل از جنگ انجام خواهد داد، با در نظر گرفتن نیاز به رفع موانع فنی و خنثیسازی مینها توسط ایران.
۶ — ایالات متحده متعهد میشود که همراه با شرکای منطقهای خود، طرحی جامع و مورد توافق طرفین برای بازسازی و توسعه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران ایجاد کند، در حالی که تأمین مالی حداقل ۳۰۰ میلیارد دلار را تضمین مینماید. سازوکار اجرای این طرح، به عنوان بخشی از توافق نهایی، ظرف ۶۰ روز تدوین خواهد شد.
۷ — ایالات متحده متعهد میشود که بر اساس جدول زمانی که به عنوان بخشی از توافق نهایی مورد توافق قرار میگیرد، تمامی انواع تحریمهای کنونی علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد و هیئت مدیره آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، و تمامی تحریمهای یکجانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه را پایان دهد.
۸ — جمهوری اسلامی ایران مجدداً تأکید میکند که هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق کردهاند که سرنوشت مواد غنیشده و سرنوشت تمامی سایر مسائل مرتبط با هستهای مورد توافق دوجانبه، از جمله نیازهای هستهای ایران، به طور مناسب در یک توافق نهایی رسیدگی خواهد شد؛ توافق نهایی مفاد این ماده را تأیید خواهد کرد.
۹ — جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق میکنند که تا زمان حصول توافق نهایی، وضعیت موجود را حفظ خواهند کرد: ایران وضعیت موجود برنامه هستهای خود را حفظ خواهد کرد و ایالات متحده تحریمهای جدیدی علیه ایران اعمال نخواهد کرد یا نیروهای خود را در منطقه تقویت نخواهد کرد.
۱۰ — ایالات متحده متعهد میشود که بلافاصله پس از امضای این یادداشت تفاهم و تا تاریخ لغو تحریمها، وزارت خزانهداری ایالات متحده معافیتهایی را برای صادرات نفت خام، محصولات پتروشیمی و مشتقات آنها، و تمامی خدمات مرتبط، از جمله بانکداری، بیمه، حمل و نقل و مانند آن صادر خواهد کرد.
۱۱ — ایالات متحده متعهد میشود که با توجه به پیشرفت مذاکرات به سمت توافق نهایی، وجوه و داراییهای مسدود شده یا محدود شده جمهوری اسلامی ایران آزاد و به طور کامل در دسترس قرار گیرند. این وجوه، چه در حساب اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شوند، برای هر پرداخت نهایی ذینفع که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین شده است، قابل استفاده خواهند بود و به طور کامل برای استفاده در دسترس قرار خواهند گرفت. ایالات متحده متعهد میشود که تمامی مجوزها و اعتبارات لازم را بر این اساس صادر کند.
۱۲ — جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده توافق میکنند که یک سازوکار اجرایی برای نظارت بر اجرای موفقیتآمیز و پایبندی آینده به توافق نهایی ایجاد خواهد شد.
۱۳ — پس از امضای این یادداشت تفاهم، و پس از دریافت تضمینهایی در مورد آغاز اجرای مواد ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ این یادداشت تفاهم، و ادامه اجرای این مراحل، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده برای یک توافق نهایی صرفاً با توجه به مواد باقیمانده وارد مذاکره خواهند شد.
۱۴ — توافق نهایی از طریق یک قطعنامه الزامآور شورای امنیت سازمان ملل متحد تأیید خواهد شد.