مراسم استقبال چین از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با حضور سربازان ارتش آزادیبخش خلق با گامهای منظم در یک سو و غولهای تجاری آمریکا در سوی دیگر، منافع شرکتی را با شکوه و جلال کمونیستی درهم آمیخت.
ترامپ پیشتر پیشنهاد داده بود که ممکن است از شی جینپینگ آغوش دریافت کند، اما در حالی که رئیسجمهور چین به یک دست دادن بسنده کرد، شکوه مراسم در هوای گرم و مهآلود میدان تیانآنمن، لحنی خوشبینانه را برای نشست دو روزه میان بزرگترین اقتصادها و قدرتمندترین ملتهای جهان رقم زد.
«ترامپ» پس از دریافت ۲۱ گلوله توپ و تشویق صدها کودک دستهگلبهدست، هنگامی که او و شی وارد تالار بزرگ خلق شدند، گفت: «ما آیندهای فوقالعاده با هم خواهیم داشت.»
ایلان ماسک، ثروتمندترین مرد جهان و رئیس تسلا و اسپیسایکس، جنسن هوانگ، رئیس شرکت طراح تراشه انویدیا، و تیم کوک، مدیرعامل اپل، همگی با دیگر رهبران تجاری و مقامات ارشد آمریکایی در کنار اعضای کابینه در پلههای تالار برای این مراسم صف کشیده بودند.
شی گفت که آمریکا و چین باید «شریک باشند، نه رقیب».
برای رئیسجمهور ۷۹ ساله آمریکا، که درگیر نرخهای تأیید پایین و تورم فزاینده و بدون هیچ پایانی آشکار برای جنگ نامحبوب علیه ایران است، این سفر تمام ویژگیهای یک مهلت از واقعیت رو به زوال دور دوم ریاستجمهوریاش را دارد.
با وجود اینکه او بخش زیادی از فعالیت سیاسی خود را با حمله به جهانیسازی و انتقاد شدید از رشد چین در اقتصاد جهانی ساخته بود، ترامپ با یک پیشنهاد امیدوارکننده برای احیای معاملات تجاری آمریکا در این کشور وارد پکن شد. شی نیز همراهی کرد و به رهبران شرکتی اطمینان داد که درِ چین به روی تجارت «فقط و فقط بیشتر باز خواهد شد».
هوانگ، مدیرعامل انویدیا، در حالی که از تالار بزرگ خارج میشد به خبرنگاران گفت: «آقای شی و پرزیدنت ترامپ باورنکردنی بودند.»
اما هیچ نشانهای از پیشرفتهای بزرگ یا اعلامیههای مهم در زمینه تجارت در روز پنجشنبه وجود نداشت که حاکی از محدود بودن دستاوردهای ملموس این نشست است. و هیچ چیز نمیتوانست تنشهای اساسی در روابط میان واشنگتن و پکن را پنهان کند.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و به تبع آن نزدیک به بسته شدن تنگه هرمز، چین را از منابع مهم نفتی محروم کرده و قیمتهای جهانی انرژی را افزایش داده است. در همین حال، واشنگتن شرکتهای چینی را به ارائه حمایت از تهران متهم کرده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در هواپیمای ایر فورس وان در مسیر چین با ترامپ، به فاکس نیوز گفت: «ما به آنها روشن کردهایم که هر گونه حمایت از ایران قطعاً برای روابط ما زیانبار خواهد بود. این موضوع قطعاً در این گفتگو مطرح خواهد شد.»
شی، حتی با صراحت بیشتری، روز پنجشنبه تلاش کرد تا خط قرمزی روشن را در مورد تایوان با ترامپ مشخص کند؛ تایوان از نظر چین بخشی از قلمرو آن است، اما آمریکا با ارسال سلاح و تجارت از آن حمایت میکند.
خبرگزاری شینهوا به نقل از شی گزارش داد: «مسئله تایوان مهمترین مسئله در روابط چین و آمریکا است. اگر به درستی مدیریت شود، ثبات کلی روابط دوجانبه حفظ خواهد شد.» او با لحنی تهدیدآمیز افزود: «اگر به درستی مدیریت نشود، دو کشور ممکن است با تقابل یا حتی درگیری مواجه شوند.»
با این حال، ترامپ همیشه بر روابط شخصی عالی خود با شی تأکید کرده و مصمم به نشان دادن این بود که میتوانند بر هر اختلافی غلبه کرده و روابط را تثبیت کنند – یا حداقل از سقوط آن جلوگیری کنند.
ترامپ در ضیافت دولتی شامگاه پنجشنبه، که رهبران تجاری از جمله ماسک و کوک به همراه دیگر میهمانان برای صرف دندههای ترد گوشت گاو، اردک بریان و نانهای گوشت خوک به آنها پیوستند، هنگام نوشیدن به سلامتی گفت: «میخواهم از رئیسجمهور شی، دوست من، برای این استقبال با شکوه تشکر کنم.»
میز ترامپ با مدلی از معبد آسمان پکن تزئین شده بود. این مجموعه گسترده، که امپراتوران در آن برای برداشت خوب دعا میکردند، نمادی از صلح و رفاه است که رئیسجمهور هنگام بازدید از آن با شی در اوایل همان روز، آن را «مکانی عالی» توصیف کرد.
اما برخی اصطکاکهای سطح پایین در محل مشهود بود، از جمله «بحث شدید» بین مقامات آمریکایی و چینی، پس از اینکه «حفاظت چینی از ورود یک مامور سرویس مخفی با سلاحش به محوطه معبد خودداری کرد»، طبق گفته یکی از اعضای «گروه» خبرنگاران کاخ سفید که ترامپ را همراهی میکردند.
نزدیکی ترامپ به شی به یکی از ستونهای دیپلماسی جهانی او تبدیل شده است و مورد انتقاد اصلی حامیانش در آمریکا قرار نگرفته است.
اما در چین، موضع ترامپ در قبال شی تقریباً به عنوان تضرع به تصویر کشیده میشد.
روزنامه مردم، ارگان حزب کمونیست، مقالهای منتشر کرد که در آن تمجیدهای پر و پیمان ترامپ از رئیسجمهور چین برجسته شده بود.
این مطلب به نقل از ترامپ نوشت: «شما رهبری بزرگ هستید. همه در ایالات متحده درباره بازدید من صحبت میکنند. من از اینکه اینجا هستم بسیار مفتخرم.»
هنگام ترجمه اظهارات ترامپ از انگلیسی به ماندارین، رسانههای دولتی چین از یک روش رایج نیز استفاده کردند که شی را برتر نشان میدهد. آنها ترامپ را در حال استفاده از شکل رسمی کلمه چینی «شما» به تصویر کشیدند که نشاندهنده احترام هنگام خطاب به شی است. در مقابل، رهبر چین هنگام خطاب به مهمان آمریکایی خود از شکل رایج «تو» استفاده کرد.
یک پست پرطرفدار در ویبو، سایت میکروبلاگینگ چین، نوشت که رفتار ترامپ با خانوادههای سلطنتی خارجی «اغلب بیتفاوت» بوده و او «در اظهاراتش درباره برخی کشورهای کوچک بیاعتنا» است. این پست افزود: «فقط در مواجهه با تمدن بزرگ چین است که او بالاترین سطح احترام را نشان میدهد.»