لندن، ۱۱ نوامبر (رویترز) - در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در حال سنجش گام‌های بعدی خود در جنگ با ایران است، تولیدکنندگان انرژی خلیج فارس به واقعیتی «نه جنگ، نه صلح» عادت کرده‌اند که عملیات آن‌ها را پرهزینه و پرخطرتر می‌کند. حتی بدون از سرگیری درگیری تمام‌عیار، این هزینه‌های اضافی می‌تواند به حفظ کف قیمت جهانی نفت کمک کند.
سؤال این است که این تعادل ناپایدار تا چه مدت دوام خواهد آورد.
نفت خام برنت مرجع برای اولین بار از اواخر آگوست به زیر ۹۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد و روند نزولی بیش از ۲۰ درصدی از سقف اخیر خود یعنی ۱۱۸ دلار در ۳۰ اکتبر را ادامه داد. این در حالی است که سرمایه‌گذاران به طور فزاینده‌ای احتمال تشدید عمده دیگر در درگیری آمریکا و ایران را پس از شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نادیده می‌گیرند.
ترامپ روز دوشنبه این دیدگاه را تقویت کرد و گفت که پس از درخواست متحدان خلیج فارس، از اقدام نظامی جدید علیه ایران خودداری خواهد کرد.
اما ارتش آمریکا همچنان نیروهای خود را در خاورمیانه افزایش می‌دهد. تلاش‌های میانجی‌گری به رهبری قطر و پاکستان نیز ادامه دارد، هرچند واشنگتن و تهران در برخی از پیچیده‌ترین مسائل، به ویژه برنامه هسته‌ای ایران، اختلاف نظر زیادی دارند.
این امر نشان می‌دهد که توقف فعلی ترامپ در حملات عمده ممکن است پایان قریب‌الوقوع درگیری را سیگنال نکند. بلکه ممکن است مکث تاکتیکی باشد، زیرا ترامپ در حال بررسی این موضوع است که آیا دور دیگری از حملات هوایی می‌تواند دست واشنگتن را برای دستیابی به توافقی مطلوب جهت پایان جنگی که اکنون در ماه نهم خود قرار دارد، تقویت کند.
با وجود بازیابی صادرات نفت خام منطقه، درگیری کم‌شدت در حال تبدیل شدن به وضعیت عادی جدید خاورمیانه است.
راه‌حل‌های پرهزینه
جریان‌های نفت خام خروجی از خلیج فارس در ماه‌های اخیر بازگشت چشمگیری داشته است.
طبق داده‌های شرکت کیپلر، ترافیک از طریق تنگه هرمز از ابتدای اکتبر به طور متوسط ۱۰.۵ میلیون بشکه در روز بوده است. اگرچه این رقم هنوز کمتر از میانگین ۱۳.۵ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ است، اما نسبت به اوج اختلالات افزایش قابل توجهی یافته است.
علاوه بر این، طبق گزارش کیپلر، وقتی مسیرهای جایگزین دورزننده از تنگه هرمز نیز محاسبه شوند، کل صادرات متوسط نفت خام خلیج فارس از ابتدای اکتبر به ۱۶.۷ میلیون بشکه در روز رسیده است که اندکی کمتر از سطح ۱۷ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ است.
این بازیابی، همراه با لحن کمتر تهاجمی ترامپ، کمک می‌کند توضیح دهد چرا قیمت نفت خام در هفته گذشته به شدت کاهش یافته است. اما این مسئله تمایز مهمی را پنهان می‌کند: خطر جنگ تمام‌عیار دیگر کاهش یافته است، اما هزینه زندگی با درگیری موجود کاهش نیافته است.
حملات ایران به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز به پدیده‌ای تقریباً روزانه تبدیل شده است. سازمان بین‌المللی دریانوردی از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه تا ۹ نوامبر، ۱۳۱ مورد تأیید شده را در نزدیکی این آبراه باریک ثبت کرده است.
این تعداد در اکتبر به شدت به ۳۵ مورد افزایش یافت که بالاترین مجموع ماهانه در طول درگیری است. عدد واقعی احتمالاً بیشتر است، زیرا مالکان کشتی اغلب ترجیح می‌دهند حوادثی که خسارت ناچیزی وارد کرده یا اصلاً خسارتی نداشته‌اند، گزارش نکنند.
صادرکنندگان نفت و گاز طبیعی مایع (LNG) خلیج فارس در پاسخ، تانکرها را به صورت کاروان از طریق تنگه هرمز ارسال می‌کنند، از مسیرهای باریک نزدیک به ساحل عمان تحت حفاظت نیروی دریایی آمریکا استفاده می‌کنند و جابه‌جایی کشتی‌به‌کشتی انجام می‌دهند تا قرار گرفتن هر کشتی در معرض خطر محدود شود.
اگرچه این فرآیند پیچیده در حال کار است، اما هزینه بالایی دارد. هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه همچنان حدود ۱۰ برابر سطوح پیش از جنگ باقی مانده است.
مگر اینکه واشنگتن و تهران به توافقی پایدار دست یابند، دلیل کمی وجود دارد که انتظار حذف این هزینه‌ها را داشت.
عادی‌سازی وضعیت غیرعادی
تولیدکنندگان خلیج فارس در حال عادی‌سازی وضعیت غیرعادی هستند. اگرچه وضعیت عادی جدید، تاب‌آوری فوق‌العاده صنعت نفت خلیج فارس را برجسته می‌کند، اما ضعف تعادل امروز را نیز تأکید می‌نماید.
برای دهه‌ها، اختلال مداوم در حمل‌ونقل دریایی از طریق تنگه هرمز به عنوان رویدادی بعید اما بالقوه فاجعه‌بار تلقی می‌شد. با این حال، تولیدکنندگان نشان داده‌اند که می‌توانند با راه‌حل‌های خلاقانه سازگار شوند.
اما سازگاری با بحران، همان حل کردن آن نیست.
ایران در حال حاضر تمام انگیزه‌ها را برای ادامه حملات به کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز دارد. در حالی که محاصره صادرات نفت ایران توسط آمریکا اقتصاد آن کشور را خفه می‌کند، دولت هیچ نشانی از آمادگی برای مصالحه بر سر خطوط قرمز خود نشان نمی‌دهد. تهران احتمالاً معتقد است که می‌تواند واشنگتن را شکست دهد، به ویژه پس از شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه در هفته گذشته.
واشنگتن تا چه مدت آماده است بار مالی و نظامی حفاظت از ترافیک از طریق تنگه هرمز را به دوش کشد؟
محیط «نه جنگ، نه صلح» همچنین احتمالاً بازسازی زیرساخت‌های انرژی خلیج فارس که در طول درگیری آسیب دیده‌اند را مختل می‌کند، به ویژه در عربستان سعودی که همچنان هدف حملات حوثی‌های همسو با ایران در یمن قرار دارد. اپراتورها انگیزه کمی برای انجام تعمیرات دائمی پرهزینه‌ای خواهند داشت که ممکن است صرفاً اهداف جدیدی ایجاد کنند. بنابراین، راه‌حل‌های کوتاه‌مدت احتمالاً غالب خواهند بود.
انتخابی دشوار
این امر ترامپ را با انتخابی دشوار روبرو می‌کند.
انتخابات میان‌دوره‌ای پیام روشنی درباره هزینه سیاسی یک جنگ محبوبیت‌ناپذیر فرستاد. اما آیا واشنگتن حاضر است توافقی را بپذیرد که کار چندانی برای مهار برنامه هسته‌ای تهران انجام نمی‌دهد و این ایده را تقویت می‌کند که آمریکا جنگ را باخته است؟
اگر در هفته‌های آینده پیشرفت ملموس دیپلماتیکی حاصل نشود، ترامپ ممکن است همچنان نتیجه بگیرد که حملات مجدد بهترین شانس برای تقویت موضع آمریکا در مذاکرات را ارائه می‌دهد.
با این حال، مگر اینکه اقدام نظامی ضربه‌ای قاطع وارد کند که دولت ایران را به طور قابل توجهی تضعیف نماید، دور دیگری از درگیری ممکن است در واقع موضع تهران را سخت‌تر کند و دستیابی به تسویه را دشوارتر سازد.
بنابراین، خطر صرفاً جهش دراماتیک دیگر قیمت نفت ناشی از از سرگیری جنگ نیست. خطر این است که خاورمیانه به وضعیتی پایدارتر و مخفیانه‌تر عادت کند: درگیری‌ای به شدت کافی که حمل‌ونقل دریایی را خطرناک، بیمه را گران و زیرساخت‌های انرژی را آسیب‌پذیر نگه دارد، اما به اندازه‌ای مهار شده که جهان یاد بگیرد با آن زندگی کند.
(نظرات بیان شده اینجا متعلق به رون بوسو، ستون‌نویس رویترز است.)
از خواندن این ستون لذت بردید؟ رویترز اوپن اینترست (ROI) را بررسی کنید، منبع ضروری جدید شما برای تحلیل‌های مالی جهانی. ROI را در لینکدین و X دنبال کنید.
و به پادکست روزانه مرنینگ بید در اپل، اسپاتیفای یا اپلیکیشن رویترز گوش دهید. مشترک شوید تا بحث‌های روزنامه‌نگاران رویترز درباره بزرگ‌ترین اخبار بازارها و امور مالی را هفت روز در هفته بشنوید.
رون بوسو؛ ویرایش توسط مارگاریتا چوی