واشنگتن — مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سهشنبه از ایران خواست که به مذاکرات با ایالات متحده بازگردد و هشدار داد که در صورت امتناع، فروپاشی اقتصادی و «شکست کامل» در انتظار این کشور خواهد بود.
روبیو در یک نشست خبری در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: «ایران باید واقعیت اوضاع را بپذیرد و پای میز مذاکره بیاید و شرایطی را قبول کند که به نفع خودشان است.»
او یک روز پس از آن سخن گفت که نیروی دریایی آمریکا عملیاتی دریایی را برای تسهیل کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز، جایی که ایران عملاً یک محاصره را حفظ کرده است، آغاز کرد. روبیو گفت این تلاش — که «پروژه آزادی» نام گرفته — با هدف پایان دادن به «آخرین اقدام ایران در آتشافروزی اقتصادی» انجام شده است.
روبیو گفت: «این کاری است که آنها با تنگهها انجام میدهند. به نظر شما اگر یک سلاح هستهای داشتند چه میکردند؟ آنها دنیا را با آن سلاح هستهای گروگان میگرفتند.»
روز دوشنبه، فرماندهی مرکزی آمریکا گزارش داد که دو کشتی تجاری با پرچم آمریکا با موفقیت از تنگه عبور کردهاند، در حالی که پیش از جنگ روزانه حدود ۱۳۰ کشتی ترانزیت داشتند. به نظر میرسد هیچ کشتی در روز سهشنبه عبور نکرده است.
ایران در برابر عملیات آمریکا واکنش نشان داده است. سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران هشدار داد که هر شناوری که بدون رضایت این کشور از تنگه عبور کند «با زور متوقف خواهد شد.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و دیگر مقامات این کشور، روز سهشنبه اعلام کردند که آتشبس ۸ آوریل بین ایران و ایالات متحده، علیرغم حملات ایران در تنگه و علیه امارات متحده عربی، همچنان پابرجا است. سهشنبه شب، ایران پهپادها و موشکهایی را به بندر فجیره در امارات پرتاب کرد که منجر به آتشسوزی در یک تاسیسات نفتی شد.
روبیو از ایران خواست تا با توافق بر سر بازگشایی تنگه هرمز و برچیدن برنامه هستهای خود «انتخابی عاقلانه» کند، اما اذعان داشت که «این کار برای آنها آسان نیست» زیرا رهبری آنها دچار اختلاف است. به گفته او، جایگزین این انتخاب، «انزوای فزاینده، فروپاشی اقتصادی و در نهایت شکست کامل» است.
تحت رهبری جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، ایالات متحده و ایران یک دور مذاکره مستقیم در ۱۲ آوریل در اسلامآباد برگزار کردند. از آن زمان ایران به میانجیها اعلام کرده است که تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا برداشته نشود، به میز مذاکره بازنخواهد گشت.
برنامه هستهای ایران در حملات آمریکا در ژوئن ۲۰۲۵ تضعیف شد، اما این کشور همچنان حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا را در اختیار دارد که در صورت غنیسازی بیشتر میتواند برای ساخت ۱۱ سلاح هستهای استفاده شود. گمان میرود بیشتر این مواد در اعماق زمین در تونلهای داخل مجتمع هستهای اصفهان ذخیره شده باشد.
روبیو بدون ارائه جزئیات، گفت که «پیشرفتهایی» در مورد مسئله ذخایر اورانیوم ایران حاصل شده است. در مذاکرات پیش از جنگ، ایران تمایل خود را برای رقیق کردن مواد — هرچند نه از بین بردن آن — در ازای لغو تحریمها نشان داد. ایران بر به رسمیت شناخته شدن حق خود برای غنیسازی اورانیوم برای آنچه که مقاصد صلحآمیز میخواند، اصرار دارد.
روبیو گفت: «برای اینکه مذاکرات ارزش داشته باشد،» باید در «همان ابتدا» در مورد آنچه ایران مایل به مذاکره و امتیازاتی که آماده انجام آن است، تفاهم وجود داشته باشد.
بنبست شورای امنیت
حدود ۲۰ هزار دریانورد از زمان اعمال محاصره توسط ایران پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، در خلیج [فارس] سرگردان شدهاند. پس از شکست مذاکرات صلح در اواسط آوریل، ترامپ اعلام کرد که نیروی دریایی آمریکا محاصره خود را بر بنادر ایران اعمال خواهد کرد.
بسته شدن تنگه هرمز — که معمولاً یکپنجم از عرضه نفت جهان، به همراه مقدار قابل توجهی کود و سوخت از آن عبور میکند — بازارهای جهانی را به هم ریخته و قیمت بنزین را پیش از انتخابات میاندورهای افزایش داده است.
ایالات متحده و متحدانش در خلیج [فارس] پیشنویس قطعنامهای در شورای امنیت سازمان ملل متحد تهیه کردهاند که ایران را در صورت عدم بازگشایی تنگه هرمز، به تحریم تهدید میکند. متن این قطعنامه، که نسخهای از آن توسط المانیتور به دست آمده، از ایران میخواهد که فوراً تلاشهای سازمان ملل را برای ایجاد یک کریدور بشردوستانه در تنگه به منظور تضمین جریان کمکها و کود، فعال کند. مشخص نیست که آیا این قطعنامه از حمایت چین و روسیه برخوردار خواهد شد یا خیر، کشورهایی که ماه گذشته یک قطعنامه با حمایت آمریکا با هدف بازگشایی تنگه را وتو کردند.
روبیو در مورد پکن و مسکو گفت: «این به نفع آنهاست که شاهد بسته شدن آبراههای بینالمللی، از جمله تنگه هرمز، و ایجاد هرج و مرج اقتصادی نباشند.»