تهران در هفته‌های اخیر پهپادهای زیردریایی بمب‌گذاری شده پرتاب کرده، نارنجک‌اندازهای راکتی شلیک کرده و تیم‌هایی را برای نصب مین‌های چسبناک بر بدنه کشتی‌ها مستقر کرده است؛ بخشی از یک کمپین نامتقارن که کشتی‌های حامل نفت از خلیج فارس به سمت تانکرهای منتظر را هدف قرار می‌دهد، طبق گفته مقامات منطقه، شرکت‌های امنیتی و تحلیلگران.
ارتش آمریکا عملیات‌های تقریباً روزانه‌ای برای کمک به عبور کشتی‌ها—و نفت خام—از تنگه در حالی که محاصره ایران را حفظ می‌کند، انجام می‌دهد؛ تلاشی پرهزینه که با این حال اخیراً جریان را به سطوح پیش از جنگ بازگردانده است.
نبرد جمهوری اسلامی برای مسدود کردن آن مسیر فرار، به یک جنگ سایه در دل درگیری گسترده‌تر آمریکا و ایران تبدیل شده است، با تأثیری مستقیم بر قیمت‌های انرژی جهانی در حالی که نیروهای آمریکایی پاسخ داده‌اند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران به درخواست برای اظهار نظر پاسخ نداد.
روز دوشنبه، آمریکا جزیره قشم ایران را هدف گرفت، بخشی از مجموعه‌ای از حملات کوچک‌مقیاس اعلام‌نشده در این آبراه که هدفشان متوقف کردن حملات ایرانی به دارایی‌های آمریکایی و کشتی‌های عبوری بود، به گزارش وال‌استریت ژورنال.
نفت خام برنت (Brent) روز سه‌شنبه حدود ۱۰۲ دلار هر بشکه معامله شد، در حالی که میانگین هزینه هر گالن بنزین حدود ۴.۱۵ دلار بود، همزمان با رأی‌دهی رای‌دهندگان آمریکایی در انتخابات میاندوره‌ای. این رقم نسبت به کمی بیش از ۷۰ دلار هر بشکه قبل از جنگ افزایش یافته است.
«آن‌ها می‌توانند خشونت را ادامه دهند، می‌توانند ریسک برای حمل‌ونقل دریایی را بالا نگه دارند، می‌توانند هزینه‌ها را بالا نگه دارند، می‌توانند قیمت نفت را بالا نگه دارند»، گفت گرگوری برو، تحلیلگر ارشد ایران و انرژی گروه اوراسیا.
دولت ترامپ اصرار دارد که کنترل تنگه را در دست دارد، و ارتش آمریکا در منطقه می‌گوید این آبراه از مین‌های ایرانی پاکسازی شده است.
پس از پرواز بر فراز تنگه در هفته گذشته، دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا، گفت که ایالات متحده گشت‌های خود را از طریق این آبراه باریک حفظ کرده است، که پیش از درگیری مجرای ۲۰ درصد از عرضه نفت جهان بود. «من سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را آنجا ندیدم، اصلاً»، گفت کوپر، با استفاده از مخفف انگلیسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران.
ماه اکتبر بالاترین تعداد حملات ماهانه در تنگه از زمان شروع جنگ را ثبت کرد، با بیش از ۳۵ مورد که توسط مرکز عملیات تجاری دریایی بریتانیا (UKMTO)، وابسته به نیروی دریایی سلطنتی، ثبت شده است. UKMTO گفت حداقل پنج کشتی تاکنون در نوامبر هدف گرفته شده‌اند.
این حملات به گونه‌ای طراحی شده‌اند که محموله‌های فردی نفت از طریق تنگه را مختل کنند و فضای ترسی را که در آغاز درگیری بر فرستندگان کالا حاکم بود، زمانی که ایران شروع به شلیک به داخل آبراه کرد و تجارت دریایی منطقه را فلج نمود، احیا نمایند. توافقی که در ژوئن بین ایران و آمریکا حاصل شد، تنگه را برای مدتی کوتاه بازگشایی کرد، هرچند ترامپ محاصره بنادر ایران را از سر گرفت زیرا دو کشور یکدیگر را به نقض توافق متهم کردند.
بر اساس رسانه‌های دولتی ایران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) برای هفته‌ها ادعا کرده است که مین‌های کاشته شده توسط نیروهایش در تنگه به کشتی‌های تجاری آسیب رسانده است. با این حال، مقامات خلیج فارس می‌گویند این ادعاها برای ایجاد وحشت در میان فرستندگان کالا و تردید درباره تلاش‌های پاکسازی مین توسط آمریکایی‌ها طراحی شده است، با هدف نهایی مختل کردن جریان نفت.
مقامات گفتند از اواخر آگوست، ایران از پهپادهای دریایی زیرسطحی حامل بمب برای حمله به چندین کشتی تجاری استفاده کرده است. مقامات تهران ماهیت خاص آن حملات را تأیید نکرده‌اند، احتمالاً بخشی از تلاشی برای القای اینکه مین‌ها همچنان در سراسر تنگه پراکنده هستند.
ایران همچنین استفاده از مین‌های چسبناک (Limpet mines) برای از کار انداختن کشتی‌ها را از سر گرفته است، سلاحی که کارشناسان دریایی می‌گویند در سال ۲۰۱۹ به کار گرفته بود. روز جمعه، در آب‌های تنگه دقیقاً شمال عمان، یک قایق کوچک به طرف اسکورت یک تانکر نزدیک شد و دو ماده منفجره را به بدنه بالای خط آب متصل کرد. انفجارهای بعدی باعث آتش‌سوزی در اتاق موتورخانه شد و کشتی را به طور موقت از کار انداخت، گفت UKMTO.
نیروی دریایی آمریکا گفت ایران در سال ۲۰۱۹ از مین‌های چسبناک علیه کشتی‌های خارج از امارات عربی متحده استفاده کرد، زمانی که تنش‌ها بر اثر خروج رئیس‌جمهور ترامپ از توافق هسته‌ای با تهران بالا گرفت.
دامنه و مکان حملات ایران با شروع خروج بیشتر نفت از تنگه گسترش یافته است، فراتر از تانکرهای نفتی، کانتینرشیم‌ها، کشتی‌های فله‌بر و کشتی‌های حامل گاز را نیز هدف قرار داده است، از جمله آن‌هایی که در نقاط دیگر خلیج فارس خارج از تنگه لنگر انداخته‌اند.
و به جای اتکا به رادارهای ساحلی آسیب‌پذیر که بارها توسط حملات هوایی آمریکا هدف گرفته شده‌اند، ایران اکنون ناظران انسانی را ترجیح می‌دهد، گفت برو، تحلیلگر.
خدمه قایق‌های کوچک که به صورت مخفیانه در میان قایق‌های صیادی که هرمز را شلوغ کرده‌اند فعالیت می‌کنند، می‌توانند کشتی‌های عبوری را مشاهده کنند و اطلاعات هدف‌گیری را به اپراتورهای موشک و پهپاد منتقل کنند، نوعی نظارت که شناسایی و اختلال در آن برای نیروهای آمریکا دشوار است.
یک مقام عربی آشنا با حملات ایرانی گفت چنین کشتی‌هایی اغلب در مناطقی که حملات به کشتی‌های تجاری رخ داده بود، پرسه می‌زدند. ایران بخش زیادی از نیروی دریایی خود را در طول جنگ توسط آمریکایی‌ها غرق دیده است، که احتمالاً استفاده از کشتی‌های غیرنظامی را ضروری‌تر کرده است.
«ایران می‌تواند خسارات قابل توجهی با هزینه‌ای اندک وارد کند، در حالی که توانایی راه‌اندازی حملات از مکان‌های ساحلی متعدد، شناسایی و جلوگیری از آن‌ها را برای نیروهای آمریکا دشوارتر و زمان‌برتر می‌کند»، گفت آلسیو پاتالانو، متخصص جنگ دریایی در کالج کینگ لندن.
افزایش حملات همزمان با نشانه‌هایی است که نشان می‌دهد بهبود اخیر حمل‌ونقل از طریق هرمز در حال توقف است، اگرچه آخرین ارقام جریان نفت مقدماتی است و مشمول بازنگری صعودی می‌شود.
طبق ردیاب کشتی‌ها Kpler، جریان نفت از طریق تنگه، شامل انتقال‌های کشتی‌به‌کشتی مرتبط، در هفته منتهی به اول نوامبر به طور میانگین حدود ۷.۸ میلیون بشکه در روز بود، حدود ۴۵ درصد سطوح پیش از جنگ. جریان نفت خام اوایل اکتبر به نزدیکی سطوح پیش از جنگ رسیده بود.
این تجارت فوق‌العاده گران شده است: حمل نفت خام از خلیج به آسیا در اواسط اکتبر نزدیک به ۳۷ دلار هر بشکه هزینه داشت، بیش از پنج برابر سطوح پیش از جنگ، طبق آژانس بین‌المللی انرژی، نهاد ناظر انرژی بین‌دولتی مستقر در پاریس.