شجرهنامه انسانی ممکن است نیاز به یک بازنویسی عمده داشته باشد. پژوهش جدیدی از دانشگاه موناش روش سنتی طبقهبندی دانشمندان از اجداد باستانی ما را به چالش میکشد و پیشنهاد میکند که چندین گروه که مدتها جدا از انسانها در نظر گرفته میشدند، ممکن است در واقع متعلق به جنس خودمان، Homo باشند.
این مطالعه که در American Journal of Biological Anthropology منتشر شده، تغییرات گستردهای را در نحوه سازماندهی میلیونها سال تکامل انسان پیشنهاد میکند. استدلال مرکزی آن این است که تمام گونههای انسانی و خویشاوندان فسیلی نزدیک آنها در ۴ تا ۵ میلیون سال گذشته باید در جنس Homo طبقهبندی شوند.
این بدان معناست که گروههایی مانند Australopithecus و Paranthropus، که به طور سنتی به صورت جداگانه طبقهبندی شدهاند، وارد همان جنس انسان مدرن میشوند. اگرچه این خویشاوندان باستانی از نظر ظاهر، آناتومی و رفتار تفاوتهای قابل توجهی داشتند، اما محققان استدلال میکنند که مرزهای تکاملی جداکننده آنها به طور فزایندهای دشوارتر میشود.
چرا شجرهنامه انسانی ممکن است نیاز به ترسیم مجدد داشته باشد
تکامل انسان اغلب به عنوان یک پیشرفت نسبتاً منظم به تصویر کشیده میشود، که با اجدادی شبیه به میمونها آغاز شده و به تدریج از طریق گونههایی مانند Australopithecus و Homo اولیه قبل از رسیدن به انسانهای مدرن، Homo sapiens، حرکت میکند.
با این حال، تکامل به عنوان یک توالی ساده که در آن یک گونه به طور مرتب جایگزین دیگری میشود، رخ نداد. بلکه، شواهد فسیلی یک شجرهنامه پیچیده با شاخههای متعدد، گونههای همپوشانی و روابط تکاملی را آشکار میکند که دانشمندان هنوز در تلاش برای درک آن هستند.
هر کشف فسیلی جدید میتواند این تصویر را پیچیدهتر کند. ویژگیهایی که زمانی معتقد بودند یک گروه از خویشاوندان باستانی انسان را از گروه دیگر متمایز میکند، اکنون به طور فزایندهای در چندین گروه یافت میشود، که تعیین محل شروع و پایان طبقهبندیهای سنتی را دشوارتر میکند.
دکتر یان تاول، پژوهشگر ارشد در مؤسسه کشف بیومدیسین دانشگاه موناش و پژوهشگر اصلی این مطالعه، استدلال میکند که این کشفیات نقاط ضعف سیستم طبقهبندی موجود را آشکار میکنند. این موضوع نه تنها شامل گونههایی است که قبلاً به Homo اختصاص داده شدهاند، بلکه اعضای Australopithecus و Paranthropus را نیز در بر میگیرد، گروههایی که در ۵ میلیون سال گذشته زندگی کردهاند.
«کشفیات اخیر فسیلی و پیشرفتها در تحلیل تکاملی و ژنتیکی، زمان ایدهآلی را برای بازنگری در اینکه آیا ردهبندی سنتی ما همچنان تکامل انسان را به دقت منعکس میکند یا خیر، فراهم میآورد»، دکتر تاول گفت.
«این گروهها لزوماً نماینده شاخههای تکاملی متمایز یا 'کلاد' نیستند، و تفاوتهای رفتاری و بومشناختی که زمانی برای تمایز آنها استفاده میشد، نیز به طور فزایندهای حفظ آنها دشوار شده است.
«من پیشنهاد میکنم هومو را گسترش دهم تا این گروههای دیگر را شامل شود تا راه دقیقتر و پایداری برای نمایش روابط تکاملی پیچیده آشکار شده توسط رکورد فسیلی رو به رشد ارائه دهد.»
دانشمندان چگونه اجداد باستانی ما را طبقهبندی میکنند
برای درک تغییر پیشنهادی، کمک میکند که به نحوه سازماندهی جانداران زنده و منقرض شده توسط دانشمندان نگاه کنیم.
این سیستم به نام ردهبندی (Taxonomy) شناخته میشود، که شامل نامگذاری گونهها و دستهبندی آنها بر اساس ویژگیها و روابط تکاملی آنها است.
یک جنس یکی از سطوح این سیستم است که بالاتر از سطح گونه قرار دارد. برای مثال، انسانهای مدرن متعلق به گونه Homo sapiens هستند، که در آن Homo جنس ما و sapiens گونه ما را شناسایی میکند.
در طی ۵۰ سال گذشته، پیشرفتها در تحقیقات تکاملی رویکرد دانشمندان به طبقهبندی را به طور قابل توجهی تغییر داده است. ردهبندی مدرن به جای اتکا عمدتاً به شباهتهای فیزیکی، به طور فزایندهای سعی میکند گونهها را بر اساس نیای تکاملی واقعی آنها سازماندهی کند.
یک مفهوم مهم در این رویکرد کلاد (Clade) است. یک کلاد شامل یک نیای مشترک و تمام نوادگان آن است. با گروهبندی جانداران به این روش، دانشمندان هدف دارند طبقهبندیهایی تولید کنند که شاخههای درخت تکاملی را به دقت منعکس کند.
این رویکرد در دهههای اخیر تأثیر فزایندهای در زیستشناسی داشته است. با این حال، تاول استدلال میکند که طبقهبندی خویشاوندان تکاملی خود ما در پذیرش مداوم این اصول کندتر بوده است.
چرا اندازه مغز و استفاده از ابزار دیگر انسان را تعریف نمیکنند
به طور سنتی، دانشمندان اعضای جنس Homo را از سایر خویشاوندان باستانی انسان با استفاده از ترکیبی از ویژگیهای فیزیکی و رفتاری متمایز کردهاند.
این ویژگیها شامل مغزهای نسبتاً بزرگ، استفاده پیشرفته از ابزار و ویژگیهای آناتومیک خاصی مرتبط با تکامل انسان بوده است.
اما کشفیات در دهههای اخیر قابلیت اطمینان این تمایزها را به چالش کشیده است.
دانشمندان اعضای Homo را با مغزهای به طرز شگفتآوری کوچک شناسایی کردهاند که نشان میدهد مغز بزرگ لزوماً ویژگی تعریفکننده هر گونه در جنس ما نبوده است.
در عین حال، شواهد نشان میدهد که گونههایی که به طور سنتی در Australopithecus و Paranthropus قرار گرفتهاند، احتمالاً رفتارهای پیچیدهتری نسبت به آنچه محققان فرض میکردند، از خود نشان دادهاند.
در مجموع، این یافتهها مرزهای مورد استفاده برای جداسازی سه گروه را ضعیف کرده است. ویژگیهایی که زمانی منحصر به فرد برای Homo تلقی میشدند، ممکن است به طور گستردهتر میان خویشاوندان باستانی ما مشترک بوده باشند.
در نتیجه، تعیین اینکه کدام گونهها متعلق به جنس انسانی هستند، به طور فزایندهای پیچیده شده است. تاول استدلال میکند که مشکل ممکن است نه با شواهد فسیلی، بلکه با سیستم طبقهبندی باشد که دانشمندان سعی دارند آن را تطبیق دهند.
یک پیشنهاد رادیکال برای ۵ میلیون سال تکامل انسان
راه حل پیشنهادی تاول گسترش جنس Homo برای شامل کردن گونههایی است که در حال حاضر به عنوان Australopithecus و Paranthropus طبقهبندی شدهاند.
ایده این نیست که این خویشاوندان باستانی مشابه انسانهای مدرن بودند یا تمام ویژگیهای مرتبط با گونه ما را داشتند. بلکه، طبقهبندی گستردهتر ارتباطات تکاملی آنها را به رسمیت میشناسد در حالی که همچنان به دانشمندان اجازه میدهد بین گونههای فردی تمایز قائل شوند.
چنین تغییری همچنین میتواند ردهبندی انسانی را پایدارتر کند. به جای بازنگری مکرر مرزها بین گروههای اصلی هر بار که فسیلهای جدید کشف میشوند، دانشمندان میتوانند از یک جنس گستردهتر استفاده کنند که تنوع آشکار شده توسط کشفیات مداوم را در بر بگیرد.
این پیشنهاد انحراف قابل توجهی از طبقهبندیهای سنتی است و همچنان یک استدلال علمی است نه یک تغییر رسمی پذیرفته شده. با این حال، این موضوع برجسته میکند که درک ما از منشأ انسان چقدر با انباشت شواهد جدید تکامل یافته است.
«هر چه بیشتر درباره اجداد و خویشاوندان فسیلی نزدیک خود یاد میگیریم، بیشتر درک میکنیم که شجرهنامه ما چقدر پیچیده و غیرخطی است»، دکتر تاول گفت.
«گسترش جنس هومو برای شامل کردن گونههای استرالوپیتکوس و پارانتروپوس به ما امکان میدهد بدون طبقهبندی مجدد منظم گروههای خاص، تفاوتها را در نظر بگیریم.»
در نهایت، این پژوهش سوال بنیادینی درباره نحوه تعریف خانواده انسانی توسط دانشمندان مطرح میکند. اگر ویژگیهایی که زمانی برای جداسازی اجداد ما استفاده میشد، به همان اندازه که قبلاً باور داشتند متمایز نباشند، اسامی و دستهبندیهای مورد استفاده برای توصیف میلیونها سال تکامل انسان ممکن است همراه با درک ما از گذشته تغییر کنند.