۱۱ نوامبر (رویترز) - یک هفته پیش از آنکه ایالات متحده در ماه ژانویه به ونزوئلا حمله کند و رهبر اقتدارگرای این کشور را بازداشت نماید، جی‌دی وانس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، با هواپیمای شماره دو نیروی هوایی به کلوپ یلواستون در مونتانا سفر کرد؛ یک پیست اسکی و زمین گلف فوق‌العاده لوکس و انحصاری.
به گفته فردی مطلع از این موضوع، وانس در آنجا با جان ادیسون دیدار کرد؛ دوست قدیمی و سرمایه‌گذار اولیه دوران سیاسی وانس که معامله‌گر بنزین در غول کالایی ویتول است.
سوابق پروازی بررسی‌شده توسط رویترز نشان می‌دهد که هواپیمای خصوصی امبرائور ادیسون و هواپیمای معاون رئیس‌جمهور وانس در تاریخ ۲۷ دسامبر، یک هفته پیش از حمله، همزمان در فرودگاه بین‌المللی بوزمن یلواستون (حدود یک ساعت فاصله تا کلوپ) روی باند بودند.
به گفته این منبع که شرح جلسه را از ادیسون شنیده است، وانس و ادیسون درباره ونزوئلا صحبت کردند. وانس علاقه خاصی داشت بداند اگر آمریکا فرضاً کنترل منابع نفتی این کشور را به دست گیرد، چقدر سریع می‌توان نفت خام ونزوئلا را فروخت. ادیسون به وانس اطمینان داد که ویتول جایگاه منحصربه‌فردی برای انجام این کار دارد.
برای نگارش این مقاله، هم ادیسون و هم دفتر وانس دیدار ۲۷ دسامبر در مونتانا را تکذیب کردند. ادیسون به رویترز گفت: «هر کسی چنین ادعایی داشته باشد کاملاً در حال ساختگی‌پردازی است، زیرا من هرگز به هیچ‌کس نگفته‌ام که چنین اتفاقی افتاده است.»
اما ادیسون به رویترز تأیید کرد که در پنجم ژانویه – دو روز پس از عملیاتی که نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا را سرنگون کرد و تا ۱۰۰ نفر را کشت – کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، هنگامی که ادیسون پشت میز کار خود در هیوستون نشسته بود، با پیشنهادی غیرقابل مقاومت با او تماس گرفت.
دولت دونالد ترامپ قصد داشت شروع به فروش نفت خام این عضو آمریکای جنوبی سازمان اوپک به خریداران جهانی کند تا گذار سیاسی آینده خود را تأمین مالی نماید و رایت می‌خواست از ادیسون بپرسد آیا ویتول مایل به پذیرش این مسئولیت است یا خیر.
ادیسون در مصاحبه اخیر خود به رویترز گفت: «فکر کردم فقط می‌خواهد برای به‌روزرسانی وضعیت بازار تماس بگیرد.» او افزود: «اما تماس تلفنی مسیر دیگری طی کرد.»
وزارت انرژی تأیید کرد که رایت در پنجم ژانویه برای بحث درباره ونزوئلا با ادیسون تماس گرفته است.
ظرف چند روز، ویتول و رقیب آن ترافیگورا مجوزهای ویژه‌ای برای فروش نفت ونزوئلا دریافت کردند و این شرکت‌ها از آن زمان صدها میلیون دلار از طریق بازاریابی این نفت خام کسب کرده‌اند.
جزئیات نحوه کسب ویتول یکی از خواستنی‌ترین مجوزهای انرژی دولت قبلاً گزارش نشده بود.
ادیسون ۴۸ ساله گزینه بدیهی برای دریافت چنین تماسی از سوی رایت نبود. او یک معامله‌گر ارشد در ویتول بود، نه مدیرعامل منطقه‌ای این شرکت. همچنین تخصص او خرید و فروش بنزین در آمریکا بود، نه نفت خام آمریکای لاتین.
ادیسون به رویترز گفت که وانس به رایت گفته بود او قابل اعتماد است و این امر زمینه را برای تماس تلفنی فراهم کرد.
یک مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، به رویترز تأیید کرد که وانس در گفت‌وگویی به رایت گفته بود ادیسون فردی قابل اعتماد در صنعت انرژی است. این مقام گفت که آن گفت‌وگو حداقل یک سال قبل از تماس تلفنی پنجم ژانویه رخ داده است.
وزارت انرژی در بیانیه‌ای به رویترز گفت که وانس و رایت هرگز درباره فروش نفت ونزوئلا صحبت نکرده‌اند و این وزارتخانه ویتول را به این دلیل انتخاب کرد که بزرگ‌ترین شرکت تجارت انرژی و کالا در جهان است.
دیدار مونتانا و نقش برجسته و غیرمعمول ادیسون در کسب این قرارداد پرسود، سؤالات تازه‌ای را میان قانون‌گذاران دموکرات درباره نحوه تأثیرگذاری ارتباطات شخصی بر دسترسی به امور دولتی پس از عملیات ونزوئلا مطرح می‌کند.
رابرت گارسیا، نماینده ارشد حزب دموکرات در کمیته نظارت مجلس نمایندگان و رئیس آتی این کمیته، در ماه ژانویه نامه‌ای به مدیران ویتول و ترافیگورا ارسال کرد و درباره شرایط کسب مجوزها پرسش‌هایی مطرح نمود.
گارسیا در بیانیه‌ای در آن زمان گفت که بخشی از نگرانی‌های او درباره involvement ویتول، سابقه کمک‌های سیاسی ادیسون به ترامپ است. گارسیا همچنین ابراز نگرانی کرد که ممکن است به ویتول و ترافیگورا اطلاع قبلی درباره اقدام نظامی علیه ونزوئلا داده شده باشد.
گارسیا به رویترز گفت: «ماه‌هاست که دموکرات‌های کمیته نظارت درخواست پاسخ درباره توافق عظیم نفتی دولت ترامپ با ونزوئلا و اینکه آیا افراد داخلی شرکت‌های نفتی هشدار قبلی درباره اقدام نظامی علیه ونزوئلا دریافت کرده‌اند یا خیر را دارند.»
او افزود: «گزارش‌های جدید مبنی بر دیدار جی‌دی وانس با یک معامله‌گر ارشد ویتول پیش از بازداشت مادورو، سؤالات بیشتری درباره اینکه چه کسی چه چیزی را و کی می‌دانست، مطرح می‌کند.»
ویتول و ترافیگورا از اظهار نظر درباره اینکه آیا به نامه گارسیا پاسخ داده‌اند خودداری کردند، اما هر دو به رویترز گفتند که هیچ آگاهی قبلی از عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا نداشته‌اند.
معمولاً قراردادهای بزرگ دولتی آمریکا از طریق فرآیند رقابتی واگذار می‌شوند تا شفافیت تضمین شود، تبعیض جلوگیری گردد و بهترین بازده مالی ممکن برای مالیات‌دهندگان حاصل شود.
اما دولت ترامپ از تصمیم خود برای حذف آن فرآیند دفاع کرده و استدلال نموده است که اقدام سریع پس از دستگیری مادورو برای ثبات اقتصادی ونزوئلا و اطمینان از تأمین فوری خدمات روزمره و تلاش‌های بازسازی بدهی حیاتی بوده است.
درآمدهای کلان
ونزوئلا دارای بزرگ‌ترین ذخایر نفت خام جهان است، اما سطح تولید آن پس از سال‌ها کمبود سرمایه‌گذاری، سوءمدیریت و تحریم‌های فلج‌کننده به کمتر از یک‌سوم اوج خود رسیده است.
ترامپ پس از حمله ژانویه اعلام کرد که آمریکا قصد دارد کنترل نفت و درآمدهای ونزوئلا را برای مدت نامحدودی در دست بگیرد و می‌خواهد ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری از شرکت‌های نفتی آمریکا را برای احیای تولید این کشور جذب کند. او استدلال می‌کند که این کار امنیت انرژی آمریکا را با افزایش حجم عرضه موجود در نیمکره غربی تقویت خواهد کرد.
تاکنون، بزرگ‌ترین بهره‌مندان از پیامدهای عملیات آمریکا در ونزوئلا، ویتول و ترافیگورا بوده‌اند. به گفته منبعی مطلع، ترافیگورا چند روز پس از ویتول، در زمانی در هفته دوم ژانویه، مجوز خود را از دولت آمریکا برای فروش نفت ونزوئلا دریافت کرد.
تام سنگ، متخصص مالی انرژی و استاد دانشگاه تگزاس کریستین، تخمین زد که معامله‌گران بین ۳ تا ۳.۵۰ دلار سود بر هر بشکه نفت فروخته‌شده ونزوئلا کسب می‌کنند. او این تخمین را بر اساس شرایط جاری بازار و نرخ حمل‌ونقل ارائه داد و گفت که این بازده معادل حاشیه سود تقریبی ۳.۵ تا ۴ درصد است.
طبق داده‌های دولت آمریکا، این بازده‌ها به معنای صدها میلیون دلار سود در قرارداد نفت خام ونزوئلا است، زیرا این کشور تاکنون بیش از ۲۰۰ میلیون بشکه نفت خام صادر کرده است.
بررسی گزارش‌های سالانه ویتول توسط رویترز نشان می‌دهد که حاشیه سود عملیاتی این شرکت در سه سال گذشته بین ۱ تا ۳ درصد بوده است. شرکت‌های تجاری خصوصی سود ناشی از معاملات فردی را افشا نمی‌کنند و تخمین‌های مربوط به حاشیه سود و حجم نفت فروخته‌شده توسط آن‌ها به صورت مستقل قابل تأیید نیست.
ترافیگورا و ویتول به رویترز گفتند که نمی‌توانند درباره شرایط توافق‌های تجاری خود با شرکت دولتی نفت ونزوئلا (PDVSA) برای فروش نفت اظهار نظر کنند، زیرا این موارد محرمانه هستند.
اخیراً، ترامپ اعلام کرد که آمریکا از طریق مشارکت با بلو انرجی پارتنرز شمال آمریکا، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت خصوصی ونزوئلا، به حدود یک‌پنجم ذخایر نفت خام این کشور دسترسی یافته است.
این شرکت متعلق به میلیاردر آلخاندرو بتانکورت است که تا اخیراً هدف تحقیقات پولشویی آمریکا مرتبط با وجوه اختلاس‌شده از PDVSA قرار داشت. توافق این شرکت با واشنگتن به آمریکا ۳۵ درصد سهام در شرکت مادر و حق خرید ۲۰ درصد از تولید به قیمت تمام‌شده را اعطا می‌کند.
رویترز نتوانست تعیین کند که آیا ویتول یا ترافیگورا بخشی از تولید فعلی نفت NABEP (حدود ۲۲۰,۰۰۰ بشکه در روز) را بازاریابی می‌کنند یا خیر.
ویتول اعلام کرد که رابطه تجاری با NABEP دارد، اما قرارداد بلندمدتی ندارد. جزئیات این رابطه تجاری را نیز ارائه نکرد.
ترافیگورا در پاسخ به سوالی در این مورد اظهار نظری نکرد.
وکیل بتانکورت گفت که اتهامات علیه موکلش به طور گسترده توسط مقامات در چند حوزه قضایی بررسی شده و هیچ اتهامی علیه او مطرح نشده است.
در کاخ سفید
پس از گفت‌وگوی ادیسون و رایت، همه چیز به سرعت پیش رفت.
تا ۹ ژانویه، هر دو شرکت ویتول و ترافیگورا مجوزهای خود را دریافت کرده بودند و ادیسون در کاخ سفید حضور داشت و در جلسه‌ای تلویزیونی با ترامپ درباره آینده صنعت نفت ونزوئلا، در کنار مدیران عامل اکسون‌موبیل و شورون نشسته بود.
ادیسون در جریان آن جلسه تلویزیونی به ترامپ گفت: «ما اینجا هستیم تا اطمینان حاصل کنیم که شما قادر خواهید بود تمام این نفت را با بهترین قیمت ممکن در سراسر جهان جابه‌جا کنید، تا نفوذی که بر ونزوئلایی‌ها دارید، تضمین کند که آنچه می‌خواهید را به دست آورید.»
بن مارشال، مدیرعامل منطقه‌ای ویتول نیز در این جلسه حاضر بود و از ترامپ, opens new tab برای فرصت بازاریابی نفت ونزوئلا تشکر کرد.
ویتول به رویترز گفت که ادیسون به دلیل تخصصش به عنوان معامله‌گر بنزین، دانش فنی لازم برای مذاکره قرارداد نفت خام بین‌المللی را نداشت و پس از تماس پنجم ژانویه، مارشال و تیم نفت خام را وارد کار کرد.
ترافیگورا در این جلسه توسط ریچارد هولتوم، مدیرعامل آن نمایندگی می‌شد.
ادیسون از حامیان اولیه وانس بود و طبق سوابق کمیسیون انتخابات فدرال، در سال ۲۰۲۲ مبلغ ۳۰۰,۰۰۰ دلار به کمیته اقدام سیاسی «محافظت از ارزش‌های اوهایو» کمک کرد تا به موفقیت وانس در کسب یکی از کرسی‌های سنای آمریکا از ایالت اوهایو کمک کند.
بعداً، ادیسون و همسرش، شانون، در سال ۲۰۲۴ مبلغ ۷ میلیون دلار به کمیته‌های اقدام سیاسی کمک کردند، از جمله ۵ میلیون دلار به «آمریکا را دوباره بزرگ کنیم» (Make America Great Again) تا به تثبیت دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ در کاخ سفید کمک کنند؛ این اطلاعات بر اساس سوابق FEC است.
به گفته سه نفر مطلع از این رابطه، ادیسون شیوه سیاست محافظه‌کارانه وانس را تحسین می‌کرد.
در همین زمان، در حالی که این دو نفر بر اساس دیدگاه‌های سیاسی مشترک در حال نزدیک شدن بودند، ادیسون فصل پرحادثه‌تری از زندگی حرفه‌ای خود را بسته بود. ویتول و اسکی انرجی در سال ۲۰۲۴ پس از یک دهه جنگ حقوقی، پرونده دستکاری قیمت بنزین را با ایالت کالیفرنیا به مبلغ ۵۰ میلیون دلار حل‌وفصل کردند. ادیسون به عنوان ارشدترین مدیر اجرایی ویتول در طرح مظنون معرفی شده بود.
نه ویتول و نه ادیسون هیچ‌گونه تخلفی را قبول نکردند.
ویتول از اظهار نظر درباره این پرونده برای این مقاله خودداری کرد.
ادیسون به پیام‌هایی که برای گرفتن نظر درباره این پرونده فرستاده شد، پاسخی نداد.
سال بعد، یعنی در ۲۰۲۵، ادیسون طبق سوابق اداره هوانوردی فدرال، یک هواپیمای جدید امبرائور خرید. این هواپیما که حدود ۱۴ میلیون دلار قیمت‌گذاری شده بود، برای پروازهای مکرر او به کلوپ یلواستون در مونتانا استفاده می‌شد؛ جایی که ادیسون می‌گوید اکنون در حال ساخت خانه است و او را در جمع میلیاردرها، غول‌های فناوری و سلبریتی‌های هالیوود قرار می‌دهد.
طبق سوابق اداره درآمد مونتانا، قبل از شروع ساخت‌وساز، زمین توسعه‌نیافته یک جریبی ادیسون ارزش ارزیابی‌شده ۱۶.۴ میلیون دلار داشت.
سوابق نشان می‌دهد که رایت نیز اقامتگاهی نزدیک به کلوپ یلواستون با ارزش ۳۶.۲ میلیون دلار دارد.
ادیسون گفت که تماس پنجم ژانویه از سوی رایت، نقطه اوج ۱۷ سال فعالیت حرفه‌ای او در ویتول بود.
ادیسون به رویترز گفت: «من احساس غرور و میهن‌پرستی بسیار زیادی می‌کنم که دولت، به واسطه کریس رایت، برای کمک به انجام این معامله با من تماس گرفت.»
کسب قرارداد ونزوئلا همچنین آخرین اثر هنری او بود. او در پایان مارس بازنشستگی خود را از شرکت اعلام کرد تا بر سیاست و انرژی تمرکز کند. از آن زمان، او به عنوان رئیس هیئت مشاوره سیاست انرژی رایت, opens new tab منصوب شده است که اولین جلسه خود را در ژوئیه برگزار کرد.
یک یادداشت داخلی ویتول درباره بازنشستگی او که رویترز آن را دیده است، او را «یکی از موفق‌ترین معامله‌گران در تاریخ شرکت» توصیف کرده است.
گزارش‌نویسی توسط تیم مک‌لافلین؛ ویرایش توسط ریچارد والدمنیس
استانداردهای ما: اصول اعتماد تامسون رویترز., opens new tab