شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در جریان بازدید بیسابقه سلطان عمان، ضمن پیشنهاد کمک به رفع چالشهای خاورمیانه، خواستار تضمین عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز شد؛ چرا که هر دو کشور با پیامدهای جنگ آمریکا علیه ایران مواجه هستند.
«منطقه خلیج فارس در خاورمیانه نباید به صحنه رقابت قدرتهای بزرگ یا رویارویی ژئوپلیتیکی تبدیل شود»، شی در دیدار روز دوشنبه با هيثم بن طارق، سلطان عمان، در تالار بزرگ خلق در پکن، طبق گزارش خبرگزاری رسمی شینهوا، اظهار داشت. شی افزود که چین مایل است ایدهها و راهکارهایی برای غلبه بر نگرانیهای امنیتی در منطقه ارائه دهد.
طبق اعلام وزارت امور خارجه چین، دو کشور در بیانیهای مشترک خواستار «بازگرداندن ناوبری عادی و ایمن در تنگه هرمز» شدند. سلطان عمان همچنین از شی دعوت کرد تا از عمان بازدید کند.
این نخستین بازدید رئیس دولت عمان از زمان برقراری روابط دیپلماتیک سلطنت عمان با چین در سال ۱۹۷۸ است و در دورهای از افزایش تنشهای منطقهای انجام شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است که ایالات متحده ممکن است پس از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه حملات خود به ایران را از سر بگیرد.
ازسرگیری مجدد درگیریها بر عمان تأثیر خواهد گذاشت؛ کشوری که تلاش میکند با همسایه خود بر سر ناوبری در تنگه هرمز به توافق برسد، و همچنین بر چین که پیش از جنگ حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران را خریداری میکرد.
صادرات انرژی از خلیج فارس ممکن است در ماههای اخیر بهبود یافته باشد، اما نفت خام ایران که مورد علاقه برخی پالایشگاههای خصوصی چینی بود، به دلیل محاصره دریایی آمریکا برای فشار آوردن به تهران جهت بازگشت به میز مذاکره، خشکیده است.
کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مانند عمان نگرانند که حمله دیگر آمریکا و اسرائیل به ایرانِ بهترآماده، منجر به جنگی ویرانگرتر در سراسر منطقه شود و آنها را مجبور به جمعآوری آثار ویرانی کند.
در دیدار روز دوشنبه، شی خواستار همکاری عمیقتر در حوزه انرژی و تقویت روابط در تجارت، سرمایهگذاری و هوش مصنوعی شد.
جای یان چونگ، استاد علوم سیاسی در دانشگاه ملی سنگاپور، گفت که نگرانیها درباره امنیت منطقه و تعهدات آمریکا، انگیزهای برای کشورهای حوزه خلیج فارس ایجاد کرده تا روابط نزدیکتری با چین بررسی کنند.
«پکن مدتی است که سعی دارد روابط خود را در سراسر منطقه خلیج فارس بهبود بخشد. تلاش برای تضمین دسترسی به انرژی در شرایطی که بیثباتی حول تنگه هرمز ادامه دارد، انگیزه بیشتری به پکن برای تثبیت روابط در منطقه میدهد»، چونگ اظهار داشت.
چین جنگ ایران را عاملی میداند که اعتماد به نظم تحت رهبری آمریکا را سست کرده و تلاشها برای توسعه ترتیبات امنیتی مستقلتر از واشنگتن را تسریع بخشیده است. در جریان بازدید شی از مصر در اوایل سپتامبر، او از کشورهای خاورمیانه خواست تا ساختن یک نظم امنیتی جدید «بدون دخالت خارجی» را در نظر بگیرند و افزود که پکن از تلاشهای منطقهای برای «بازطراحی» معماری امنیتی حمایت خواهد کرد.
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، هفته گذشته در سخنانی در بریتانیا گفت که هدف کشورهای حوزه خلیج فارس باید رسیدن به پیمان عدم تجاوز با ایران باشد و افزود که هرگونه معماری امنیتی منطقهای که تهران را شامل نشود، ذاتاً ناپایدار است.
ائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین، در نشست خبری معمول روز دوشنبه اعلام کرد که چین قرار است اوایل نوامبر فرستاده ویژه خود برای امور خاورمیانه را به ایران، عمان و عربستان سعودی اعزام کند.