ماسکوت Muse متا جولی نام دارد. این شخصیتی بامزه و بغلکردنی است که نمایندهٔ عامل هوش مصنوعی متا است و میتوانید مثل یک عروسک هر طور که میخواهید لباسش را تغییر دهید. در رویداد اخیر Meta Connect این شرکت، ماسکوت خزدار Muse که مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، آن را همراه داشت، توگا و تاج برگ غار پوشیده بود. در تبلیغات اینستاگرام که برای Muse دیدم، این ماسکوت لباس ورزشی پوشیده بود و به کمک به اهداف تناسب اندام من افتخار میکرد. متا قصد دارد اواخر امسال دستگاهی به سبک تاماگوچی برای شخصیت Muse بفروشد. همهٔ اینها بسیار به سبک کاوایی است.
هرچند توانایی Muse در انجام کارهای دیجیتال آن را به صدر جدولهای اپلیکیشنها رساند، ماسکوت نزدیک به سبک لابوبو این عامل را به جریان فرهنگی زمانه گره زد. الکساندر وانگ، مدیر ارشد هوش مصنوعی متا، اخیراً بیوقفه میمهایی از جولی منتشر میکرد، گاهی در موقعیتهای دارای کنایههای جنسی. آنچه همچنان برای من حیرتآور است این است که چرا محصولی برای بزرگسالان — Muse فقط برای افراد ۱۸ سال به بالا مجاز است — درست شبیه اسباببازیای خوشساخت برای کودکان به نظر میرسد.
دنیل رابرتز، سخنگوی متا، به وایرد میگوید: «این داستانی است در جستوجوی یک داستان. مردم میخواهند بتوانند آواتار خودشان را با شخصیت و سبک منحصربهفرد بسازند، چون این کار سرگرمکننده است و برایشان شادی میآورد. ما از همهٔ کاربران اپلیکیشن Muse میخواهیم تاریخ تولدشان را ارائه دهند، افرادی را که تشخیص دهیم ممکن است زیر ۱۸ سال باشند از ساخت حساب مسدود میکنیم و بررسیهای بیشتری انجام میدهیم تا اطمینان یابیم کسانی که میگویند بزرگسال هستند واقعاً بالای ۱۸ سال دارند.»
مونا سارانتاکوس، معاون مدیریت محصول در آزمایشگاههای ابرهوش متا، در پستی وبلاگی که همزمان با عرضهٔ Muse با همکاری دیگران نوشت، فرایند طراحی Muse را چنین توصیف میکند که بر عناصر «لذتبخش» تکیه دارد و میخواهد کمتر از گفتوگو با «یک لوگو یا نهاد شرکتی» ناخوشایند به نظر برسد.
مدافعان حقوق جوانان پیشاپیش در برابر ماسکوت Muse متا واکنش نشان دادهاند. جاش گولین، مدیر اجرایی Fairplay، نهاد غیرانتفاعیای که پیشتر علیه هدفگیری کودکان توسط متا لابی کرده بود، میگوید: «خدای من، شبیه تلهتابی است.» او میافزاید: «بهوضوح شخصیتی است که کودکان بسیار کمسن را جذب میکند. کسانی که رسانههای کودکان را مطالعه میکنند میدانند که این شکلهای گرد بهویژه کودکان سن پیشدبستانی را جذب میکند.»
جذابیت جولی محدود به کودکان پوشکپوش نیست. زیباییشناسی بامزه ماسکوت Muse مرا هم که مردی ۳۲ ساله ساکن سانفرانسیسکو هستم، جذب میکند. این برندسازی ممکن است افراد در همهٔ سنین را خلع سلاح کند، بهویژه از آنجا که واکنش منفی علیه متا و هوش مصنوعی مولد همچنان با بسیاری از آمریکاییها همصداست.
جولین دِ فریتاس، استاد دانشکدهٔ بازرگانی هاروارد که بر همراهان هوش مصنوعی تمرکز دارد، میگوید: «این نوع عوامل بامزه میتوانند محصول را گرم و کمتهدید جلوه دهند. آنها باید در اینجا از سد بلندی عبور کنند، چون نگرشها نسبت به متا پس از احکام مربوط به اعتیاد اجتماعی کاملاً منفی است.» در ماه اوت، متا دعاوی مربوط به اعتیاد به شبکههای اجتماعی را حلوفصل کرد و توافق کرد قابلیتهای محدودکننده برای نوجوانان در اینستاگرام و فیسبوک اضافه کند و تا ۱۶٫۷ میلیارد دلار بپردازد.
برخی کارشناسانی که با آنها صحبت کردم کمتر قانع شدند که این طراحی برای جذب کودکان انجام شده باشد و ماسکوت Muse را با تاریخ طولانی ژاپن در تکیهٔ گسترده بر شخصیتهای بامزه برای بازاریابی فناوری مقایسه کردند. رویکرد متا هم منحصربهفرد نیست. از صدای آزاردهندهٔ کلیپی مایکروسافت تا خرچنگ قرمزپوش OpenClaw در سالهای اخیر، دستیارهای هوش مصنوعی اغلب حول شخصیتهای انساننما میچرخند.
مهم نیست چند ساله باشید؛ موجودی بغلکردنی که نمایندهٔ یک ابزار هوش مصنوعی است میتواند خلع سلاحکننده باشد، تا جایی که ممکن است نگرانیهای حریم خصوصی را از یاد ببرید. برای نمونه، متا مدلهای هوش مصنوعی خود را بر تعاملات شما با Muse آموزش میدهد، مگر اینکه انصراف دهید.
جاثان سادوفسکی، استادیار آزمایشگاه پژوهش فناوریهای نوظهور دانشگاه موناش استرالیا، میگوید: «ویژگیهای طراحی مانند بامزه و بیدردسر بودن، یا تکیه بر نوستالژی دستگاههایی که مدام زندگی ما را نظارت و در آن دخالت نمیکردند، شیوههای زیرکانهای برای وادار کردن مردم به کنار گذاشتن احتیاط، دست کشیدن از پرسشهای انتقادی و لغزیدن به نقش کاربران منفعل است. عواملی مانند Muse میخواهند ما را قانع کنند که فقط موجود کوچولوی بامزهای هستند که در جیب شما زندگی میکند و قطعاً دروازهای همیشهباز به سرورهای یک شرکت بزرگ نظارتی نیستند.» پژوهشها نشان میدهد که پذیرش عوامل هوش مصنوعی میتواند شما را منفعلتر کند.
متا میگوید نسخهٔ «محرمانه» ماشین مجازی خود را که به کار انداختن Muse کمک میکند، اواخر سال ۲۰۲۶ منتشر خواهد کرد. این گزینه میتواند بهصورت رمزنگاریشده و قابلراستیآزمایی از دسترسی متا به دادههای کاربر جلوگیری کند.
با این حال، وقتی بزرگسالان تصمیم میگیرند به یک عامل هوش مصنوعی اعتماد کنند، سطحی از ریسک باقی میماند که فراتر از نگرانیهای احتمالی حریم خصوصی است. رایان کالو، استاد دانشگاه واشینگتن و از بنیانگذاران هیئت علمی آزمایشگاه سیاست فناوری آن، استفاده از عوامل را به استخدام یک راهنمای تور در تعطیلات تشبیه میکند. شما به آنها بهعنوان واسطه میان خودتان و تجربه تکیه میکنید، بدون اینکه لزوماً بدانید از چه کسی رشوه میگیرند و گروه فقط به این دلیل به کدام رستوران میرود که راهنما و صاحبانش دوست هستند.
با نزدیک شدن تعطیلات و عرضهٔ Muse Charm، دستگاه شبیه تاماگوچی متا، مدافعان حقوق جوانان در حالت آمادهباش کامل باقی ماندهاند.
گولین میگوید: «این واقعاً تلاشی کاملاً نامناسب از سوی متا برای معتاد کردن کودکان کمسن به Muse به نظر میرسد. این چیزی است که خانوادهها باید به آن نه بگویند و فکر میکنم نهادهای نظارتی هم باید نگاهی جدی به آن بیندازند.»