Getty Images/Rest of World
Getty Images/Rest of World

DeepSeek و ممنوعیت تراشه، نوآوری هوش مصنوعی را در چین تقویت کرده‌اند

سرمایه‌گذاران معتقدند که کاربردهای عملی هوش مصنوعی، موج بعدی رشد را تقویت می‌کند و استارت‌آ‌پ‌ها بر پایه DeepSeek بنا می‌شوند.

ظهور DeepSeek صنعت هوش مصنوعی چین را دوباره احیا کرده و میلیاردها دلار بودجه دولتی و تلاش بیشتری را به سمت خودکفایی جذب کرده است. موفقیت آن همچنین باعث شده است که استارت‌آپ‌ها برای ساخت محصولات و خدمات بر پایه فناوری متن‌باز با عملکرد بالا آن، با یکدیگر رقابت کنند، حتی در حالی که غول‌های فناوری این کشور مدل‌های هوش مصنوعی رقیب را به سرعت روانه بازار کرده‌اند.

گسترش ممنوعیت‌های تراشه، همراه با موفقیت DeepSeek، اکوسیستم هوش مصنوعی چین را به سمت نوآوری سریع‌تر سوق داده و جایگاه آن را در چشم‌انداز فناوری جهانی تقویت کرده است. این موضوع همچنین استارت‌آپ‌ها را مجبور کرده است تا به سمت کاربردهای عملی‌تر حرکت کنند.

کوین شو (Kevin Xu)، بنیانگذار Interconnected Capital، یک صندوق پوشش ریسک مستقر در ایالات متحده که در زمینه هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کند، به

Rest of World
گفت: «DeepSeek ثابت کرده است که آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی چین می‌توانند حتی با محدودیت‌های کنترل صادرات، مدل‌های پیشرفته تولید کنند.» «موفقیت آن همچنین استارت‌آپ‌های بیشتری را به سمت کار بر روی ساخت برنامه‌ها و خدمات سوق می‌دهد و از هدر رفتن زمان و منابع برای ساخت مدل‌ها جلوگیری می‌کند.»

DeepSeek ثابت کرده است که آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی چین می‌توانند حتی با محدودیت‌های کنترل صادرات، مدل‌های پیشرفته تولید کنند.

بر اساس گزارش جدید از موسسه هوش مصنوعی انسان‌محور استنفورد، چین در تعداد مدل‌های هوش مصنوعی تولید شده در سال گذشته از ایالات متحده عقب بود، اما مدل‌های چینی به سرعت شکاف عملکرد را با مدل‌های ایالات متحده پر می‌کنند. با این حال، شرکت‌های چینی با چالش‌های متعددی روبرو هستند، از جمله گسترش کنترل صادرات ایالات متحده که دسترسی به تراشه‌های پیشرفته را محدود می‌کند.

DeepSeek ادعا کرده است که مدل پایه V3 خود - یک سیستم هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ که بر روی مجموعه‌های داده گسترده آموزش داده شده و قابل انطباق با وظایف مختلف است - را با استفاده از تراشه‌های Nvidia کم‌مصرف‌تر با هزینه‌ای در حدود 6 میلیون دلار آموزش داده است، در مقایسه با بیش از 100 میلیون دلار برای مدل GPT-4 شرکت OpenAI.

به گفته ملانی تنگ (Melanie Tng)، تحلیلگر ارائه‌دهنده داده‌های بازار جهانی PitchBook، ادعاهای مربوط به راندمان DeepSeek احتمالاً نگرش سرمایه‌گذاران را در مورد شرکت‌های هوش مصنوعی خارج از چین نیز شکل می‌دهد.

او به

Rest of World
گفت: «اگر مدل‌های با عملکرد بالا را بتوان با کسری از هزینه ساخت، این موضوع پایداری بودجه‌های آموزشی میلیارد دلاری در جاهای دیگر را به چالش می‌کشد.»

شو گفت که سرمایه‌گذاران در چین اکنون از حمایت از شرکت‌های هوش مصنوعی کوچکتر که هنوز بر روی مدل‌های پایه متمرکز هستند، محتاط خواهند بود، زیرا فناوری DeepSeek رقابت را برای آنها دشوارتر می‌کند.

او گفت: «تعداد کمی از شرکت‌ها در مورد پیشرفت مدل‌های هوش مصنوعی "جدی" باقی خواهند ماند، "اما بیشتر آنها بر روی ساخت برنامه‌ها، خدمات و عوامل تمرکز خواهند کرد." "این جایی است که سرمایه‌گذاری به آن سمت جریان خواهد یافت."

کارشناسان می‌گویند در همین حال، غول‌های فناوری چینی مدل‌های هوش مصنوعی جدیدی را راه‌اندازی می‌کنند و میلیاردها دلار در تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری می‌کنند، که نشان‌دهنده آینده‌ای است که در آن فقط بازیگران اصلی در توسعه مدل هوش مصنوعی رقابت خواهند کرد.

Meituan (میتوان)

غول تحویل غذا در حال توسعه مدل هوش مصنوعی خود به نام LongCat (لانگ‌کت) است.

Baidu (بایدو)

Ernie Bot (ارنی‌بات) را به عنوان یک چت‌بات هوش مصنوعی رایگان راه‌اندازی کرد و مشتریان سازمانی و توسعه‌دهنده برای دسترسی به آن هزینه می‌پردازند.

ByteDance (بایت‌دنس)

صاحب TikTok (تیک‌تاک) Doubao 1.5 (دوبائو ۱.۵)، یک مدل هوش مصنوعی کم‌هزینه را توسعه داده است.

Alibaba (علی‌بابا)

غول تجارت الکترونیک اخیراً یک مدل هوش مصنوعی متن‌باز را در سری Qwen (کیو‌ون) خود راه‌اندازی کرده است.

Zhipu (ژیپو)

این استارت‌آپ یک عامل هوش مصنوعی رایگان ساخته شده بر روی مدل خود را در 31 مارس راه‌اندازی کرد.

DeepSeek (دیپ‌سیک)

پیشتاز هوش مصنوعی متن‌باز، با راه‌اندازی نسخه R1 خود در ماه ژانویه با کسری از هزینه ChatGPT (چت‌جی‌پی‌تی)، موجی به راه انداخت. یک به‌روزرسانی قوی مدل V3 اخیراً منتشر شده است.

به سرعت نسخه متن‌باز سری مدل زبان بزرگ Qwen را در اولین روز سال نوی قمری، تنها چند روز پس از خبرساز شدن DeepSeek، منتشر کرد. این شرکت همچنین متعهد شده است که 53 میلیارد دلار در سه سال آینده در زیرساخت‌های رایانش ابری و هوش مصنوعی خود سرمایه‌گذاری کند و نسل بعدی سری Qwen LLM را در هفته‌های آینده راه‌اندازی خواهد کرد.

Tencent Holdings (تنسنت هولدینگز)، Baidu و ByteDance همگی در هفته‌های اخیر مدل‌های هوش مصنوعی جدیدی را راه‌اندازی کرده‌اند. Baidu چت‌بات خود Ernie Bot را در آغاز ماه آوریل، زودتر از موعد مقرر، به صورت رایگان در اختیار عموم قرار داد. رابین لی (Robin Li)، مدیر عامل Baidu، در اوایل سال جاری به دلایل حذف paywall اشاره کرد و گفت که هزینه آموزش مدل «می‌تواند در طی 12 ماه بیش از 90٪ کاهش یابد.» او گفت شرکت‌ها همچنان «باید سرمایه‌گذاری کنند تا اطمینان حاصل شود که در خط مقدم این نوآوری یا انقلاب فناوری قرار دارند.»

غول تحویل غذا Meituan نیز از مدل هوش مصنوعی خود به نام LongCat رونمایی کرد. این شرکت می‌گوید این مدل در حال حاضر راندمان عملیاتی را بهبود می‌بخشد. وانگ شینگ (Wang Xing)، بنیانگذار Meituan، "میلیاردها یوان" برای توسعه هوش مصنوعی متعهد شده و قول داده است برای رقابت با سایر شرکت‌ها "تهاجمی بازی کند".

روی ما (Rui Ma)، بنیانگذار Tech Buzz China، یک پلتفرم تحقیقات سرمایه‌گذاری، به

Rest of World
گفت که شرکت‌های بزرگ فناوری نسبت به رقبای کوچکتر خود در زمینه تحقیقات بنیادی برتری دارند.

ما گفت: «دلیلش این است که کسب درآمد از فروش صرف دسترسی به مدل دیگر با وجود DeepSeek که آن را بسیار ارزان کرده است، وجود ندارد.» «بقیه باید بیشتر به یک شرکت تولیدی تبدیل شوند.»

او گفت حتی قبل از DeepSeek، استارت‌آپ‌های کوچکتر نیز به بی‌میلی سرمایه‌گذاران برای تأمین بودجه تحقیقات واکنش نشان می‌دادند.

در میان "شش اژدهای کوچک" چین - برترین استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی این کشور - چندین شرکت مجبور شده‌اند با کاهش اشتهای سرمایه‌گذاران و مصرف‌کنندگان تغییر جهت دهند. به گفته رسانه فناوری چینی 36Kr، Baichuan پیش‌آموزش مدل خود را در اواسط سال 2024 متوقف کرد تا بر خدمات هوش مصنوعی پزشکی تمرکز کند.

برندگان واقعی کسانی خواهند بود که هوش مصنوعی را با تخصص دامنه ترکیب می‌کنند تا راه‌حل ارائه دهند.

استارت‌آپ دیگر، 01.ai، ماه گذشته گفت که با انتقال از توسعه مدل‌های هوش مصنوعی خود به یک ارائه‌دهنده راه‌حل، به ویژه در بخش‌های مالی، بازی‌های ویدیویی و حقوقی، DeepSeek را اتخاذ خواهد کرد.

با این حال، Zhipu اخیراً یک عامل هوش مصنوعی رایگان ساخته شده بر روی مدل خود را راه‌اندازی کرده است و ادعا می‌کند که عملکرد آن با DeepSeek رقابت می‌کند. عوامل هوش مصنوعی وظایف تحقیق و دستیار شخصی مانند رزرو پرواز و سفارش غذا را انجام می‌دهند.

سلیا چن (Celia Chen)، سرمایه‌گذار خطرپذیر مستقر در پکن، به

Rest of World
گفت که تغییر جهت به سمت حل "مشکلات دنیای واقعی" یک حرکت هوشمندانه است.

چن گفت: «[استارت‌آپ‌های هوش مصنوعی چینی] به جای پیوستن به مسابقه تسلیحاتی زیرساختی پرمخاطب، می‌توانند ایده‌ها را با کسری از هزینه‌ای که برای رقابت در ساخت مدل‌های بزرگ لازم است، آزمایش و مستقر کنند.»

علیرغم حمایت بیشتر دولت و یک تب ملی‌گرایانه، بودجه سرمایه مخاطره‌آمیز در این فضا همچنان کم است.

بر اساس داده‌های ارائه‌دهنده داده PitchBook، در سه ماهه اول سال جاری، سرمایه‌گذاران خطرپذیر 1.2 میلیارد دلار در 144 معامله در هوش مصنوعی و یادگیری ماشین چین، از جمله تشخیص گفتار و کنترل رباتیک، سرمایه‌گذاری کردند. ارزش کل معاملات در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته 30 درصد کاهش یافته است.

کایلا بلومکویست (Kayla Blomquist)، مدیر آزمایشگاه سیاست چین آکسفورد، به

Rest of World
گفت که این ممکن است چیز بدی نباشد، زیرا شرکت‌ها را برای تولید محصولات هوش مصنوعی به منظور کسب درآمد ترغیب می‌کند.

بلومکویست گفت: «من متوجه شده‌ام که بسیاری از استارت‌آپ‌ها کاملاً بر روی ساختن بر روی برخی از این مدل‌های پایه، مانند DeepSeek، متمرکز هستند.» «این بدان معناست که شاید [استارت‌آپ‌ها] به سطوح بسیار زیادی از سرمایه‌گذاری و حمایت سرمایه مخاطره‌آمیز که شاهد آن بوده‌ایم نیاز نداشته باشند ... این امر هوش مصنوعی را از جهات مختلف دموکراتیزه خواهد کرد.»

در حالی که منتظر راه‌اندازی مدل نسل بعدی DeepSeek هستیم، یک استارت‌آپ چینی دیگر که قبلاً کمتر شناخته شده بود، به نام Butterfly Effect (اثر پروانه‌ای)، ماه گذشته Manus (مانوس)، یک عامل هوش مصنوعی فقط با دعوت‌نامه را راه‌اندازی کرد. این شرکت ادعا کرده است که Manus اولین عامل هوش مصنوعی عمومی جهان است که می‌تواند وظایف را با درجه‌ای از استقلال که مدل‌های هوش مصنوعی فعلی فاقد آن هستند، انجام دهد.

این شرکت اخیراً از همکاری با Alibaba خبر داد. ایچائو "پیک" جی (Yichao "Peak" Ji)، یکی از بنیانگذاران Manus، گفت که این عامل با استفاده از چندین مدل پایه از جمله Claude (کلود) Anthropic و Qwen Alibaba توسعه یافته است. علیرغم خرابی‌ها و اشکالات، Manus هیجان زیادی در مورد نسل کاملاً جدیدی از ابزارهای هوش مصنوعی با طیف گسترده‌ای از کاربردها ایجاد کرده است.

برای شرکت‌های هوش مصنوعی چینی، این ممکن است ترکیب برنده باشد.

چن گفت: «برندگان واقعی کسانی خواهند بود که هوش مصنوعی را با تخصص دامنه ترکیب می‌کنند تا راه‌حل‌هایی ارائه دهند که فناوری‌های بزرگ به راحتی نمی‌توانند آن را تکرار کنند - مانند شرکت‌هایی که به تولید تشخیص‌های پزشکی دقیق‌تر یا گردش‌های کاری سریع‌تر کسب‌وکار کمک می‌کنند.»

«این جایی است که فرصت‌های معناداری در حال ظهور است - نه فقط برای بازیگران بزرگ، بلکه برای بنیانگذاران بازار انبوه نیز.»