دو مقام آمریکایی به آکسیوس گفتند که کاخ سفید در حال بررسی جدی پیشنهاد ایران برای مذاکرات غیرمستقیم هستهای است و همزمان در صورتی که پرزیدنت ترامپ گزینه حملات نظامی را انتخاب کند، به طور قابل توجهی در حال تقویت نیروهای آمریکایی در خاورمیانه است.
اهمیت موضوع: ترامپ بارها گفته است که توافق را ترجیح میدهد، اما هشدار داده است که بدون آن "بمباران در کار خواهد بود." جدول زمانی او فشرده است: ترامپ به ایران مهلت دو ماهه برای دستیابی به توافق داده است، اما مشخص نیست که آیا این مهلت آغاز شده و چه زمانی آغاز شده است.
- کاخ سفید همچنان درگیر بحث داخلی بین کسانی است که فکر میکنند توافق قابل دستیابی است و کسانی که مذاکرات را اتلاف وقت میدانند و از حملات به تأسیسات هستهای ایران حمایت میکنند.
- در همین حال، پنتاگون درگیر تقویت گسترده نیروها در خاورمیانه است. اگر ترامپ تصمیم بگیرد که زمان به پایان رسیده است، سلاحی آماده شلیک در اختیار خواهد داشت.
پشت پرده: یک مقام آمریکایی گفت که آخر هفته، ترامپ پاسخ رسمی ایران به نامهای را که سه هفته پیش به رهبر ایران، علی خامنهای، ارسال کرده بود، دریافت کرد.
- در حالی که ترامپ مذاکرات مستقیم هستهای را پیشنهاد کرده بود، ایرانیها فقط با مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری عمان موافقت کردند.
- این مقام آمریکایی گفت که دولت ترامپ فکر میکند مذاکرات مستقیم شانس موفقیت بیشتری خواهد داشت، اما فرمت پیشنهادی ایرانیها را رد نمیکند و با میانجیگری عمانیها بین دو کشور مخالفتی ندارد، همانطور که این کشور حاشیه خلیج فارس در گذشته نیز این نقش را ایفا کرده است.
- هر دو مقام آمریکایی گفتند که هیچ تصمیمی گرفته نشده و بحثهای داخلی در جریان است. یکی از آنها گفت: «پس از تبادل نامهها، اکنون در حال بررسی گامهای بعدی برای آغاز گفتگوها و اعتمادسازی با ایرانیها هستیم.»
تحولات اصلی: لفاظیها بین تهران و واشنگتن پیش از تهدید روز یکشنبه ترامپ مبنی بر بمباران ایران در صورت عدم دستیابی به توافق، در حال تشدید بود.
- روز دوشنبه، خامنهای پاسخ داد و گفت در حالی که باور ندارد آمریکا به ایران حمله کند، «مطمئناً در صورت انجام این کار، ضربه سنگینی دریافت خواهند کرد».
- ایران همچنین اعتراض دیپلماتیک رسمی - از طریق سفارت سوئیس، به دلیل عدم وجود روابط دیپلماتیک بین آمریکا و ایران - ارائه کرد و هشدار داد که «قاطعانه و فوری به هر تهدیدی پاسخ خواهد داد».
واکنشها: فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اوایل این هفته به تلویزیون ایران گفت: «آمریکا ۱۰ پایگاه و ۵۰ هزار سرباز در منطقه دارد... اگر در خانه شیشهای زندگی میکنید نباید سنگ پرتاب کنید.»
- علی لاریجانی، مشاور خامنهای و رئیس سابق مجلس، تأکید کرد که اگر آمریکا تأسیسات هستهای ایران را بمباران کند، افکار عمومی ایران دولت را تحت فشار قرار خواهد داد تا سیاست خود را تغییر داده و به سمت ساخت سلاح هستهای حرکت کند.
نقطه اختلاف: ترامپ توافق هستهای ۲۰۱۵ را رها کرد و استدلال نمود که رویکرد «فشار حداکثری» او ایران را مجبور به امضای توافق بهتری خواهد کرد. او، و همچنین پرزیدنت بایدن، در دستیابی به توافق جدید شکست خوردند.
- در این میان، ایران به طور چشمگیری غنیسازی اورانیوم خود را افزایش داده و اکنون عملاً یک کشور در آستانه هستهای شدن است - هرچند تهران اصرار دارد که به دنبال سلاح هستهای نیست.
- ایران همچنین میگوید تمایلی به مذاکره در مورد مسائل غیرهستهای مانند برنامه موشکی خود ندارد، موضوعی که ترامپ و تیمش پیشتر گفته بودند باید روی میز مذاکره باشد.
وضعیت فعلی: روز سهشنبه، پنتاگون اعلام کرد که در حال اعزام نیروها و تجهیزات هوایی بیشتری به منطقه است و دو ناو هواپیمابر - ترومن و وینسون - در منطقه باقی خواهند ماند.
- هفته گذشته، پنتاگون چندین بمبافکن رادارگریز B-2 را به پایگاه نظامی دیگو گارسیا در اقیانوس هند اعزام کرد؛ استقراری که یک مقام آمریکایی گفت با مهلت دو ماهه ترامپ به ایران «بیارتباط نیست».
- بمبافکنهای B-2 میتوانند بمبهای سنگرشکن عظیمی را حمل کنند که در هرگونه اقدام نظامی احتمالی علیه تأسیسات هستهای زیرزمینی ایران، عنصری کلیدی خواهند بود.
- شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، در بیانیهای گفت: «اگر ایران یا نیروهای نیابتیاش پرسنل و منافع آمریکا در منطقه را تهدید کنند، آمریکا برای دفاع از مردم خود اقدام قاطعی انجام خواهد داد.»
نکات قابل توجه: یک مقام آمریکایی گفت ترامپ نمیخواهد با ایران وارد جنگ شود اما به توانمندیهای نظامی برای ایجاد بازدارندگی در مذاکرات نیاز دارد - و همچنین برای آمادگی جهت اقدام در صورت شکست مذاکرات و تشدید سریع اوضاع.