کفی‌های هوشمند و جوراب‌های هوشمند می‌توانند مشکلات پا را زود تشخیص دهند. staras/Shutterstock
کفی‌های هوشمند و جوراب‌های هوشمند می‌توانند مشکلات پا را زود تشخیص دهند. staras/Shutterstock

کفش‌هایی که می‌توانند در مورد آسیب‌دیدگی به شما هشدار دهند؟ چگونه فناوری پوشیدنی در حال تغییر مراقبت از پا است

پاهای شما هر روز سخت کار می‌کنند؛ بدن شما را نگه می‌دارند، ضربه‌ها را جذب می‌کنند و با سطوح مختلف سازگار می‌شوند. اما اغلب تا زمانی که مشکلی پیش نیاید، نادیده گرفته می‌شوند.

تصور کنید کفش‌هایتان قبل از اینکه دردی حس کنید، در مورد آسیب‌های پا به شما هشدار دهند، یا جوراب‌هایتان قبل از بروز علائم، خطر زخم شدن پا را به شما گوشزد کنند. این وعده فناوری پوشیدنی جدید برای پا است.

حدود یک پنجم بزرگسالان در سنین میانسالی و پیری دچار درد پا می‌شوند که از دردهای جزئی تا مشکلاتی که فعالیت‌های روزانه را محدود می‌کنند، متغیر است. برخی از بیماری‌های پا، به‌ویژه آن‌هایی که با دیابت مرتبط هستند، می‌توانند تهدیدکننده زندگی باشند.

زخم‌های پای دیابتی نرخ مرگ‌ومیر پنج‌ساله‌ای در حدود ۴۰ درصد دارند. این بدان معناست که بیمارانی که به دلیل دیابت دچار زخم پا می‌شوند، ۴۰ درصد احتمال دارد ظرف پنج سال پس از ظاهر شدن علائم، جان خود را از دست بدهند، که این میزان بالاتر از بسیاری از سرطان‌هاست. اگر این زخم‌ها درمان نشوند، می‌توانند منجر به عفونت‌های شدید و حتی نیاز به قطع عضو شوند.

دستگاه‌های پوشیدنی جدید، مانند کفی‌ها و جوراب‌های هوشمند، می‌توانند از طریق تشخیص زودهنگام، از این عوارض جدی جلوگیری کنند. این دستگاه‌ها با ردیابی مداوم فشار پا، الگوهای راه رفتن و حتی دمای پوست کار می‌کنند.

اطلاعات جمع‌آوری‌شده با استفاده از الگوریتم‌های پیشرفته و هوش مصنوعی تجزیه و تحلیل می‌شود و هشدارهای به‌موقع در مورد مشکلات احتمالی پا ارائه می‌دهد. به عنوان مثال، یادگیری ماشین (Machine learning) با موفقیت توانسته است زخم‌های پای دیابتی را از طریق داده‌های این دستگاه‌های پوشیدنی پیش‌بینی کند و به ارائه‌دهندگان مراقبت‌های بهداشتی کمک کند تا قبل از بروز عوارض، مداخله کنند.

تصویر یک زخم پای دیابتی.
یک زخم پای دیابتی. Zay Nyi Nyi/Shutterstock

کفی‌های هوشمند حاوی حسگرهای کوچکی هستند که نحوه توزیع فشار در سراسر پا هنگام راه رفتن یا دویدن را اندازه‌گیری می‌کنند. آنها می‌توانند الگوهای راه رفتن غیرطبیعی را با دقت بیش از ۹۰ درصد تشخیص دهند و مشکلات را قبل از ایجاد درد یا آسیب شناسایی کنند.

ثابت شده است که این دستگاه‌ها به‌ویژه برای افراد مسن و افراد مبتلا به بیماری‌های عصبی مانند سکته مغزی، ام‌اس (multiple sclerosis) یا اختلالات حرکتی مانند بیماری پارکینسون مفید هستند.

جوراب‌های هوشمند از حسگرها برای اندازه‌گیری مداوم دما و فشار پا استفاده می‌کنند و علائم اولیه التهاب را تشخیص می‌دهند. این جوراب‌ها به‌ویژه برای افراد مبتلا به دیابت مفید هستند، زیرا تحقیقات نشان می‌دهد که می‌توانند به پیش‌بینی و پیشگیری از زخم پا کمک کنند.

جوراب‌های فشاری هوشمند که سطح اکسیژن خون را نیز کنترل می‌کنند، می‌توانند تغییرات مهمی را در طول فعالیت‌های روزانه شناسایی کنند. این امر خطر عوارض شدید مانند گردش خون ضعیف، آسیب بافتی و عفونت را بیشتر کاهش می‌دهد.

ردیابی مداوم سلامت پای فرد به این روش‌ها امکان می‌دهد تا مشکلات بالقوه قبل از تشدید شناسایی شوند و مراقبت از پا را از درمان واکنشی به مدیریت پیشگیرانه تغییر دهند. بنابراین، فناوری پوشیدنی پا مزایایی برای گروه‌هایی مانند ورزشکاران و افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن ارائه می‌دهد.

ورزشکاران، به‌ویژه آن‌هایی که در ورزش‌های پربرخورد مانند دویدن فعالیت می‌کنند، اغلب فشار زیادی به پاهای خود وارد می‌کنند که خطر آسیب‌دیدگی را افزایش می‌دهد. کفی‌های هوشمند بازخورد فوری ارائه می‌دهند و به ورزشکاران اجازه می‌دهند تکنیک دویدن خود را تنظیم کنند. مطالعات نشان داده‌اند که ورزشکارانی که از این کفی‌ها استفاده می‌کنند، فرم دویدن خود را بهبود بخشیده و آسیب‌های کمتری را تجربه کرده‌اند.

افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن، مانند دیابت، نیز می‌توانند از فناوری‌های پوشیدنی بهره زیادی ببرند. نظارت مداوم با دستگاه‌های هوشمند به طور قابل توجهی خطر عوارض شدید را کاهش می‌دهد.

به عنوان مثال، یک مطالعه نشان داد که بیماران پرخطر مبتلا به دیابت که از جوراب‌های هوشمند با نظارت مداوم دما استفاده می‌کردند، نتایج بسیار بهتری داشتند. آنها ۷۱ درصد کاهش در میزان زخم پا و ۵۲ درصد کاهش در میزان قطع عضو را تجربه کردند. این بهبود با تشخیص و مداخله زودهنگام مرتبط بود.

چالش‌های بالقوه

حریم خصوصی همچنان یک مسئله مهم در مورد این دستگاه‌ها است، زیرا آنها به طور مداوم داده‌های حساس سلامت را جمع‌آوری می‌کنند. بنابراین، اطمینان از امنیت داده‌ها بسیار حیاتی است. دقت نیز مهم است، زیرا دستگاه‌ها باید به طور قابل اعتمادی از هشدارهای کاذب یا هشدارهای از دست رفته جلوگیری کنند. و اگرچه قیمت‌ها کاهش یافته است، فناوری پوشیدنی ممکن است هنوز برای بسیاری از افراد گران باشد و استفاده گسترده از آن را محدود کند.

با این حال، آینده فناوری پوشیدنی پا امیدوارکننده است. دستگاه‌ها در حال کوچک‌تر شدن، مقرون‌به‌صرفه‌تر شدن و آسان‌تر شدن برای استفاده هستند. نوآوری‌هایی مانند چاپ سه‌بعدی (3D printing) اکنون امکان ساخت کفی‌های هوشمند سفارشی را فراهم می‌کند که کاملاً با شکل پای فرد مطابقت دارند و راحتی و دقت را افزایش می‌دهند.

تحولات آتی همچنین شامل حسگرهای انعطاف‌پذیری است که می‌توانند به گوشی‌های هوشمند و سیستم‌های مراقبت بهداشتی متصل شوند. اینها امکان نظارت از راه دور و مراقبت شخصی‌سازی شده را فراهم می‌کنند. به عنوان مثال، محققان اخیراً لباس خواب هوشمند با حسگرهای پارچه‌ای داخلی تولید کرده‌اند. این حسگرها الگوهای تنفس را ردیابی کرده و اختلالات خواب را تشخیص می‌دهند. سپس داده‌ها برای تجزیه و تحلیل مستقیماً به یک اپلیکیشن تلفن همراه ارسال می‌شوند.

مانند این نوآوری‌ها، کفی‌ها و جوراب‌های هوشمند به سمت طرح‌های انعطاف‌پذیرتر و کاربرپسندتر حرکت می‌کنند که می‌توانند در زندگی روزمره ادغام شوند. هدف در تمام این فناوری‌های مختلف یکسان است – ایجاد نظارت بر سلامت به شکلی در دسترس‌تر، راحت‌تر و پیشگیرانه‌تر بدون نیاز به تجهیزات حجیم یا مراجعه به کلینیک.

فناوری پوشیدنی گام مهمی رو به جلو برای سلامت پا است. این فناوری هشدارهای زودهنگام و بینش‌های شخصی‌سازی شده‌ای را فراتر از روش‌های سنتی ارائه می‌دهد. از پیشگیری از عوارض شدید مانند زخم‌های دیابتی گرفته تا افزایش عملکرد ورزشی، این دستگاه‌ها می‌توانند به زودی به بخش‌های استانداردی از مراقبت‌های بهداشتی روزمره تبدیل شوند.