صنعت فیلم عربستان سعودی از زمان لغو ممنوعیت چند دههای سینما در سال ۲۰۱۸، به کندی جان گرفته است. اکنون امیدها در حال افزایش است که این کشور راهی برای جذب انبوه سعودیها به سینما برای اولین بار پیدا کرده است: فیلمی درباره بادیهنشینان در آستانه اولین جنگ خلیج فارس.
فیلم هُبل که اوایل امسال منتشر شد، داستان تلاش مادری برای درمان دختر بیمارش را روایت میکند، علیرغم اینکه پدر خانواده که فردی محافظهکار است اصرار دارد که آنها از مدرنیته فاسد دوری کنند. این فیلم تاکنون بیش از ۶ میلیون دلار فروش داشته و به نظر میرسد رکورد فروش گیشه یک فیلم داخلی را که ۱۰.۸ میلیون دلار است، بشکند (طبق اعلام سازمان تنظیم مقررات رسانهای این کشور).
هنگامی که سینماها برای اولین بار از سال ۱۹۸۳ به عنوان بخشی از اصلاحات آزادیخواهانه ولیعهد محمد بن سلمان باز شدند، صنعت فیلم در جهان که تحت فشار بود، امیدوار بود که ۳۳ میلیون شهروند این کشور نفتخیز بتوانند درآمد بسیار مورد نیاز را از یکی از آخرین بازارهای ثروتمند دستنخورده روی کره زمین به ارمغان بیاورند.
بزرگترین زنجیره سینمایی جهان، AMC Entertainment Holdings، اولین سینمای عربستان سعودی را افتتاح کرد و مدیر اجرایی آن یک سال قبل گفته بود که این کشور «میتواند به فروش سالانه گیشه تا ۱ میلیارد دلار نزدیک شود.»
با این حال، پس از رسیدن به اوج ۲۴۹ میلیون دلاری در سال ۲۰۲۲، درآمدهای گیشه عربستان سعودی در سال ۲۰۲۳ کاهش یافت و AMC که تحت محاصره پلتفرمهای استریم قرار دارد، سهام خود را در این پادشاهی خلیج فارس در آن سال فروخت. تا اواخر نوامبر سال گذشته، ۲۰۰ میلیون دلار درآمد کسب کرده بود که نشاندهنده یک سال دیگر کاهش یا رکود در سال ۲۰۲۴ است.
این صنعت امیدوار است فیلمهای داخلی که با زندگی سعودیهای عادی صحبت میکنند، بینندگان جدیدی را به سینماها بیاورند.
وائل ابومنصور، رئیس استودیو Telfaz11 مستقر در ریاض، گفت: «بین بینندگان و فیلمسازان محلی بیاعتمادی وجود دارد. ما به مجموعهای از فیلمهای پرفروش واقعی نیاز داریم تا اعتماد مخاطبان سعودی را جلب کنیم.» وی افزود: «گسترش مخاطبان با آزمایش ژانرهای مختلف از نظر استراتژیک مهم است. سرمایهگذاران میخواهند ببینند که این بخش در حال رشد است تا منابع مالی بیشتری را به کار گیرند.»
فیلم هُبل تلاش کرده است تا از طریق یک کمپین بازاریابی نوآورانه با تاریخهای اکران متغیر در سراسر کشور، بینندگان جدیدی را جذب کند و بازیگران به طور مرتب برای افتتاحیه به شهرهای کوچک سفر میکنند، جایی که بینندگان جدید روستایی جذب شخصیتهای بادیهنشین میشوند.
در برخی مکانها، آنها به زنان بالای ۵۰ سال که از سینماروهای بزرگ در عربستان سعودی نبودهاند، بلیطهای تخفیفدار میدادند، اما ممکن است جذب شخصیت زن اصلی فیلم شوند.
سعودیها قبل از اینکه شاهزاده محمد ممنوعیت را در موجی از اصلاحات که به زنان اجازه رانندگی میداد و رویدادهای ورزشی بزرگ و ستارگان سینما را به این کشور آورد، لغو کند، مجبور بودند برای رفتن به سینما به خارج از کشور سفر کنند.
فیلمهای سعودی هنوز اغلب تحتالشعاع اکرانهای هالیوود و فیلمهای ساخته شده در مصر هستند که سابقه طولانی در صادرات سرگرمی به خلیج فارس، همراه با ستارههای تثبیت شده دارد.
فیلم Bad Boys: Ride or Die با فروش ۲۳.۵ میلیون دلاری در سال گذشته، به بزرگترین فیلم تاریخ گیشه عربستان سعودی تبدیل شد. این امر به این دلیل بود که بازیگران اصلی آن، ویل اسمیت و مارتین لارنس، برای اولین نمایش آن به این کشور سفر کردند.
برخلاف کل بازار عربستان سعودی، فروش بلیط برای فیلمهای تولید داخل در حال رشد بود، اما تنها ۱۰ درصد از کل درآمد ژانویه تا اواخر نوامبر سال گذشته را تشکیل میداد.
کمیسیون فیلم این کشور تلاش کرد تا با کاهش هزینههای صدور مجوز در آوریل گذشته، از کاهش کلی حضور جلوگیری کند، که منجر به کاهش قیمت بلیط شد. این اقدام مورد استقبال فیلمسازان سعودی قرار گرفت، اما تفاوت معناداری در فروش ایجاد نکرد.
با این وجود، فعالان این صنعت نسبت به چشمانداز صنعت نمایش در این کشور خوشبین هستند و مجموعهای از تولیدات محلی بسیار مورد انتظار، از جمله فیلم آینده ناشناس ساخته کارگردان زن پیشگام، حیفا المنصور، در راه است.
احمد العیاد، منتقد محلی، گفت: «امسال سال حساسی برای فیلمهای سعودی خواهد بود.» وی افزود: «نسل کاملی از فیلمسازان وجود دارند که در عصر گشایش سینمایی بزرگ شدهاند و نسل کاملی از مخاطبان وجود دارند که به خاطر نمیآورند سفر به بحرین یا دبی چگونه بود.»