ابوظبی — تولید نفت خام عربستان در ماه اکتبر به بالاترین سطح پس از آغاز جنگ ایران جهش کرد؛ این افزایش چند روز پیش از آن رخ داد که اوپک پلاس قرار است حسابرسی آمریکا را برای حل اختلافات مکرر درباره میزان تولید مجاز هر عضو بزرگ‌ترین گروه تولیدکنندگان نفت جهان دریافت کند.
طبق آمار ارائه‌شده عربستان در گزارش ماهانه اوپک که در ۱۱ نوامبر منتشر شد، این پادشاهی ماه گذشته روزانه ۱۰.۵۶ میلیون بشکه تولید داشت که نسبت به سپتامبر ۲۶ درصد افزایش یافته است. این حسابرسی قرار بود تا پایان سپتامبر انجام شود، اما پس از آنکه جنگ برنامه‌های توسعه ظرفیت در منطقه را به تعویق انداخت و برخی اعضا داده‌های خود را ارسال نکرد، به اواسط نوامبر موکول شد، به گزارش رویترز در اکتبر اشاره دارد. وزرای اوپک پلاس قرار است در ۲۹ نوامبر جلسه داشته باشند. طبق گزارش رویترز، این زمان‌بندی همچنان امکان بررسی نتایج حسابرسی در آن جلسه را فراهم می‌کند.
اوپک پلاس که ۱۱ عضو اوپک را با ۱۰ متحد به رهبری روسیه گرد هم می‌آورد، سال‌هاست سهمیه‌های تولید را از طریق چانه‌زنی تعیین کرده است و وزرا در نوامبر گذشته تصمیم گرفتند که یک حسابرسی مستقل از ظرفیت هر کشور، از سال ۲۰۲۷ مبنای سقف تولید آن کشور قرار گیرد. عربستان، رهبر دوفاکتوی این گروه و عضوی با بیشترین ظرفیت ذخیره، می‌خواهد سهمیه هر کشور بر اساس ارقام حسابرسی تعیین شود.
«آن‌ها می‌خواهند از مذاکرات دشوار سهمیه‌ای که اوپک و اوپک پلاس سال‌ها با آن دست‌وپنجه نرم کرده‌اند و در نهایت منجر به خروج امارات و آنگولا از اوپک شد، فاصله بگیرند»، تیم کالن، که از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۱ بخش صندوق بین‌المللی پول پوشش‌دهنده عربستان و سایر صادرکنندگان نفت خلیج فارس را اداره می‌کرد و اکنون پژوهشگر مهمان در مؤسسه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در واشنگتن است، به المونیتور گفت. «احتمالاً حسابرسی نشان خواهد داد که خارج از عربستان، ظرفیت تولید ذخیره کمی وجود دارد.»
در دل حسابرسی
شرکت «دی‌گولیر و مک‌ناوتن»، یک مشاوره نفتی مستقر در دالاس که ذخایر آرامکو عربستان را پیش از عرضه اولیه سهام بزرگ‌ترین شرکت نفتی جهان در سال ۲۰۱۹ حسابرسی کرده بود، طبق گزارش رویترز، این حسابرسی را برای تمام اعضا به جز روسیه، ونزوئلا و ایران انجام می‌دهد. دی‌گولیر و مک‌ناوتن و دبیرخانه اوپک به درخواست‌های المونیتور برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
این حسابرسی میزان نفتی را که یک کشور می‌تواند در عرض ۹۰ روز به تولید برساند اندازه‌گیری می‌کند که تعریف اوپک از ظرفیت تولید است، طبق گفته آرگوس، یکی از آژانس‌هایی که اوپک برای نظارت بر تولید اعضا استفاده می‌کند. کارول ناخله، بنیان‌گذار و مدیرعامل کریستول انرژي، یک شرکت مشاوره بریتانیایی، گفت که بکارگیری یک شرکت واحد با روش‌شناسی یکسان برای اکثر اعضا باید مقایسه ارقام ظرفیت آن‌ها را آسان‌تر کند.
«این موضوع با توجه به اختلافات طولانی‌مدت در داخل اوپک پلاس بر سر خطوط مبنا تولید، که سهم هر کشور از تولید گروه را تعیین می‌کند، بسیار مهم است»، ناخله به المونیتور گفت. «یک ارزیابی مشترک ممکن است به کاهش چنین اختلافاتی کمک کند، هرچند بعید است آن‌ها را کاملاً از بین ببرد.»
جنگ و سهمیه‌ها
سطوح فعلی تولید اوپک پلاس طبق توافق ژوئن، در ۳۱ دسامبر منقضی می‌شود. باب مک‌نالی، بنیان‌گذار و رئیس گروه انرژی راپیدان و مشاور سابق انرژی کاخ سفید، گفت که وزرا ممکن است حسابرسی را تمدید کنند و تعیین سقف‌های جدید را به تعویق بیندازند.
«بازبینی سقف‌های ظرفیت اوپک پلاس تا زمانی که جنگ‌های ایران و روسیه-اوکراین پایان نیابند و تأثیرات آن‌ها بر ظرفیت تولید، فرآوری و صادرات نفت خلیج فارس و روسیه ارزیابی نشود، برای بازارهای جهانی نفت مسئله‌ای حاشیه‌ای باقی خواهد ماند»، مک‌نالی به المونیتور گفت. «جلسه ۲۹ نوامبر ۲۰۲۶ اوپک پلاس تأثیری بر قیمت بنزین در آمریکا نخواهد داشت.»
گزارش ماهانه اوپک نشان داد که کشورهای اوپک پلاس در ماه اکتبر روزانه ۴۱.۲۳ میلیون بشکه نفت خام تولید کردند که نسبت به سپتامبر ۲.۰۴ میلیون بشکه افزایش یافته است. جیم کرین، پژوهشگر انرژی خاورمیانه در مؤسسه سیاست عمومی بیکر دانشگاه رایس در هیوستون و نویسنده کتابی درباره سیاست نفتی خلیج فارس، گفت که خسارات جنگ عمدتاً به صادرات خلیج فارس وارد شده است.
کمیته نظارت وزاری اوپک پلاس در ۴ اکتبر اعلام کرد که بازگرداندن دارایی‌های انرژی آسیب‌دیده به ظرفیت کامل، پرهزینه و کند است. شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان، در ۱۲ اکتبر در کنگره جهانی نفت در ریاض گفت که تاب‌آوری انرژی به ظرفیت تولید ذخیره و توانایی حفظ، تعمیر و هدایت مجدد منابع بستگی دارد.
«برخی کشورها توانایی قوی برای افزایش و کاهش تولید بدون تأثیر بر ظرفیت را نشان داده‌اند»، کرین به المونیتور گفت. «دیگران بازگشت به سطوح قبلی تولید را دشوار یا غیرممکن یافته‌اند.»
اختلافات سهمیه‌ای گذشته
اوپک پلاس قبلاً در سال ۲۰۲۳ شرکت‌های خارجی را فراخوانده بود، زمانی که آی‌اچ‌اس، وود مک‌کِنزی و ریستاد انرژی آنگولا، کنگو و نیجریه را ارزیابی کردند، طبق اعلام وزارت نفت نیجریه. آنگولا سهمیه پایین‌تر خود را رد کرد و هفته‌ها بعد از اوپک خارج شد و اعلام کرد که نیاز به دفاع از منافع خود دارد.
طبق گزارش اوپک، بازبینی گسترده‌تر تمام اعضا توسط همان سه شرکت در دسامبر ۲۰۲۴ تمدید شد، پیش از آنکه وزرا در مه ۲۰۲۵ از کارکنان خودِ اوپک خواستند روش مورد استفاده کنونی را طراحی کنند. این حسابرسی هر سال تکرار خواهد شد و دور بعدی آن از مارس ۲۰۲۷ آغاز می‌شود، طبق گزارش رویترز در دسامبر گذشته.
روسیه، ونزوئلا و ایران به انتصاب یک حسابرس آمریکایی اعتراض کردند، طبق همان گزارش. روسیه و ونزوئلا توسط یک شرکت جداگانه مستقر خارج از ایالات متحده که هویت آن علنی نشده است ارزیابی خواهند شد، در حالی که خط مبنای تولید ایران برای سال ۲۰۲۷ بر اساس میانگین تولید آن از اوت تا اکتبر امسال تعیین خواهد شد، طبق گفته آرگوس.
امارات متحده عربی در اول مه پس از آنچه بیانیه آوریل آن را بازبینی جامع سیاست تولید و ظرفیت فعلی و آینده خود نامید، از اوپک و اوپک پلاس خارج شد. عراق، که ظرفیت آن توسط یک شرکت مشاوره مستقل آمریکایی ارزیابی می‌شود، برنامه‌ای برای پیروی ندارد و خواهان سهمیه‌هایی است که با توان پایدار تولید اعضا همخوانی بیشتری داشته باشد، طبق اعلام وزارت نفت آن کشور در ژوئن.
نمایی از یک پالایشگاه نفت در ۱۷ مارس ۲۰۲۶ در اربیل، عراق. عراق، عضو اوپک، مجبور شده است تولید نفت خود را به شدت کاهش دهد زیرا مسیر اصلی صادرات آن، از طریق تنگه هرمز، به دلیل جنگ بین ایران و آمریکا، اسرائیل و متحدان منطقه‌ای آن‌ها مسدود شده است. (سدات سونا/گتی ایماژز)
«دانستن اینکه حسابرسی ظرفیت چگونه بازارهای نفت را تغییر خواهد داد دشوار است»، کرین گفت. «جالب خواهد بود ببینیم آیا حسابرسی چیزی درباره خروج امارات سیگنال می‌دهد یا خیر.»
کرین گفت اعضایی مانند عراق که در گروه باقی می‌مانند ممکن است ارزیابی مطلوبی دریافت کنند که به آن‌ها اجازه دهد به گسترش ادامه دهند. شاهزاده عبدالعزیز در دسامبر گذشته گفته بود روش جدید، اعضایی را که سرمایه‌گذاری می‌کنند و انتظار افزایش تقاضا را دارند پاداش خواهد داد.
ذخایر نفتی راهبردی ایالات متحده، انبار اضطراری دولتی نفت، در اواخر اکتبر ۲۸۲.۲ میلیون بشکه داشت که کمترین میزان از سال ۱۹۸۲ است، طبق داده‌های وزارت انرژی. جووانی استاونوو، تحلیلگر کالاهایی که نفت را برای بانک سوئیسی یوبی‌اس ردیابی می‌کند، به المونیتور گفت که پس از پایان جنگ، کشورهای بیشتری ممکن است برای پوشش در برابر اختلالات احتمالی عرضه در آینده، ذخایر نفتی راهبردی بسازند یا گسترش دهند.
مک‌نالی گفت که راپیدان انتظار دارد جنگ و پر کردن مجدد ذخایر اضطراری، در اواخر همین دهه بازار نفت را تنگ کند. او افزود که پس از آن، در نقطه‌ای دیگر، تولیدکنندگان دوباره مجبور خواهند بود با مازاد عرضه دست‌وپنجه نرم کنند.
«وقتی آن لحظه فرا برسد، برای ثبات قیمت و صنعت شیل آمریکا حیاتی است که اوپک پلاس قادر و آماده محدود کردن عرضه باشد»، مک‌نالی گفت. «تاریخ و ویژگی‌های اقتصادی ذاتی نفت به طور مداوم نشان می‌دهند که نبود مدیریت مؤثر عرضه، نوسانات شدید قیمت را آزاد می‌کند و نفت شیل آمریکا بوده و خواهد بود، بزرگ‌ترین بازنده اگر قیمت نفت خام در سال‌های آینده منفجر شود.»