(۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ / JNS)
شیائو جونژنگ، سفیر چین در اسرائیل، هفته گذشته در مصاحبه‌ای اختصاصی با JNS گفت که پکن اسرائیل را «دوست» می‌داند و بر اهمیت تقویت روابط دوجانبه تأکید کرد.
«اسرائیل دوست چین و شریکی مهم است،» او گفت، در حالی که از روابط چین با ایران دفاع کرد و نگرانی‌های امنیتی درباره زیرساخت‌ها و سایر فعالیت‌های چینی در خاورمیانه را رد نمود.
این مصاحبه روز پنجشنبه، در حاشیه دهمین کنفرانس سالانه سیاست چین و هندو-اقیانوسیه اسرائیل، که توسط گروه سیگنال (SIGNAL Group) برگزار شد و در بورس اوراق بهادار تل‌آویو انجام گرفت، صورت پذیرفت. این کنفرانس شامل پنل‌های بحث با متخصصان بین‌منطقه‌ای، دانشگاهیان و دیپلمات‌ها بود، از جمله شیائو و آرای یوسکه، سفیر ژاپن در اسرائیل. پنل‌های بحث بازتاب‌دهنده مضامین امید، انتقاد و پرسش‌هایی درباره آینده منطقه بودند.
مسئولان اسرائیلی پس از کشتار ۷ اکتبر ۲۰۲۳، نسبتاً انتقادی‌تر شده‌اند در قبال رابطه دیپلماتیک و استراتژیک چین با ایران.
بر اساس داده‌های گمرکی ایران که توسط وال استریت ژورنال گزارش شده است، حدود ۱۳۰۰ محموله حاوی قطعات دوسویه (Dual-use) در شش ماه اول سال ۲۰۲۶ از چین به وزارت دفاع ایران ارسال شده است. قطعات دوسویه می‌توانند کاربردهای غیرنظامی و نظامی داشته باشند، از جمله در موشک‌ها و پهپادها.
شیائو اصرار داشت که روابط چین با ایران در چارچوب حقوق بین‌الملل انجام می‌شود. «ما طرفی در درگیری میان آمریکا، اسرائیل و ایران نیستیم،» او به JNS گفت.
مسئولان اسرائیلی سال‌هاست که زنگ خطر را درباره زیرساخت‌های چینی در کشورشان به صدا درآورده‌اند.
یک ارزیابی راهبردی در سال ۲۰۲۲ توسط مؤسسه مطالعات امنیت ملی، به هشداری از نداف ارگامان، مدیر سابق سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شین بت)، اشاره کرد که بیان داشت: «مشارکت چین در اسرائیل به ویژه برای همه چیز مربوط به زیرساخت‌های استراتژیک و شرکت‌های بزرگ اقتصاد ما خطرناک است.»
پروژه‌های عمده چین در زیرساخت‌های اسرائیل شامل تونل‌های کارمل (مجموعه‌ای از تونل‌های عوارضی در حیفا)، خط قرمز قطار سبک شهری تل‌آویو، بندر جدید اشدود، پایانه بایپورت در حیفا (که توسط گروه بندر بین‌المللی شانگهای اداره می‌شود)، و پروژه‌های نیروگاه و ذخیره‌سازی پمپی است.
در پاسخ به سوال JNS درباره نگرانی‌های امنیتی مرتبط با زیرساخت‌ها، شیائو از مشارکت چین دفاع کرد و گفت: «اسرائیل اولین کشوری در خاورمیانه نیست که با چین همکاری زیرساختی دارد، و آخرین کشور نیز نخواهد بود، چه در این منطقه و چه در سایر نقاط جهان.»
او سپس توضیح داد که چین در بسیاری از پروژه‌ها از جمله فرودگاه‌ها، بنادر، راه‌آهن، مترو، بزرگراه‌ها و پالایشگاه‌های نفتی همکاری کرده است. هیچ کشور دیگری که با چین همکاری زیرساختی دارد چنین نگرانی‌های امنیتی را ابراز نکرده است، تنها اسرائیل، او گفت.
منافع هر دو طرف
شیائو اصرار داشت که هیچ نهاد دولتی اسرائیلی مدرکی به پکن ارائه نکرده است که نشان دهد پروژه‌های زیرساختی چینی تهدیدی برای امنیت دولت یهودی هستند.
«باید به دوستان اسرائیلی خود یادآوری کنم که همکاری میان ما منافع هر دو طرف را تأمین می‌کند،» او گفت. «این امر برای اسرائیل، به ویژه در زمان جنگ، حیاتی است.»
«وقتی این کشور تحت تهدید موشک‌ها و پهپادها بود، آن پروژه‌های زیرساختی عملیات را حفظ کردند و کمک قابل توجهی به دولت و مردم اسرائیل ارائه دادند،» او افزود.
شیائو گفت که این موضوع باید به عنوان مشارکتی در تاب‌آوری جامعه اسرائیلی تلقی شود.
در طول سخنان عمومی خود، شیائو اظهارات یهودستیزانه و فراخوان‌های برای حذف اسرائیل را محکوم کرد، حق وجود و توسعه اسرائیل را تأیید نمود. او همچنین بر پیوندهای تاریخی چین با ملت یهود تأکید کرد و نقش آن کشور در پذیرش پناهندگان یهودی فراری از آزار نازی‌ها را به یاد آورد.
موزه میراث یهودی - یادبود زنده هولوکاست در منهتن پایین تخمین می‌زند که نزدیک به ۱۸,۰۰۰ پناهنده یهودی که از آزار نازی‌ها فرار کرده بودند، در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ در شانگهای پناه یافتند. شانگهای تا سال ۱۹۳۹ نیازی به ویزای ورود نداشت.
در پاسخ به سوال JNS درباره رابطه چین با اسرائیل پس از کشتار ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که توسط حماس هدایت شد، سفیر گفت: «هر دو طرف نیاز دارند بیشتر تلاش کنند.»
شیائو به تلاش‌ها برای تقویت روابط دوجانبه اشاره کرد و به دیدار ۱۵ اکتبر میان اسحاق هرتسوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، و وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در حاشیه هفتمین اجلاس کنفرانس تعامل و تدابیر اعتمادسازی در آسیا (CICA) در آذربایجان اشاره کرد.
اسرائیل و چین تاریخچه طولانی از همکاری دارند. در ژانویه ۱۹۵۰، اسرائیل اولین کشور خاورمیانه بود که جمهوری خلق چین را به رسمیت شناخت. در سال ۱۹۹۲، بیانیه مشترک اسرائیل روابط دیپلماتیک بین دو کشور را برقرار کرد؛ اورشلیم پکن را تنها دولت قانونی نماینده چین و تایوان به رسمیت شناخت و سیاست یک چین را پذیرفت.
در طی دهه‌ها، روابط اسرائیل و چین به حدی رشد کرد که شامل روابط اقتصادی شد و در دهه ۲۰۱۰ به اوج خود رسید.
در مورد همکاری اقتصادی، شیائو به JNS گفت: «اسرائیل در ایجاد پیشرفت‌ها از صفر به یک عالی است، در حالی که چین در مقیاس‌پذیری آن پیشرفت‌ها از یک به ۱۰۰ عالی است. ما مطمئن هستیم که کارآفرینان اسرائیلی از تمام بخش‌ها فرصت‌هایی را در بازار عظیم چین پیدا خواهند کرد.»