ده ماه جنگ برای تصاحب ۴۶ مایل مربع: روسیه چگونه در میدان نبرد شکست می‌خورد

روسیه وارد پنجمین سال تهاجم تمام‌عیار خود به اوکراین با یک هدف مشخص شد: تصرف شهرهایی در منطقه شرقی دونتسک که همچنان تحت کنترل کییف بودند.

اما سال ۲۰۲۶ طبق برنامه مسکو پیش نرفت. تا پایان اکتبر، نیروهای روسی تنها ۴۶ مایل مربع از خاک اوکراین را به دست آورده‌اند، در مقایسه با ۱,۸۷۴ مایل مربع در سال ۲۰۲۵؛ طبق گزارش مؤسسه مطالعات جنگ (ISW)، اندیشکده‌ای در واشنگتن. همچنین به گفته ISW، در دو ماه گذشته نیروهای روسی بیشتر از آنچه به دست آورده‌اند، زمین از دست داده‌اند. 

روس‌ها همچنین در اکتبر تلفات بیشتری نسبت به هر ماه دیگری از جنگ متحمل شدند؛ طبق اعلام ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، ۵۴,۰۰۰ نفر کشته یا مجروح شدید شدند. این تخمین قابل تأیید نبود. 

پس چه چیزی برای ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، اشتباه پیش رفت؟

«من این موضوع را به کمپین حملات برد متوسط اوکراین نسبت می‌دهم؛ این یک توانایی حیاتی بود که آن‌ها در سال ۲۰۲۵ نداشتند»، گفت جورج باروس، تحلیلگر در ISW. 

این حملات برد متوسط، خطوط تدارکاتی روسیه را پشت خطوط مقدم با طیف متنوعی از پهپادها، که اکثر آن‌ها توسط شرکت‌های اوکراینی ساخته شده‌اند، زیر آتش قرار داده‌اند. این کمپین، نیروهای خط مقدم روسیه را از مهمات و سایر منابع تهی کرده و انتقال نیروی انسانی بیشتر به سنگرها را برای مسکو دشوار ساخته است.

«لجستیک روسیه مختل شده است—they واقعاً از آن وضعیت خارج نشده‌اند»، باروس اظهار داشت. 

در مقابل، سال گذشته روسیه می‌توانست supplies را در بزرگراه‌های شرق اوکراین اشغال‌شده تا فاصله حدود ۲۰ مایلی از خط مقدم جابه‌جا کند، بدون ترس زیاد از اینکه وسایل نقلیه مورد اصابت قرار گیرند.

طرح بزرگ روسیه برای سال ۲۰۲۶ محاصره شهرهای باقی‌مانده منطقه دونتسک اوکراین، شامل اسلوویانسک، کراماتورسک و کاستیانتینیوکا بود که اوکراین آن‌ها را به شدت مستحکم کرده است. 

برنامه برای یک حرکت انبری کلاسیک بود. یکی از ارتش‌های روسی از اطراف شهر لیمان به سمت جنوب فشار می‌آورد. دیگری از شهر پوکروفسک به سمت شمال پیشروی می‌کرد. 

اما در بهار امسال، نیروهای اوکراینی تلاش‌های روسیه برای پیشروی فراتر از پوکروفسک را دفع کردند. و در طول تابستان، اوکراینی‌ها یک حمله متقابل بزرگ در منطقه لیمان آماده کردند که به نام «عملیات ویوالدی» شناخته می‌شود.

ابتدا پهپادهای برد متوسط اوکراین خطوط تدارکاتی روسیه را تضعیف کردند. سپس پیاده‌نظام و زرهی اوکراین، در هماهنگی نزدیک با واحدهای پهپادی، ضربه متقابل خود را در سپتامبر آغاز کردند. 

سرتیپ آندری بیلِتسکی، فرمانده سپاه سوم ارتش اوکراین، گفت که تا اواسط اکتبر، نیروهای اوکراینی ۱۰۷ مایل مربع از خاک و ۱۶ سکونتگاه را در منطقه اطراف لیمان بازپس گرفته‌اند. به گفته او، روسیه در این عملیات حدود ۸,۰۰۰ تلفات داشت. 

این عملیات پایان طرح انبری روسیه بود. 

عملیات ویوالدی نشان داد که تانک‌ها و سایر خودروهای رزمی سنگین هنوز می‌توانند بخشی از مانورهای تاکتیکی باشند، حتی زمانی که آسمان پر از پهپاد است، گفت باروس.

عملیات شکل‌دهنده اوکراین—هدف قرار دادن لجستیک، نظارت بر مواضع روسیه و سپس حمله به خلبانان پهپاد روسی هنگام شروع حملات اصلی—اجازه داد خودروهای زرهی به روشی پیش بروند که از اوایل جنگ ندیده بودند. 

«این نشان داد که اگر شرایط پیش‌نیاز را ایجاد کنید، می‌توانید حرکت خودروهای سنگین را در میدان نبرد احیا کنید»، باروس اظهار داشت. 

او افزود که سپاه سوم یکی از بهترین واحدهای اوکراین است و منابع کافی برای اجرای عملیات به آن اختصاص یافته است. اکنون این سوال مطرح است که آیا سایر سپاه‌های اوکراین می‌توانند از همین راهبرد پیروی کنند.

با خنثی شدن طرح محاصره، روسیه اکنون پیاده‌نظام بیشتری را برای آخرین تلاش امسال برای شکستن خطوط اوکراین سرازیر می‌کند. هدف آن شهر دوبروپیلیا، در جنوب غربی کراماتورسک است. 

روسیه از همان تاکتیک‌هایی استفاده می‌کند که از سال ۲۰۲۵ در سراسر شرق اوکراین به کار بسته است: گروه‌های کوچک پیاده‌نظام بارها سعی می‌کنند پیاده از خطوط اوکراین عبور کنند، در حالی که پهپادهای اوکراینی آن‌ها را شکار می‌کنند.

کیریلو دوبرووسکی، سرهنگ دوم در سپاه اول گارد ملی اوکراین، گفت که نیروهای روسی در این منطقه تقریباً ۶ به ۱ بر اوکراینی‌ها برتری عددی دارند. علاوه بر این، به گفته او، مسکو حدود یک‌سوم از نیروی پهپادی نخبه روبیکون (Rubicon) خود را در این بخش مستقر کرده است—نشانه‌ای از اهمیت دوبروپیلیا برای کرملین در حال حاضر. 

یک خلبان پهپاد از سپاه اول گفت که روس‌ها برخی دستاوردهای سرزمینی کسب کرده‌اند، اما به قیمت بسیار سنگین. این سپاه ویدیویی منتشر کرد که ده‌ها جسد روسی را در جاده‌ای خارج از دوبروپیلیا نشان می‌داد.

«هر تلاش برای پیشروی هزینه سنگینی برای دشمن دارد»، دوبرووسکی گفت. «تلفات در اکتبر افزایش یافت. اکثر گروه‌های هجومی زمانی که هنوز در حال نزدیک شدن به مواضع ما هستند، منهدم می‌شوند.»

فرانتس-استفان گادی، تحلیلگر دفاعی ساکن وین که اغلب به اوکراین سفر می‌کند، گفت که پیاده‌نظام روسی به دوبروپیلیا نفوذ کرده‌اند، اما آن‌ها فاصله زیادی تا کنترل شهر دارند.

گادی گفت که عقب‌نشینی روسیه در لیمان، دوبروپیلیا را برای مسکو حتی مهم‌تر کرد. یک شکاف در آنجا می‌تواند راه را برای پیشروی‌های بیشتر در پشت خطوط مستحکم اوکراین باز کند. 

احتمالاً روسیه «به پیشروی کند و فرسایشی در دوبروپیلیا ادامه خواهد داد و ممکن است بخش‌هایی از شهر را در زمستان به دست آورد»، او گفت. «اما طرح عملیاتی پشت این تهاجم... شکست خورده است. آنچه باقی مانده یک نبرد جبهه‌ای کند و پرهزینه برای هر شهر است.»