دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پذیرفته است که جنگ با ایران هزینه سنگینی به جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای تحمیل کرده است. اکنون او باید تصمیم بگیرد که آیا ضررهای خود را کاهش دهد و به توافقی دست یابد — یا اصرار ورزد و به بمباران بازگردد.
چرا اهمیت دارد: تمام گزینه‌های ترامپ مشکل‌ساز هستند:
اولین گزینه حمله است. اما بازگشت به جنگ بسیار غیرمحبوب خواهد بود — قیمت بنزین را بالا نگه می‌دارد و احتمالاً نتیجه نظامی بهتری نخواهد داشت.
گزینه دیگر مذاکره است. اما اگر مقامات ایرانی حاضر به امتیازدهی نباشند — یا با حس ضعف پس از شکست سیاسی رئیس‌جمهور، خواسته‌های خود را افزایش دهند — ترامپ برای رسیدن به توافق با مشکلات زیادی روبه‌رو خواهد شد.
سومین گزینه «خفگی» است، به تعبیر مشاوران. این بدان معناست که وضع موجود حفظ شود — محاصره دریایی همراه با تحریم‌های اقتصادی فلج‌کننده که باعث می‌شود رژیم ایران «فرسوده» شود — در حالی که اشتیاق آن برای توافق همچنان آزمایش می‌شود. با این حال، این مسیر ممکن است ماه‌ها طول بکشد تا پیشرفتی نشان دهد.
تصویر کلی: رئیس‌جمهور هفته‌هاست گفته است که پس از انتخابات، به هر طریقی جنگ را پایان خواهد داد.
- یکی از مشاوران سابق او به آکسیوس گفت: «باختن در انتخابات میان‌دوره‌ای یک چیز است. اما ترامپ نمی‌خواهد دو بار بازنده به نظر برسد.»
- این موضوع حتی نزدیک‌ترین مشاورانش را نیز در مورد اقدام بعدی او مردد کرده است.
جزئیات پشت پرده: جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، در یک بیانیه غیرعادی صبح چهارشنبه، صراحتاً جنگ را مقصر شکست سنگین حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای دانست. این امر یک محاسبه سیاسی جدید به تصمیم ترامپ افزود.
- «دلیل باخت ما جنگ بود،» ونس در پستی در ایکس نوشت. «خود رئیس‌جمهور دیشب چنین گفت. اگر می‌خواهید استدلال کنید که ارزشش را داشت، که باختن سنای آمریکا برای شش سال آینده ارزشش را داشت، پس این کار را بکنید... اما همه می‌دانند چرا باختیم. و هر گفتگوی صادقانه درباره اینکه از اینجا به کجا می‌رویم، باید از همان نقطه شروع شود.»
- ونس همچنین رابطه آمریکا با اسرائیل را به عنوان یک نقطه ضعف جدی برای جمهوری‌خواهان ذکر کرد.
ترامپ به خبرنگاران گفت که تحلیل ونس «تا حد زیادی درست» است زیرا جنگ باعث افزایش قیمت بنزین شده است. اما ترامپ گفت اگر مجبور باشد، دوباره همین کار را انجام می‌دهد: «ما چاره‌ای نداشتیم. نمی‌توانستیم اجازه دهیم ایران سلاح هسته‌ای داشته باشد.»
- وقتی پرسیده شد چه زمانی جنگ را پایان می‌دهد، ترامپ پاسخ داد: «هر زمان که بخواهم. اما باید درست انجام شود، زیرا آن‌ها نمی‌توانند سلاح هسته‌ای داشته باشند.»
پشت صحنه: در ماه‌های اخیر، ونس رهبری گروهی در حلقه نزدیکان ترامپ را بر عهده داشته که به او توصیه می‌کردند با ایران برای پایان دادن به جنگ به توافقی دست یابد. منابع خبری گزارش داده‌اند که او به طور خصوصی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل را متهم کرده که در مورد ایران «در همه موارد اشتباه می‌کند».
- منابع اعلام کردند که ونس هشدار داده بود که جنگ بسیار غیرمحبوب است و ممکن است باعث شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات شود.
- بسیاری از مقامات ارشد اطراف ترامپ دیدگاه‌های ونس را به اشتراک گذاشته بودند. اما ترامپ همچنان به سمت از سرگیری جنگ متمایل بود. در یک مرحله، او در نظر داشت قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای حملاتی را آغاز کند، زیرا نتانیاهو او را تحت فشار قرار می‌داد.
- ترامپ تصمیم گرفت صبر کند. اما برخلاف توصیه مشاوران ارشدش، هفته گذشته حمایت خود را از نتانیاهو در انتخابات اسرائیل اعلام کرد.
وضعیت فعلی: مقامات آمریکایی می‌گویند ارتش آمریکا در حال تکمیل آمادگی‌ها برای احتمال از سرگیری عملیات گسترده رزمی در ایران است، از جمله ارسال تجهیزات بیشتر به منطقه.
- در همین حال، منابع منطقه‌ای گزارش می‌دهند که میانجی‌گران قطری در تلاشند تا حمایت آمریکا و ایران را برای یک پیش‌نویس توافق جلب کنند تا از بازگشت به میدان جنگ جلوگیری شده و شاید در روزهای آینده مذاکرات مستقیم از سر گرفته شود.
- میانجی‌گران قبل از انتخابات از مقامات کاخ سفید پرسیدند که اگر ترامپ ببازد، چه کاری انجام خواهد داد. یک منبع مطلع گفت که مشاوران رئیس‌جمهور نمی‌توانستند هیچ تضمینی در این مورد بدهند.
- «ما به همه گفتیم که ابتدا می‌خواهیم ببینیم نتایج انتخابات برای ما چگونه رقم می‌خورد،» یک مقام آمریکایی گفت.
طرف مقابل: مقامات ایرانی شکست انتخاباتی ترامپ را جشن گرفتند و گفتند این نشان می‌دهد که آن‌ها در جنگ پیروز هستند.
- «ملت ایران شکست استراتژیک را به ترامپ در میدان نبرد و در تنگه هرمز — و یک شکست سیاسی در واشینگتن وارد کرد،» محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در پستی در ایکس نوشت. «در همین حال، مردم آمریکا قبض هزینه جنگ او را پرداختند. هر کسی که با ایران دربیفتد، بها خواهد پرداخت — از میدان نبرد تا آستانه خانه خودش.»
دیپلمات‌های درگیر در تلاش‌های میانجی‌گری، مشاوران ترامپ و کارشناسان خاورمیانه گفتند که لجاجت ایران ممکن است احتمال بازگشت رئیس‌جمهور به جنگ را افزایش دهد.
- «احتمال دارد وسوسه تهران این باشد که ضعف سیاسی ترامپ را با ضعف نظامی اشتباه بگیرد و بیش از حد زیاده‌روی کند، در حالی که حرکت هوشمندانه این است که در حالی که واشینگتن هنوز خواهان توافق است، آن را نهایی کند،» علی واعظ، معاون مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه بحران بین‌المللی، به آکسیوس گفت.
اما نکته اینجاست: ترامپ ممکن است گزینه حفظ وضع موجود «نه جنگ، نه توافق» را انتخاب کند.
- جان رتکلیف، مدیر سیا، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، و سایر مشاوران می‌خواهند ترامپ اجازه دهد محاصره دریایی و کمپین فشار اقتصادی مدت بیشتری ادامه یابد تا فشار بر ایران بیشتر شود.
نتیجه نهایی: هیچ روش تمیزی برای ترامپ وجود ندارد تا «کار را در ایران تمام کند».
برای مطالعه بیشتر: قیمت نفت پس از پست ونس درباره جنگ ایران سقوط کرد