شما در حال مطالعه بخشی از خبرنامه «واشینگتن المانیتور» هستید که جدیدترین تحولات دیپلماسی آمریکا و خاورمیانه را بررسی می‌کند. برای دریافت نسخه کامل خبرنامه، اینجا ثبت‌نام کنید.
واشینگتن — با نزدیک شدن به انتخابات اسرائیل، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بر بنیامین نتانیاهو به عنوان شریکی آشنا و گزینه‌ای امن‌تر برای پیشبرد اولویت‌های خود در ایران و سراسر خاورمیانه حساب باز کرده است.
در حالی که تنها نه روز تا انتخابات باقی مانده است، ترامپ یکشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» (Truth Social) «حمایت کامل و تمام‌عیار» خود را از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر کنونی، اعلام کرد و او را «جنگجوی بزرگ» توصیف نمود.
تاکنون هیچ رئیس‌جمهور آمریکایی در فصل انتخابات اسرائیل چنین حمایت صریحی انجام نداده بود، اما اینکه آیا این اقدام رأی‌دهندگان را تحت تأثیر قرار دهد، هنوز مشخص نیست. نظرسنجی کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل که روز بعد انجام شد، نشان داد که نتانیاهو علی‌رغم محبوبیت ترامپ در اسرائیل، بهره فوری از این حمایت نبرده است.
حمایت ترامپ پس از مجموعه‌ای از اختلافات با نتانیاهو درباره جنگی که حدود هشت ماه پیش علیه ایران آغاز کردند، مطرح شد؛ برخی از این تنش‌ها علنی نیز شدند. در تابستان گذشته، ترامپ جزئیات تماس تلفنی پرخاشگرانه‌ای با نخست‌وزیر اسرائیل را تأیید کرد؛ زمانی که تشدید درگیری‌های نظامی اسرائیل در لبنان، مذاکرات آمریکا برای پایان جنگ با ایران را تهدید می‌کرد.
در همین حال، مجموعه‌ای از اقدامات آمریکا باعث ایجاد اصطکاک با اسرائیل شده است؛ از جمله تصمیم دولت ترامپ برای آغاز گفتگوی مستقیم با حماس بدون اطلاع قبلی به اسرائیل، و لغو تحریم‌های دولت جدید سوریه به رهبری احمد الشرع که گذشته جهادی او باعث بی‌اعتمادی اسرائیل شده است.
دیوید ماکوفسکی، عضو مؤسسه واشینگتن برای سیاست خاورمیانه، می‌گوید علی‌رغم تفاوت‌هایشان، اعتقاد مشترک نتانیاهو و ترامپ مبنی بر اینکه ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد، «به آن‌ها امکان داده است که در سال پرآشوب اخیر، برخی از فراز و نشیب‌ها را تحمل کنند.»
'شریکی شناخته‌شده'
وقتی پایگاه خبری «آکسیوس» (Axios) یکشنبه از ترامپ پرسید آیا می‌تواند با رهبر دیگری در اسرائیل کار کند، او پاسخ داد: «شاید بتوانم، شاید هم نتوانم. چه کسی ریسک می‌کند؟»
رقیب اصلی نتانیاهو در انتخابات، گادی آیزنکوت، فرمانده سابق ارتش و رهبر حزب میانه‌روی «یاشار» (صراحت) است. بلوک‌های سیاسی آن‌ها در رقابتی تنگاتنگ قرار دارند و نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد هیچ‌کدام به ۶۱ کرسی لازم در کنست برای تشکیل دولت ائتلافی دست نیافته‌اند.
آرون دیوید میلر، مذاکره‌کننده سابق آمریکا در امور خاورمیانه که اکنون در اندیشکده «کارنگی» فعالیت می‌کند، گفت: «برای ترامپ، بهترین سناریو ممکن است این باشد که "شیطان آشنا بهتر از شیطان ناشناخته است". او نتانیاهو را می‌شناسد. می‌داند که چگونه می‌تواند بر او تأثیر بگذارد و از نفوذ خود استفاده کند.»
ترامپ احتمالاً نتانیاهو را شریکی شناخته‌شده برای عملیات رزمی گسترده علیه ایران در صورت از سرگیری آن پس از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر می‌داند. او در پیام حمایتی خود، نتانیاهو را «شریک صلح در مبارزه با جمهوری اسلامی ایران» نامید.
روزنامه نیویورک‌تایمز گزارش داد که پیت هیگست، وزیر دفاع آمریکا، این هفته در اسرائیل با نتانیاهو دیدار کرد و درباره حملات جدید گفتگو نمود. دو کشور جنگ را در ۲۸ فوریه آغاز کردند که منجر به کشته شدن رهبر عالی ایران و وارد آمدن خسارات سنگین به توانایی‌های نظامی این کشور شد. مذاکرات برای پایان جنگ به دلیل شروط ایران، شامل رفع محاصره دریایی آمریکا، پرداخت غرامت جنگی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده تهران، متوقف شده است.
ماکوفسکی گفت که بعید است نتانیاهو قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای و برخلاف میل ترامپ، حملات جدیدی علیه ایران آغاز کند. علاوه بر خویشتن‌داری در قبال ایران، حمایت ترامپ ممکن است با شروط دیگری همراه باشد؛ از جمله اینکه «او طرح ۲۰ ماده‌ای غزه را به‌موقع اجرا کند.»
برنامه منطقه‌ای ترامپ
آیزنکوت نیز مانند ترامپ بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تمرکز دارد و گفته است که این درگیری «باید با عدم دسترسی ایران به ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده یا توانایی ساخت دستگاه انفجاری هسته‌ای پایان یابد.» میلر افزود: «در سایر اولویت‌های منطقه‌ای ترامپ — از جمله گسترش پیمان‌های ابراهیم و بازسازی پساجنگی نوار غزه — آیزنکوت احتمالاً نسبت به نتانیاهو کم‌تهاجمی‌تر خواهد بود، اما در ماهیت مسائل تفاوت چندانی نخواهد داشت.»
میلر گفت: «ترامپ ممکن است محاسباتی انجام داده و اساساً گفته باشد که "این موضوع واقعاً برای برنامه من اهمیتی ندارد". من با فردی کار خواهم کرد که "شریک" باشد.»
تلاش‌ها برای پیشبرد آتش‌بس پیشنهادی آمریکا با حماس به بن‌بست رسیده است؛ یکی از دلایل آن، امتناع اسرائیل از عقب‌نشینی نسبی از خاک فلسطین پیش از خلع سلاح کامل گروه مسلح است. آیزنکوت که پسرش دسامبر ۲۰۲۳ در جنگ غزه کشته شد، قول داده است که ظرف ۱۸ ماه پس از رسیدن به قدرت، حکومت حماس را پایان دهد. او از طرح ترامپ برای غزه حمایت می‌کند، اما مانند نتانیاهو، بر «خلع سلاح کامل» شبه‌نظامیان برای پیشبرد آن تأکید دارد.
عربستان سعودی جاه‌طلبی ترامپ برای امضای توافق عادی‌سازی روابط با اسرائیل را مشروط به امتیازات مهم و برگشت‌ناپذیر به فلسطینیان کرده است؛ گامی که آیزنکوت نیز احتمالاً تمایلی به برداشتن آن ندارد. او اخیراً ایده راه‌حل دو دولتی را پس از حمله هفتم اکتبر «توهم» خوانده است.
با این حال، آیزنکوت با شهرک‌سازی جنجالی «E1» مخالفت می‌کند و از حذف مواضع غیرقانونی شهرک‌نشینان در کرانه باختری رود اردن حمایت می‌کند؛ جایی که او قول داده است با «تروریسم یهودی» علیه فلسطینیان برخورد جدی کند.
محدودیت‌های ائتلافی
دولت کنونی نتانیاهو که از جریان‌های فوق‌ارتدوکس و احزاب افراطی ملی‌گرا تشکیل شده، راست‌گرایانه‌ترین دولت در تاریخ اسرائیل تلقی می‌شود. این دولت شامل وزرای افراطی مانند ایتامار بن‌گویر و بتسلئیل سموتریچ است که خواستار اخراج اجباری فلسطینیان از غزه شده‌اند.
با این وجود، شیرا افران، رئیس سیاست اسرائیل و عضو ارشد مؤسسه «رند»، گفت که نتانیاهو ممکن است نسبت به یک دولت میانه‌رو، موقعیت بهتری برای اجرای بخش‌هایی از برنامه منطقه‌ای ترامپ، از جمله در سوریه، غزه و لبنان، داشته باشد.
افران اظهار داشت: «انتظار عمومی این است که دولت جدیدی که این دولت نباشد، می‌تواند با سرعت بیشتری بر روی دستور کار متفاوتی حرکت کند. اما اجرای گام‌هایی که نتانیاهو با آن‌ها مخالفت کرده، برای دولت جدید بسیار دشوار خواهد بود.»
با توجه به فشارهای مداوم جناح راست از خارج دولت، آیزنکوت به عنوان نخست‌وزیر مجبور خواهد بود دائماً اثبات کند که تندرو است. با این حال، این مزیت بالقوه برای نتانیاهو به حمایت یکپارچه در داخل دولت ترامپ تبدیل نشده است. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، بارها از حمایت صریح از نتانیاهو طفره رفته و چهارشنبه به خبرنگاران گفت که تمرکز او بر انتخابات میان‌دوره‌ای پیش‌روی آمریکا است.