بر اساس یک پیشنویس کاری1 که چکیدههای ارسالی به یک پایگاه داده آنلاین را از سال ۲۰۱۹ بررسی کرده است، حدود ۳۰ درصد از پایاننامههای دکتری در رشتههای علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات (STEM) در ایالات متحده در سال جاری حاوی متن تولیدشده توسط هوش مصنوعی بوده است.
علاوه بر این، این پیشنویس کاری که هنوز داوری نشده است، کشف کرد که فارغالتحصیلان دکتری که از هوش مصنوعی برای کمک به نگارش پایاننامههای خود استفاده میکنند، بیشتر احتمال دارد در صنعت مشغول به کار شوند و کمتر احتمال دارد وارد فضای آکادمیک گردند.
مطالعات مختلف نشان دادهاند که در چند سال اخیر، حضور متن تولیدشده توسط هوش مصنوعی در ادبیات علمی افزایش چشمگیری داشته است. محققان در سازمان غیرانتفاعی آمریکایی «دفتر ملی پژوهشهای اقتصادی» (NBER) خواستار درک نحوه استفاده دانشجویان دکتری از هوش مصنوعی بودند، زیرا بینش درباره آموزش و توانمندیهای دانشجویان، علم را در دهههای آینده شکل خواهد داد.
«اگر دانشجویان ما تنها نیمی از کار را انجام دهند و بقیه را به هوش مصنوعی بسپارند، آیا واقعاً عمق فهم لازم برای تبدیل شدن به دانشمندان خوب را دارند؟» این پرسش دنیل گراس، اقتصاددان مستقر در دورهام از NBER و یکی از نویسندگان این مقاله است.
این پیشنویس کاری پایاننامههای بیش از ۲۲۶,۰۰۰ فارغالتحصیل دکتری رشتههای STEM را که بین ژانویه ۲۰۱۹ تا مه ۲۰۲۶ در دانشگاههای آمریکا تکمیل شدند، تحلیل کرد. تیم تحقیقاتی از سرویس تشخیص هوش مصنوعی «پنگرام» (Pangram) برای ارزیابی چکیدهها استفاده کرد. در این مطالعه، محققان چکیدهها را به دو دسته «تولیدشده توسط هوش مصنوعی» یا «غیرتولیدشده توسط هوش مصنوعی» تقسیمبندی کردند؛ آنها تمایزی بین متنی که کاملاً یا بخشی از آن توسط هوش مصنوعی تولید شده بود، قائل نشدند. (هرچند گراس میگوید که ۹۰ درصد از چکیدههای علامتگذاریشده به عنوان تولیدشده توسط هوش مصنوعی، توسط پنگرام به طور کامل تولیدشده توسط هوش مصنوعی طبقهبندی شده بودند.)
تیم تحقیقاتی دریافت که متن تولیدشده توسط هوش مصنوعی در چکیدههای پایاننامه برای نخستین بار در سال ۲۰۲۳ ظاهر شد و از ۱.۷ درصد در آن سال به ۱۸.۸ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت. برای پایاننامههای ثبتشده در پنج ماه اول سال ۲۰۲۶، ۲۹.۴ درصد از چکیدهها حاوی متن تولیدشده توسط هوش مصنوعی بودند. استفاده از هوش مصنوعی در علوم ریاضی و کامپیوتر بیشترین میزان را داشت: ۳۶ درصد از چکیدهها با کمک هوش مصنوعی نوشته شده بودند. حدود ۴۱ درصد از پایاننامههای فارغالتحصیلان تحصیلکرده در کشورهای غیرانگلیسیزبان دارای چکیدههای تولیدشده توسط هوش مصنوعی بودند، در مقایسه با ۲۳ درصد از پایاننامههای فارغالتحصیلان انگلیسیزبان.
آنج لیو، مهندس در دانشگاه نیوساوت ولز در سیدنی استرالیا، میگوید یکی از مشکلات استفاده دانشجویان دکتری از ابزارهای هوش مصنوعی مولد برای نگارش پایاننامههایشان این است که انتظار میرود پژوهشگران در حوزههایی کاوش کنند که پاسخها از قبل معلوم نیستند. او توضیح میدهد که هوش مصنوعی زمانی بسیار مفید است که دانشجویان در حوزههایی کار میکنند که بدنه دانشی قابل توجهی از قبل وجود دارد. با این حال، چالش اصلی زمانی بروز میکند که پژوهش وارد حوزههایی میشود که دانش در آنها ناقص یا نامطمئن است. «اینجاست که آموزش پژوهشی دقیق اهمیت بیشتری پیدا میکند»، او اظهار داشت.
مسیرهای شغلی
محققان همچنین پروفایلهای تحصیلی و شغلی فارغالتحصیلان دکتری را در پلتفرم رسانه اجتماعی لینکدین بررسی کردند. در میان فارغالتحصیلان دکتری که مدرک کارشناسی خود را در ایالات متحده کسب کرده بودند، کسانی که چکیدههایشان توسط هوش مصنوعی تولید شده بود، ۱۷ درصد کمتر از فارغالتحصیلانی که از هوش مصنوعی استفاده نکرده بودند، احتمال داشت در فضای آکادمیک مشغول به کار شوند. با این حال، استفاده از هوش مصنوعی باعث شد آن فارغالتحصیلان ۱۶ درصد بیشتر از کسانی که از آن استفاده نکرده بودند، احتمال داشته باشند در صنعت مشغول به کار شوند. نویسندگان دریافتند که ارتباط بین استفاده از هوش مصنوعی و یافتن شغل در فضای آکادمیک برای فارغالتحصیلانی که دوره کارشناسی خود را خارج از آمریکا گذرانده بودند، کمتر محسوس بود.