.
مقامات آمریکایی به مجله «ایر اند اسپیس فورسز» گفتند که فرماندهی شمالی ایالات متحده قصد دارد توافقی با همتایان اروپایی و پاسیفیک خود امضا کند تا هماهنگی را تقویت کرده و شکافهای امنیتی را در قطب شمال ببندد؛ منطقهای راهبردی و حیاتی که هر سه فرماندهی در آن به هم میرسند.
.
ژنرال گرگوری ام. گیو از فرماندهی شمالی، ژنرال آلکسیس جی. گرینکویچ از فرماندهی اروپایی ایالات متحده و دریادار ساموئل پاپارو از فرماندهی پاسیفیک آمریکا این توافق را نهایی خواهند کرد؛ توافقی که هدفش تقویت تبادل اطلاعات و تضمین این است که دشمنان نتوانند از مرزهای جغرافیایی میان فرماندهیها بهره ببرند.
.
شعار دیرینه فرماندهی شمالی ایالات متحده، «ما نگهبانی میدهیم»، در سالهای اخیر با افزایش ابزارهای بالقوه حمله به منطقه قطبی آمریکا، فوریت بیشتری یافته است. امروز تمرکز جغرافیایی این فرماندهی از کانادا و گرینلند تا مکزیک و بخشهایی از کارائیب گسترده شده و خطرهای بالقوه نیز به طیفی از تهدیدهای نوظهور، از بالنهای اطلاعاتی تا موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپادها، گسترش یافته است.
.
گیو در مصاحبهای در سپتامبر با مجله «ایر اند اسپیس فورسز» گفت که این فرماندهی رشد مأموریتها را بهخوبی مدیریت کرده است. او که ریاست فرماندهی مشترک آمریکا و کانادا برای دفاع هوافضایی آمریکای شمالی، معروف به نوراد، را نیز بر عهده دارد، اظهار داشت: «در چند سال گذشته، چند مأموریت جدید در زمینه گرینلند، مرز جنوبی، گنبد طلایی و مقابله با پهپادها دریافت کردهایم و به نظر من توانستهایم این مأموریتها را بهطور یکپارچه در عملیات روزانه دفاع از سرزمین خود بگنجانیم.»
.
او درباره فرماندهی شمالی افزود: «این فرماندهی همزمان با افزایش شمار تهدیدها و شمار مسیرهای دسترسیای که دشمنان میتوانند برای تهدید ما به کار بگیرند، در حال رشد است.»
.
اهمیت راهبردی قطب شمال با آب شدن یخهای قطبی و گشوده شدن این منطقه برای ترافیک تجاری و بهرهبرداری از منابع بیشتر شده است.
.
روسیه که مالک بیش از نیمی از خط ساحلی قطب شمال است، مدتهاست قدرت نظامی خود را در این منطقه به نمایش میگذارد.
.
چین نیز در سالهای اخیر کوشیده است خود را بهعنوان یک کشور قطبی مطرح کند؛ نه به این دلیل که بر سرزمینی در آنجا کنترل دارد، بلکه به دلیل ارزش آن بهعنوان مسیر ترانزیتی که مسیرهای تجاری میان چین و اروپا را کوتاه میکند. چین در آنجا کشتیهای تحقیقاتی از جمله زیردریاییهای کوچک را به کار میگیرد.
.
ژنرال بازنشسته گلن دی. ونهرک، پیشین فرماندهی شمالی و نوراد، در مصاحبهای گفت: «آنها در پی پیشرفت نظامی خود و تبدیل شدن به قدرتهای فرامنطقهای هستند، نه قدرتهای منطقهای؛ و بخشی از این تلاش شامل به خطر انداختن ما از طریق قطب شمال و تضمین این است که سیاستهای قطبی منعکسکننده منافع آنها باشد.»
.
گشت مشترک بمبافکنهای چین و روسیه در این منطقه که در سال ۲۰۲۴ از پایگاهی روسی به پرواز درآمد، نشاندهنده روابط نزدیکتر میان این دو کشور بود و نگرانیهایی را در سراسر آمریکای شمالی و اروپا درباره همکاری رو به رشد آنها برانگیخت.
.
آیریس فرگوسن، که از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ معاون دستیار وزیر دفاع در امور قطب شمال و تابآوری جهانی بود، گفت: «وقتی میبینید روسیه و چین در قطب شمال همکاری نظامی میکنند، با توانی که بهاحتمال قوی بیش از هر جای دیگری روی زمین است، فکر میکنم این باید نشانههایی به ما بدهد که باید به آنچه در این منطقه میگذرد توجه کنیم.»
.
فرگوسن بستن شکافهای میان فرماندهیهای نظامی آمریکا که در منطقه قطب شمال به هم میرسند را برای تقویت امنیت ضروری میداند.
.
او گفت: «در قطب شمال چندین شکاف برای ایالات متحده وجود دارد. شکاف میان فرماندهی شمالی و فرماندهی اروپایی یکی از شکافهای مهم است و حوزهای است که توجه بیشتری را میطلبد.»
.
فرماندهی شمالی رهبری تلاش برای رسمیسازی توافق با دیگر فرماندهیهای رزمی را بر عهده داشت و در این مسیر با فرماندهی اروپایی و فرمانده آن، گرینکویچ، که فرمانده عالی متحد اروپا در ناتو نیز هست و پیوندهای حیاتی با متحدان نوردیک ناتو دارد، همکاری نزدیک داشت. گرینکویچ از طریق ناتو مسئول دفاع از منطقهای است که ناتو آن را «شمال دور» مینامد و شامل کانادا، فنلاند، نروژ، سوئد، دانمارک، ایسلند و آمریکا میشود. این اتحاد تابستان گذشته چندین رزمایش بزرگ قطبی برگزار کرد که مجله «ایر اند اسپیس فورسز» برخی از آنها را از نزدیک تجربه کرد. فعالیت «افزایش هوشیاری» نگهبان قطبی ناتو در همکاری با نوراد و فرماندهی شمالی انجام میشود و مقامات این اتحاد این همکاری را در سطحی توصیف میکنند که دههها بیسابقه بوده است.
.
گیو گفت تهدیدهای بالقوه تنها به بزرگترین دشمنان بالقوه آمریکا محدود نمیشود.
.
گیو گفت: «من میبینم که تهدید علیه قاره ما نه فقط از سوی روسیه و چین، بلکه از سوی چند دشمن در حال تغییر است. بزرگترین تغییر این است که تهدید از همه مسیرهای دسترسی میآید، نه فقط از شمال، و با سامانههایی است که میتوانند از فاصله دورتر بر ما اثر بگذارند. بنابراین توان دفاعی ما باید فراتر از مرزهایمان گسترش یابد تا مطمئن شویم در برد مناسب دفاع میکنیم.»
.
گیو گفت: «این امر همکاری با فرماندهیهای اروپایی، پاسیفیک و جنوبی را ضروری میسازد؛ جایی که میتوانیم اطلاعات، تصاویر، دادههای اطلاعاتی و حتی منابع را برای دفاع در فاصله دورتر مبادله کنیم.»
.
ونهرک از تلاشها برای تقویت امنیت قطب شمال و متوقف کردن تهدیدها پیش از رسیدن به آمریکای شمالی استقبال کرد.
.
ونهرک گفت: «دفاع از سرزمین خود از داخل سرزمین آغاز نمیشود. از جلو، با متحدان و شرکا و فرماندهان رزمی همکار در خط مقدم آغاز میشود. در حالت آرمانی، شما وضعیت و حضور و آگاهی کافی از حوزه دارید که پیش از آغاز آن فعالیتها، بازدارندگی ایجاد میکنید. و اگر قرار باشد حمله کنند، میتوانید آن دشمنان یا توانمندیها را در جلوتر شکست دهید.»
.
دولت ترامپ امنیت قطب شمال را به محور سیاست خارجی خود تبدیل کرده و برای گرفتن امتیازهای جدید برای پایگاههای آمریکایی در گرینلند فشار آورده است؛ بهگونهای که از یک تأسیسات نیروی فضایی فراتر رفته و دو پایگاه جدید ایجاد کند. دولت آمریکا برای نشان دادن اهمیت حیاتی گرینلند برای امنیت آمریکای شمالی، مسئولیت این سرزمین دانمارکی را از حوزه مسئولیت فرماندهی اروپایی آمریکا خارج و به فرماندهی شمالی واگذار کرد.
.
این انتقال صرفاً نمادین نیست. گیو گفت: «بسیاری از رزمایشها و عملیاتهایی که معمولاً بهصورت یکجانبه یا شاید با کانادا از طریق نوراد انجام میدادیم، اکنون با کشورهای دیگر از جمله دانمارک انجام میدهیم.»
.
رزمایش اخیر با آمریکا و کشورهای متحد، نخستین باری بود که جنگندههای اف-۳۵ دانمارک در گرینلند به زمین نشستند.
.
نیروهای آمریکایی، کانادایی و دانمارکی این ماه عملیات مشترک پیشتاز قطبی و رزمایشهای ناتو را در گرینلند برگزار کردند که در آن جنگندههای اف-۳۵ای از پایگاههای داخل آمریکا، اف-۱۶های آمریکایی از آلاسکا، سیاف-۱۸های کانادایی و اف-۳۵ایهای دانمارکی شرکت داشتند. هواپیمای سوخترسان فرانسوی و جتهای فرماندهی و کنترل ای-۳ آواکس تحت عملیات ناتو نیز بهعنوان بخشی از نگهبان قطبی ناتو به این عملیات پیوستند.
.
گیو با اشاره به رزمایشهای اخیر گفت متحدان «کاملاً یکپارچه» بودند و «همزمان در چند مسیر فعالیت میکردند»؛ تغییری نسبت به چند سال پیش که آمریکا ممکن بود بهجای آن آموزش یکجانبه انجام دهد. فعالیت بهصورت یک کل یکپارچه برای دشمنان دوراهی ایجاد میکند و بهعنوان ضریب نیرو برای متحدان عمل میکند.
.
گیو گفت: «این امر به لطف رابطه عالی و مشارکت نیروهای دانمارکی ممکن شده است.»
.
در سوی دیگر آمریکای شمالی، نزدیک آلاسکا، آمریکا و کانادا اخیراً رزمایش مشترکی برای تمرین حمله به اهداف دریایی در دریای برینگ برگزار کردند که در آن از هواپیما، شناورهای سطحی و یک زیردریایی استفاده شد. آمریکا همچنین عملیات دریایی مشترکی با کانادا انجام داده که در آن گارد ساحلی آمریکا در کنار ارتش این کشور حضور داشته است. این رزمایشها زیر چتر عملیات «مرلین توندرا» قرار میگیرند که بر بازدارندگی نزدیک آلاسکا، از جمله غرب قطب شمال و شمال پاسیفیک، تمرکز دارد. هواپیماهای نیروی هوایی پاسیفیک مستقر در آلاسکا نیز از پیشتاز قطبی در سوی دیگر منطقه فرماندهی شمالی پشتیبانی کردند.
.
اندازه جغرافیایی آلاسکا و قرار گرفتن آن در نقطه تلاقی حوزههای مسئولیت فرماندهی شمالی و فرماندهی پاسیفیک، آن را در نزدیکی تهدیدهای بالقوه از سوی چین، روسیه و کره شمالی قرار میدهد.
.
فرگوسن گفت: «فکر نمیکنم مردم قدر نقشی را که آلاسکا برای مأموریت دفاع از سرزمین خود و همچنین مأموریت هندو-پاسیفیک ما ایفا میکند، بدانند. آلاسکا بهعنوان مکانی برای قدرتنمایی حیاتی است تا بتوان در صورت بروز وضعیت اضطراری نهتنها به هندو-پاسیفیک، بلکه به صحنه اروپا نیز قدرت اعمال کرد.»
.
این رزمایشها بر ابتکار گستردهتر «پل نوردیک» گیو تأکید میکند که اوایل امسال برای ادغام بهتر عملیات متحدان در سراسر قطب شمال راهاندازی شد. این ابتکار شامل هماهنگی میان فرماندهیهای رزمی مختلف آمریکا که با این منطقه مرتبطاند، و همچنین کانادا، سوئد، فنلاند، دانمارک، نروژ و ایسلند، همه از متحدان ناتو، میشود. آنها با همکاری یکدیگر در پی تقویت آگاهی از حوزه و قابلیت همکاری هستند.
.
گیو گفت: «ما با دیگر کشورهای دوست قطبی برای افزایش حضورمان کار میکنیم، برای افزایش و گسترش بازدارندگی، و برای اطمینان از اینکه هر رزمایشی که در آنجا انجام میدهیم چندملیتی و در چند مسیر دسترسی باشد.»