:
خانوادههای آمریکاییهایی که در ایران زندانی یا کشته شدهاند، در بحبوحه تلاش دولت ترامپ برای پایان دادن به مناقشه، برای دریافت بیش از یک میلیارد دلار از این رژیم به خیابان کِی روی آوردهاند.
سه شرکت از تأثیرگذارترین شرکتهای لابیگری واشینگتن اکنون نمایندگی خانوادههای جیسون رضاییان، روزنامهنگار واشینگتن پست که بیش از یک سال را در زندان ایران گذراند و در سال ۲۰۱۶ آزاد شد، و رابرت لوینسون، مأمور سابق افبیآی که گمان میرود در اوایل دهه ۲۰۰۰ توسط اطلاعات ایران ربوده و کشته شده است، را بر عهده دارند.
پس از سالها تنشهای پرنوسان و درگیریهای نیابتی میان آمریکا و ایران، این خانوادهها آغاز جنگ آشکار در سال جاری را بهترین فرصت خود برای وصول احکام مالی ناشی از شکایتهایی میدانند که در دادگاههای آمریکا علیه ایران بردهاند.
:
خانواده رضاییان چس مکداول از شرکت چکمیت گاورنمنت ریلِیشنز را استخدام کردهاند؛ دوست نزدیک دونالد ترامپ جونیور که فعالیت لابیگری خود در واشینگتن را تنها با آغاز دومین دولت ترامپ شروع کرد. خانواده لوینسون برایان بالارد، متحد نزدیک رئیسجمهور و یکی از جمعآوران اصلی کمکهای مالی او، و تیمی از گروه بیجیآر را به کار گرفتهاند که شامل دو کارمند سابق کاخ سفید است.
روی آوردن به برخی از نزدیکترین متحدان رئیسجمهور در خیابان کِی با هدف اطمینان از این طراحی شده است که مذاکرهکنندگان آمریکایی به رهبری جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، از درخواست آنها آگاه باشند.
شان کوکسی، دستیار ارشد سابق ونس که در فوریه به گروه بیجیآر پیوست و در ماه مه خانواده لوینسون را به عنوان نخستین موکل لابیگری خود معرفی کرد، گفت: «تأخیر در عدالت به معنای انکار عدالت نیست.»
قربانیان تروریسم و خانوادههایشان مدتهاست از کمکهای حقوقی سنتی برای دریافت احکام مالی علیه حامیان دولتی ترور استفاده میکنند و کنگره را تحت فشار قرار میدهند تا نظامی برای توزیع غرامت ایجاد کند. اما استخدام برخی از پرتقاضاترین لابیگران شرکتی در خیابان کِی برای ارتباط بهتر با دولت، تاکتیکی تازه است که بازتاب نارضایتی از آن برنامه و تصور از قدرتهای حاکم در واشینگتن ترامپ است.
با وجود تازهوارد بودن چکمیت در واشینگتن، ارتباطات این شرکت با کاخ سفید به سرعت مشتری جذب کرد و اکنون یکی از سریعترین شرکتهای لابیگری در حال رشد در این شهر است. و شرکت بالارد، بالارد پارتنرز، بر اساس اسناد، در نیمه نخست امسال بیش از ۶۳ میلیون دلار درآمد لابیگری گزارش کرده است که بسیار بیشتر از رقبای اوست.
این شرکت در بیانیهای اعلام کرد: «ما گفتوگویی معنادار با مقامات مربوطه به نمایندگی از این خانواده انجام دادهایم و این کار را تا زمانی که پاسخها و کمکهای شایسته خود را دریافت کنند ادامه خواهیم داد.» مکداول از چکمیت از اظهارنظر خودداری کرد.
یک قاضی فدرال در سال ۲۰۲۰ در شکایت خانواده لوینسون علیه ایران به نفع آنها رأی داد و تهران را به پرداخت ۱.۴۶ میلیارد دلار خسارت به این خانواده محکوم کرد. این خانواده امیدوار است مذاکرهکنندگان آمریکایی از این حکم به عنوان اهرم فشار برای وادار کردن ایران به روشن کردن سرنوشت ناپدید شدن او در سال ۲۰۰۷ استفاده کنند.
:
خانواده لوینسون در بیانیهای گفت: «درخواست ما ساده است: در هر مذاکرهای با ایران، بخشی از داراییهای مسدودشده ایران را کنار بگذارید و روشن کنید که تا زمانی که ایران بقایای باب لوینسون را بازنگرداند و درباره آنچه بر سر او آوردهاند صادقانه سخن نگوید، حتی یک دلار از آن آزاد نخواهد شد. او سزاوار آن است که در آرامش، در خانه، در کشوری که دوستش داشت، بیارامد.»
رضاییان و خانوادهاش، از جمله همسرش که او نیز بازداشت و زندانی شده بود، در سال ۲۰۱۹ حکم ۱۸۰ میلیون دلاری گرفتند؛ تنها یک سال پیش از آنکه خانواده لوینسون حکم خود را دریافت کند. خانواده رضاییان از اظهارنظر خودداری کردند.
اسناد لابیگری نشان میدهد که هم بالارد و هم تیم بیجیآر به نمایندگی از خانواده لوینسون با کاخ سفید لابی کردهاند و بالارد همچنین گفتوگوهایی با وزارت امور خارجه داشته است.
وزارت امور خارجه در بیانیهای اعلام کرد: «خانواده لوینسون و همه قربانیان گروگانگیری توسط ایران سزاوار پاسخ و پاسخگویی هستند. این وزارتخانه این موضوع را جدی میگیرد و متعهد به پیگیری عدالت به نمایندگی از آنهاست. ما از این درخواست آگاه هستیم؛ اما به عنوان یک سیاست، جزئیات رایزنیهای داخلی را علنی بحث نمیکنیم.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت رئیسجمهور «تنها به توافق خوب با ایران» — توافقی که در آن ایران «برای همیشه از خواسته خود برای سلاح هستهای دست بردارد» — روی خوش نشان میدهد، بدون آنکه به پرسشها درباره تعهد او به کنار گذاشتن منابع مالی برای قربانیان پاسخ دهد.
اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور، در مطلبی در اوت در شبکه تروث سوشال نوشت که «از ایران برای همه کسانی که با بمبهای کنار جادهای و در درگیریهای متعدد کشته و به شدت زخمی کردهاند، خواستار غرامت خواهد شد.» رئیسجمهور افزود که این درخواست در همه مذاکرات آینده گنجانده خواهد شد، هرچند از زمان آن مطلب هیچ مذاکره ماهوی انجام نشده است.
احکام مالی برای خانوادههایی از این دست پس از تصویب قانونی در سال ۱۹۹۶ که به قربانیان اجازه داد حامیان دولتی ترور را در دادگاههای آمریکا تحت پیگرد قرار دهند، رایجتر شد؛ با وجود اینکه ایران هرگز با میل خود پرداختی انجام نداده است. این منابع در عوض عمدتاً از جریمههای مدنی و داراییهایی تأمین میشود که آمریکا از نهادهای ناقض تحریمهای ایران ضبط کرده است.
مبالغ کلانی که به خانوادههای لوینسون و رضاییان بدهکار است، تنها بخش کوچکی از بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار احکام مالی پرداختنشدهای است که دادگاههای آمریکا علیه ایران صادر کردهاند؛ این را گزارشی در اوت از وزارت دادگستری نشان میدهد که پرداختهای انجامشده به قربانیان و خانوادههایشان از صندوقی را که کنگره در سال ۲۰۱۵ ایجاد کرد، پیگیری میکند.
:
یک وکیل که نمایندگی قربانیان تروریسم تحت حمایت دولتی را بر عهده دارد و برای اظهارنظر آزادانه درباره این تلاشها به شرط ناشناس ماندن سخن گفت: «در حال حاضر فعالیت برای پیگیری داراییهای ایران بیش از آن چیزی است که در ۳۰ سال دیدهام.»
اما صندوقی که کنگره ایجاد کرد، یعنی صندوق قربانیان تروریسم تحت حمایت دولتی ایالات متحده، با کمبود منابع مواجه است.
آنجلا میسترولی، «لابیگر بدون دستمزد» برجستهای که بیش از یک دهه برای قربانیان فعالیت کرده است، گفت یک دهه حملات تروریستی تحت حمایت دولتی در سراسر جهان و نبود تأمین مالی پایدار برای این برنامه، خانوادهها را وادار کرده خودشان دست به کار شوند.
میسترولی که پس از کشته شدن پدرش در حملات ۱۱ سپتامبر گروه حمایتی «قربانیان آمریکایی تروریسم تحت حمایت دولتی متحد» را بنیان گذاشت، گفت: «همه تلاش میکنند به این داراییها دست یابند، چون صندوقی که همه قرار است به آن مراجعه کنند کار نمیکند. و کنگره، متأسفانه، در تلاشهای پیشین ما این موضوع را جدی نمیگرفت.»
اما از آغاز جنگ با ایران و در میان امیدهای گاهبهگاه به اینکه دو کشور بتوانند درباره پایان مناقشه مذاکره کنند، قربانیان و خانوادههایشان هر کاری که بتوانند انجام میدهند تا صدایشان بخشی از آن گفتوگو باشد.
میسترولی با اشاره به خانوادههای دیگری که علیه ایران شکایت کرده و احکام مالی در دادگاههای آمریکا گرفتهاند، گفت: «سازمان من چنان گسترش یافته که هر هفته قربانیان تازه بیشتری به ما میپیوندند و در سفرهای اعتراضی به واشینگتن شرکت میکنند. این حس تازهای از امید برای جنگیدن برای چیزی است که کنگره به ما وعده داده بود.»
میسترولی در کنوانسیون میاندورهای حزب جمهوریخواه در ماه جاری در دالاس، تگزاس، شرکت کرد و به گفته خودش مستقیماً با رئیسجمهور ترامپ درباره لایحهای در مجلس نمایندگان که در ژوئیه معرفی شد و بر اساس آن ۹ میلیارد دلار در طول سه سال برای توزیع توسط صندوق قربانیان کنار گذاشته میشود، صحبت کرد.
او درباره این گفتوگو گفت: «توانستم برخی از مشکلاتی را که نزدیک به ۲۳ هزار قربانی آمریکایی تروریسم تحت حمایت دولتی اکنون با آن روبهرو هستند برای او توضیح دهم و او بسیار پذیرا بود. او بسیار دلسوز و فهمیده بود و به نظر میرسد اکنون بیش از پیش با مسائل ما درگیر شده است.»