در ساعت ۱۲:۰۳ بعدازظهر بیستم سپتامبر ۲۰۲۶، موشک کینتیکا-۱ (Y18) از منطقه پایلوت نوآوری فضایی تجاری دونگفنگ در شمال غربی چین بلند شد و نه ماهواره را به مدارهای تعیینشده خود ارسال کرد. عکس: با تقدیر از CAS Space
چین پس از آنکه موشک حامل کینتیکا-۱ در بعدازظهر یکشنبه موفق به ارسال نه ماهواره به مدار شد، شش پرتاب مداری را در کمتر از یک هفته با نرخ موفقیت صد درصدی به پایان رساند که بر شدت فزاینده برنامه پرتاب و ظرفیت رو به گسترش حملونقل فضایی این کشور تأکید دارد.
در ساعت ۱۲:۰۳ بعدازظهر یکشنبه، موشک کینتیکا-۱ (Y18) از منطقه پایلوت نوآوری فضایی تجاری دونگفنگ در شمال غربی چین بلند شد و نه ماهواره را به مدارهای تعیینشده خود ارسال کرد. به گفته روزنامه گلوبال تایمز، محمولهها شامل سنجش از دور، پیشگیری از بلایا، آزمایشهای علمی، پردازش هوش مصنوعی و فناوریهای ارتباطات نسل آینده بودند که توسط توسعهدهنده موشک، شرکت CAS Space اعلام شد.
این مأموریت نقطه پایانی بر زنجیرهای از پرتابها بود که در ۱۵ سپتامبر آغاز شده و شامل موشکهای ژوکه-۲ای (Zhuque-2E)، گریتی-۱ (Gravity-1)، لانگ مارچ-۱۲ (Long March-12)، کوایژو-۱۱ (Kuaizhou-11)، لانگ مارچ-۲دی (Long March-2D) و کینتیکا-۱ (Kinetica-1) بود.
به گفته ناظران صنعت فضایی چین، اهمیت این زنجیره ششپرتابی تنها در تعداد پرتابها نیست، بلکه در تنوع مأموریتهای پشت آن و نحوهای است که نوآوری تجاری به طور فزایندهای توانمندیهای فضایی ملی تثبیتشده چین را در میان تقاضای رو به رشد سریع اینترنت ماهوارهای، سنجش از دور و پردازش فضایی تکمیل میکند.
یک تحول به ویژه قابل توجه در ۱۵ و ۱۶ سپتامبر رخ داد، زمانی که دو موشک توسعهیافته توسط بخش خصوصی به طور متوالی در استقرار صورتفلکی عظیم «چیانفان» (Qianfan) یا «اسپیسسیل» (Spacesail) مشارکت کردند.
در ۱۵ سپتامبر، موشک ژوکه-۲ای (Y7) توسعهیافته توسط شرکت لنداسپیس (LandSpace) ده ماهواره چیانفان را به مدار فرستاد. خبرگزاری شینهوا این اقدام را نخستین استقرار بزرگمقیاس صورتفلکی اینترنت ماهوارهای توسط یک موشک تجاری خصوصی چینی توصیف کرد.
کمتر از ۱۶ ساعت بعد، موشک گریتی-۱ (Y3) توسعهیافته توسط شرکت اوریناسپیس (OrienSpace) هشت ماهواره دیگر چیانفان را از آبهای نزدیک شانگهای پرتاب کرد. وزارت صنعت و فناوری اطلاعات اعلام کرد که این دو مأموریت، تعداد ماهوارههای پرتابشده چیانفان را به ۲۵۶ رساند.
ناظران صنعت فضایی خاطرنشان کردند که این دو مأموریت نشان دادند بخش پرتاب تجاری چین از مرحله نمایش فناوری فراتر رفته و در حال ارائه ظرفیت افزوده معنادار برای استقرار صورتفلکیهای بزرگمقیاس است.
آهنگ بالای پرتاب شاخص مهمی از توانایی کلی فضایی یک کشور است، به گفته سونگ ژونگپینگ، تحلیلگر امور فضایی که به گلوبال تایمز گفت. شش پرتاب مداری موفق چین در بازه زمانی شش روزه نشان میدهد که ظرفیت پرتاب این کشور همچنان در حال گسترش است و از سیستم فضایی ملی بالغی پشتیبانی میکند که شامل توسعه موشک، آزمون، زیرساخت پرتاب، ردیابی و کنترل، و همچنین حمایت صنعتی و زنجیره تأمین رو به تکمیل است.
سونگ اشاره کرد که باید فضای تجاری را مکملی برای سیستم فضایی ملی چین دید، نه مسیری موازی و جداگانه. بخش ملی پایه فناوری، زیرساختهای اصلی و توانمندیهای استراتژیک را فراهم میکند، در حالی که شرکتهای تجاری میتوانند از این منابع برای توسعه خدمات پرتاب انعطافپذیرتر، بازارمحور و کمهزینهتر استفاده کنند.
وی افزود که مشارکت موشکهای توسعهیافته توسط بخش خصوصی در استقرار صورتفلکیهای بزرگمقیاس به ویژه حائز اهمیت است، زیرا ظرفیت پرتاب جدیدی اضافه میکند و میتواند به بهبود کارایی و رقابتپذیری کلی سیستم حملونقل فضایی تجاری چین کمک کند.
با ایجاد تقاضای پایدار برای پرتاب توسط اینترنت ماهوارهای و سایر صورتفلکیها، شرکتهای فضایی تجاری به طور فزایندهای نیاز خواهند داشت نه تنها اثبات کنند که میتوانند به مدار برسند، بلکه بتوانند به طور قابل اعتماد، مکرر و با هزینه رقابتی پرتاب کنند، به گفته این ناظر. «یک بازار پایدار و سرمایهگذاری گستردهتر برای حمایت از نوآوری بیشتر، از جمله فناوریهای پرتاب مجدد، و تبدیل مأموریتهای پرچگال امروز به عملیات پرتاب تجاری روتینتر و شبیه پرواز ضروری خواهد بود.»
این هفته شلوغ همچنین تنوع سیستم پرتاب چین را به تصویر کشید.
در ۱۷ سپتامبر، یک موشک لانگ مارچ-۱۲ گروه بیستوپنجم ماهوارههای اینترنت مدار پایین چین را از محل پرتاب فضاپیماهای تجاری هاینان پرتاب کرد که نقش ستون فقرات مداوم بخش فضایی ملی را در استقرار زیرساختهای بزرگمقیاس برجسته میسازد.
بعداً در همان روز، یک موشک کوایژو-۱۱ دو ماهواره سنجش از دور تجاری اینسار (InSAR) را به مدار فرستاد. سپس در ۱۹ سپتامبر، یک موشک لانگ مارچ-۲دی چهار ماهواره رادار دهانه سنتز PIESAT-2 توسعهیافته توسط سازنده ماهواره خصوصی گلکسیاسپیس (GalaxySpace) را پرتاب کرد.
این مأموریتها نشان دادند که مشارکت تجاری در سراسر زنجیره صنعتی در حال گسترش است. شرکتهای خصوصی نه تنها موشک توسعه میدهند، بلکه به طور فزایندهای ماهوارهها و کاربردهایی را نیز میسازند که از زیرساخت پرتاب بالغ ملی چین بهره میبرند.
مأموریت کینتیکا-۱ در روز یکشنبه همچنین نوآوری در سمت ماهواره را برجسته کرد.
یکی از محمولهها، چائوزیسوان-۱ (Chaozhisuan-1)، یک ماهواره سنجش از دور بود که مجهز به دوربین نور مرئی چهار متری و یک رایانه هوش مصنوعی است. طبق اطلاعات دریافتی گلوبال تایمز از CAS Space، این ماهواره برای پردازش تصاویر و شناسایی اهداف مستقیماً در مدار طراحی شده است تا نیاز به انتقال حجم زیادی از دادههای خام به زمین قبل از تحلیل کاهش یابد.
محموله دیگر، پنگچنگ-۱ (Pengcheng-1)، که به گفته توسعهدهنده آن، شرکت گلکسی اسپیس، به نام پنگچنگ-نانه-۱ (Pengcheng-Nanke-1) نیز شناخته میشود، نخستین ماهواره نمایش فناوری چین است که ایستگاه پایه و هسته شبکه 5G NTN (شبکه غیرزمینی)، پردازش هوش مصنوعی روی برد، ارتباطات لیزری فضا به زمین و ارتباطات مایکروویو را در یک فضاپیما یکپارچه میکند.
این ماهواره برای کاوش در یکپارچگی عمیقتر ارتباطات، حسگری، پردازش و هوشمندسازی طراحی شده است. آن یک محموله ارتباطات 5G NTN مبتنی بر استانداردهای 3GPP، یک محموله ارتباطات لیزری پرسرعت فضا به زمین با ظرفیت ۱۰۰ گیگابیت بر ثانیه و یک محموله پردازش روی برد حمل میکند.
به گفته گلکسیاسپیس، این ماهواره آزمایش خواهد کرد که آیا اطلاعات سنجش از دور میتواند در مدار پردازش و مستقیماً از طریق شبکه ارتباطات ماهوارهای توزیع شود.
رن جیادونگ، معاون رئیس بخش فناوری سیستم ماهوارهای گلکسیاسپیس، به گلوبال تایمز گفت که این مفهوم را میتوان به عنوان انتقال «مغز» یک شبکه 5G زمینی – یعنی هسته شبکه آن که معمولاً در مراکز داده زمینی مستقر میشود – مستقیماً به فضا تفسیر کرد.
رن افزود که پرتاب موفق و راستیآزمایی درمداری پیشروی پنگچنگ-نانه-۱ همچنین نمونهای از همکاری بین شرکتهای فضایی تجاری، مؤسسات پژوهشی و دانشگاهها در چین است. وی گفت با یکپارچهسازی ارتباطات باند پهن، سنجش از دور فضایی و پردازش هوشمند روی برد، این ماهواره از آزمایش چندین فناوری لبه 6G در مدار پشتیبانی خواهد کرد و تجربهای برای توسعه شبکههای یکپارچه فضا-هوا-زمین و فناوریهای اینترنت ماهوارهای نسل بعد فراهم میآورد.