رئیسجمهور ترامپ روز پنجشنبه در گفتگو با اکسیوس اظهار داشت که در جنگ با ایران به مقطعی حساس رسیده است و باید تصمیم بگیرد که آیا به منظور پایان دادن به این درگیری، حملات گسترده را از سر بگیرد یا خیر.
- «من تصمیمی بزرگ پیشِرو دارم. آیا میخواهم وارد شوم و آنها [حکومت ایران] را نابود کنم یا نه؟ این تصمیمی بزرگ است. با من هر اتفاقی ممکن است رخ دهد.»
چرا مهم است: هرچند ترامپ پیشتر نیز تهدیدهای مشابهی را مطرح کرده بود، اما اظهارات اخیر او در آستانه دیدار برنامهریزیشده روز سهشنبه با رهبران شش کشور حوزه خلیج فارس در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک بیان میشود.
- این نشست میتواند مرحله بعدی جنگ را مشخص کند؛ از جمله اینکه آیا باید تلاشی دوباره برای دیپلماسی صورت گیرد یا اقدامات نظامی شدت یابد. اگر ترامپ بخواهد عملیاتهای رزمی گسترده را از سر بگیرد، به همراهی و موافقت متحدان منطقهای خود نیاز خواهد داشت.
- رئیسجمهور آمریکا طی روزهای اخیر چندین بار تأکید کرده که جنگ بهزودی پایان خواهد یافت. برخی از مقامات آمریکایی هشدار میدهند که این درگیری به یک بنبست ناپایدار و فرسایشی از نوع «نه جنگ، نه صلح» تبدیل شده است و بر این باورند که در صورت عدم دستیابی به توافق، ترامپ ممکن است پس از انتخابات میاندورهای، عملیاتهای نظامی گسترده را از سر بگیرد.
اظهارات او: ترامپ در این مصاحبه بهروشنی اعلام کرد که قصد دارد از نشست سازمان ملل برای شنیدن مستقیم مواضع متحدان منطقهای درباره گامهای بعدی جنگ استفاده کند.
- ترامپ گفت: «میخواهم بدانم موضع آنها چیست و اوضاعشان چگونه است. ما همواره بهشدت از آنها محافظت کردهایم.»
- کشورهای شرکتکننده شامل عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت و عمان هستند.
- ترامپ از بیان اینکه پیش یا پس از انتخابات میاندورهای درباره مسیر پیشِرو تصمیمگیری خواهد کرد، خودداری نمود.
تحولات پشت صحنه: در اوایل ماه اوت، ترامپ پس از ابراز نگرانی عربستان سعودی و قطر مبنی بر احتمال بمباران تأسیسات نفت و گاز عربستان توسط ایران در قالب اقدامات تلافیجویانه، از سرگیری عملیاتهای بزرگ نظامی را به تعویق انداخت.
- از آن زمان تاکنون، ترامپ رویکردی «محتاطانه و کمسروصدا» را در پیش گرفته است: تعلیق مذاکرات با ایران، آغاز کارزار تحریمهای اقتصادی جدید، تداوم محاصره دریایی بنادر ایران، و تمرکز ارتش ایالات متحده بر بازگشایی تنگه هرمز و افزایش جریان عبور نفت به بازارهای جهانی انرژی.
- ارتش ایالات متحده تردد نفتکشها و شناورهای حامل گاز از این تنگه را به میزان چشمگیری افزایش داده است. با این حال، حجم تردد همچنان پایینتر از سطح پیش از جنگ بوده و بهای نفت کماکان بالا است.
وضعیت موجود: به گفته مقامات آمریکایی، ترامپ و پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، به ارتش دستور دادهاند تا پایان سال سطح نیروهای خود را در خاورمیانه حفظ کند تا برای بازگشت احتمالی به جنگ تمامعیار در حالت آمادهباش بماند.
- این مقامات میگویند ترامپ باید بهزودی درباره مسیر پیشِرو تصمیم بگیرد، بخشی از آن به این دلیل است که ارتش آمریکا نمیتواند برای مدت طولانیتری در وضعیت آمادهباش و تعلیق کنونی باقی بماند. یکی از این مقامات اظهار داشت: «در یک مقطع مشخص باید تصمیم بگیرید که پایان بازی چیست.»
- ترامپ در گفتگو با اکسیوس از اینکه محاصره دریایی مانع از صادرات نفت ایران شده است، ابراز رضایت فراوان کرد و گفت: «از زمانی که این کار را آغاز کردیم، حتی یک کشتی هم به ایران نرفته است. تلاش کردند و ما آنها را منهدم کردیم.»
- رئیسجمهور افزود که ایران در تماس مستقیم با ایالات متحده است و تصریح کرد که ایرانیها همچنان خواهان دستیابی به توافق هستند.
دورنمای کلی: کاخ سفید همچنین در حال تدوین راهبردی برای دوران پس از جنگ بوده است که خواستار تلاشی منطقهای برای مهار ایران و در عین حال گسترش عادیسازی روابط میان اسرائیل و همسایگانش است.
- اگرچه این طرح هنوز در مراحل اولیه تدوین قرار دارد، اما هدف آن هدایت رویکرد ایالات متحده در خاورمیانه پس از پایان جنگ با ایران و در دو سال پایانی دوره ریاستجمهوری ترامپ است. دو رویداد مهم بر این برنامهریزی سایه افکندهاند: انتخابات ۲۷ اکتبر در اسرائیل و انتخابات میاندورهای آمریکا در ماه نوامبر.
نکته قابل توجه: ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا هفته آینده در نیویورک با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دیدار خواهد کرد یا خیر، گفت: «شاید دیدار کنم.»