پکن روز چهارشنبه با میزبانی از ارشدترین دیپلمات ایران تنها چند روز پیش از نشست مورد انتظار میان رئیسجمهور ترامپ و رهبر چین، شی جینپینگ، پیوندهای نزدیک خود با تهران را به رخ کشید.
به نقل از خلاصه رسمی چینیِ دیدار، وانگ یی، ارشدترین دیپلمات چین، در ملاقات با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، بار دیگر بر خواسته پکن برای پایان جنگ در ایران و بازگشایی تنگه هرمز تأکید کرد.
دیدار آقای وانگ و آقای عراقچی — که پیش از آن نیز چند روز قبل از نشست ماه مه آقای ترامپ با آقای شی در چین، در پکن دیدار کرده بودند — پیامی به کاخ سفید مخابره میکند مبنی بر اینکه پکن در زمانی که به نظر میرسد گزینههای آقای ترامپ برای پایان دادن به جنگ با شرایط مطلوب برای ایالات متحده رو به اتمام است، بر تهران اهرم فشار دارد.
این نفوذ ناشی از حمایت حیاتی است که چین به ایران ارائه میدهد؛ کشوری که پکن آن را نزدیکترین شریک راهبردی خود در خاورمیانه میداند. پکن به تهران فناوری و مواد اولیه برای ساخت موشک و پهپاد تأمین میکند و پیش از بسته شدن تنگه هرمز، با خرید بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت تهران، تحریمهای غربی را نادیده گرفت.
آقای وانگ با به کار بردن عبارتی که پکن سالهاست برای توصیف رابطه دو کشور استفاده میکند، اظهار داشت: «چین و ایران شرکای راهبردی جامع هستند.» او همچنین افزود: «چین همچنین مایل است گفتگو و همکاری با ایران را برای حفظ حقوق و منافع مشروع ایران تقویت کند»، طبق گزارش خلاصه دیدار.
آقای وانگ هیچ کشوری را مسئول جنگ ندانست و از ایران و ایالات متحده خواست تا «عقلانی بمانند و خویشتنداری کنند». او از تهران دعوت کرد تا گفتگو با کشورهایی که مستقیماً یا غیرمستقیم در خلیج فارس با آنها درگیر است را ادامه دهد؛ منطقهای که چین روابط دیپلماتیک نزدیکی با آن برقرار کرده است. همچنین نگرانی خود را نسبت به تشدید درگیری در یمن بین دولت به رسمیت شناخته شده بینالمللی که از سوی عربستان سعودی حمایت میشود و شبهنظامیان حوثی تحت حمایت ایران ابراز کرد.
تعادلجویی اخیر پکن تحت فشار ایالات متحده قرار گرفته است. آقای ترامپ ماه گذشته تهدید به تحمیل «پیامدهای اقتصادی عظیم» بر کشورهایی کرد که با ایران تجارت میکنند، اما تاکنون از اجرای آن خودداری کرده است. ظاهراً چین هدف اصلی این اقدام بوده است.
آقای ترامپ و آقای شی هفته آینده در واشنگتن دیدار خواهند کرد. انتظار میرود موضوع ایران نقش پررنگی در گفتگوهای دو طرف داشته باشد، همراه با احتمال تمدن آتشبس تجاری آمریکا و چین و راههای همکاری در زمینه ایمنی هوش مصنوعی.