قاهره/واشنگتن/دبی، ۱۰ سپتامبر (رویترز) - منابع نظامی اعلام کردند که نیروهای حوثی مورد حمایت ایران روز پنجشنبه کنترل شهر بندری موکا در یمن را به دست گرفتند و برای رسیدن به جزایر استراتژیک در امتداد ساحل دریای سرخ پیشروی کردند؛ این اقدام ساعاتی پس از آن صورت گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ابراز امیدواری کرد که جنگ با ایران پس از انتخابات میاندورهای پایان یابد.
منابع نظامی دولت یمن گفتند که حوثیها نفوذ بیشتری بر تنگه بابالمندب، خروجی جنوبی دریای سرخ و یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی جهان، کسب کرده و به جزایر حنیش رسیدهاند.
مرکز هماهنگی عملیات بشردوستانه تحت مدیریت حوثیها در یمن در بیانیهای اعلام کرد که ناوبری در دریای سرخ برای تمام شرکتهای کشتیرانی به جز کشتیهای متعلق به عربستان سعودی ایمن است.
عربستان سعودی، بزرگترین صادرکننده نفت جهان، از زمانی که درگیری با ایران عملاً تنگه هرمز را که یک پنجم نفت جهانی از آن عبور میکرد، مسدود کرده بود، به مسیر کشتیرانی دریای سرخ تکیه کرده است.
محمد عبدالسلام، سخنگوی حوثیها، بدون ارائه جزئیات بیشتر، گفت که عملیات آنها دفاعی است و به محض توقف حملات علیه یمن متوقف خواهد شد.
نقطه گلوگاه دوم
اگر حوثیها بتوانند کنترل کامل بر این آبراه، که در سمت مقابل شبهجزیره عربستان نسبت به تنگه هرمز قرار دارد، اعمال کنند، این امر میتواند مزیت حیاتی برای حامی آنها یعنی ایران در جنگ با آمریکا ایجاد کند؛ چرا که عرضه از طریق دومین کریدور ترانزیتی اصلی کاهش یافته و قیمت نفت را به شدت بالا میبرد.
قیمت نفت خام برنت روز پنجشنبه تا ۴ درصد جهش کرد و به ۱۰۵ دلار در هر بشکه رسید؛ این افزایش ناشی از نگرانیها درباره اختلال در مسیرهای عرضه بود.
حوثیها با حمله به اسرائیل در ماه مارس، همراه با ایران وارد جنگ فعلی شدند، اما عمدًا سکوت اختیار داشتند تا اینکه در ژوئیه محاصره دریایی علیه عربستان سعودی را اعلام کردند و در ماه جاری حملات خود را علیه جنوب پادشاهی تشدید نمودند.
تنشها در منطقه روز پنجشنبه بسیار بالا بود؛ مقامات دفاع مدنی عربستان برای چهارمین بار در عرض ۲۴ ساعت، با وجود حملات حوثیها، هشدار اضطراری در شهر خمیس مشیط در جنوب غربی کشور صادر کردند.
به گفته منابع سعودی، پاکستانی و ایرانی، پاکستان هشدار عربستان را به ایران منتقل کرد تا متحدان حوثی خود در یمن را مهار کند و از پیچیدهتر شدن بحرا جلوگیری نماید.
یک مقام ارشد ایرانی تأیید کرد که پاکستان سهشنبه این پیام را به تهران منتقل کرده و پاسخ ایران این بوده است که "ایران کنترل حوثیها را در دست ندارد".
محور مقاومت
درگیری در یمن میان متحدان عربستانی یمن در دولت مورد حمایت بینالمللی و حوثیها، در حالی رخ میدهد که ایران و آمریکا در هفته جاری، از آغاز جنگ در فوریه، بزرگترین موج اعلامشده حملات متقابل به کشتیرانی در منطقه خلیج فارس را رقم زدهاند.
حوثیها که بخشی از اتحادیه منطقهای موسوم به "محور مقاومت" تحت حمایت ایران تلقی میشوند، همچنین در جنگ غزه از فلسطینیان حمایت کرده و با شلیک پهپادها و موشکها به اسرائیل و حمله به کشتیهای تجاری در دریای سرخ، نقش فعالی داشتهاند.
منابع نظامی دولت یمن گزارش دادند که نیروهای دولتی و متحدانشان در حال جابهجایی به سمت جنوب در امتداد ساحل دریای سرخ به سوی ذباب هستند؛ منطقهای که مستقیماً بر روی تنگه و روبهروی جزیره پریم واقع شده است. به گفته آنها، کنترل ذباب و جزیره برای تسلط بر تنگه حیاتی است.
بابالمندب، یا درواژه اشکها، که به دلیل شرایط خطرناک ناوبری چنین نامیده میشود، میان یمن در شبهجزیره عربستان و جیبوتی و اریتره در ساحل آفریقا قرار دارد و جایزهای بزرگ برای حوثیهاست که پرجمعیتترین مناطق یمن و بخش زیادی از شمال آن را تحت کنترل دارند.
این تنگه یکی از مهمترین مسیرهای جهان برای انتقال نفت خام و سوخت از خلیج فارس به مدیترانه از طریق کانال سوئز، یا خط لوله سوئز-مدیترانه در ساحل دریای سرخ مصر، و همچنین برای کالاهای منتهی به آسیا از جمله نفت روسیه است.
ترامپ پایان جنگ را پس از انتخابات میاندورهای میبیند
جنگ و افزایش بعدی قیمت سوخت، به افت محبوبیت ترامپ به رکوردهای پایین جدید کمک کرده است. رئیسجمهور گفت که تهران سعی دارد بر انتخابات میاندورهای نوامبر آمریکا تأثیر بگذارد؛ انتخاباتی که تعیین خواهد کرد آیا حزب جمهوریخواه او کنترل کنگره را حفظ میکند یا خیر.
ترامپ روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت: "فکر میکنم جنگ بلافاصله پس از انتخابات پایان خواهد یافت، زیرا آنها دیگر نمیتوانند دوام بیاورند. آنها ناامیدانه سعی دارند بر انتخابات تأثیر بگذارند."
ترامپ پیشتر نیز ضربالاجلهایی برای پایان جنگ تعیین کرده بود.
او در سخنرانی خود در کنوانسیون جمهوریخواهان برای انتخابات میاندورهای در روز چهارشنبه گفت که آمریکا ممکن است کوه کلنگ (Pickaxe Mountain) ایران را هدف قرار دهد؛ سایتی به شدت مستحکم که دو مجموعه تونلی عمیقاً دفنشده در نزدیکی تأسیسات غنیسازی اورانیوم آسیبدیده نطنز را میزبانی میکند.
آمریکا و اسرائیل در فوریه حملات نظامی به ایران را آغاز کردند که بخشی از دلایل آن نگرانیها درباره برنامه هستهای تهران بود.
ایران مدعی است فعالیتهای هستهای آن اهداف صلحآمیز دارد.
در هفتههای اخیر واشنگتن از موفقیت فزاینده در هدایت نفتکشها از طریق تنگه هرمز، که پیش از جنگ حدود یک پنجم عرضه نفت جهانی را حمل میکرد، خبر داده بود. اما ازسرگیری درگیریها در ماه جاری به نظر میرسد هرگونه بازگشایی تدریجی را عقب انداخته است. دادههای اولیه ردیابی کشتیها در روز پنجشنبه نشان داد که تنها هفت کشتی روز چهارشنبه از تنگه عبور کردند؛ نیمی از میانگین ۱۰ روزه.
روز چهارشنبه، ایران اعلام کرد که پس از غرق کردن پنج نفتکش ایرانی توسط آمریکا، به ۱۰ کشتی در نزدیکی تنگه هرمز حمله کرده است.
گزارشگری توسط الویلی الویلی، جانا شوکر و نایرا عبدالله در دبی، و اِناس العشری در قاهره، و ادریس علی، سایمون لوئیس و استیو هالند در واشنگتن؛ نگارش توسط لینکلن فیست و الکساندرا هادسون؛ ویرایش توسط مایکل پری و شارون سینگلتن