بر اساس ویدیویی که از سخنرانی حسن روحانی منتشر شده است، رئیسجمهور پیشین ایران خواستار آن شد که در صورت تحقق خواستههای تهران در توافق آتشبس، نظام اجازه دهد مردم درباره پایان جنگ تصمیم بگیرند. وی با اشاره تلویحی به تندروهای مخالف هرگونه مصالحه برای پایان درگیریها، از اقلیت کوچکی انتقاد کرد که «اکنون بلندگوها را در دست گرفتهاند و سر و صدا میکنند». گزارش شده که وی این اظهارات را در نشست پایان هفته استانداران پیشین بیان کرده است.
وی تصریح کرد: «خیلی مهم است که ابتدا چارچوب اهداف ملی برای خودمان روشن باشد و سپس آن را با مردم در میان بگذاریم.»
او افزود: «به مردم بگوییم برنامه ما این است که ۲۰ سال دیگر با قدرتهای بزرگ جهان بجنگیم.
اگر مردم گفتند میپذیریم، بسیار خوب ادامه میدهیم؛ اما اگر نپذیرفتند و راه دیگری را نشان دادند، آیا نباید آن را بپذیریم؟»
روحانی خواستار آن شد که جنگ بهصورت «شرافتمندانه» و منطبق بر نظر «اکثریت قاطع مردم» خاتمه یابد.
وی تأکید کرد: «ما باید مطابق با خواست اکثریت قاطع مردم، جنگ را با عزت تمام کنیم تا بتوانیم کشور را بازسازی نموده و خسارات وارده را جبران کنیم.»
رئیسجمهور پیشین همچنین با انتقاد از عملکرد صداوسیمای جمهوری اسلامی اظهار داشت که این رسانه به «کانون تفرقه» تبدیل شده است.
موج واکنشهای تند به سخنان روحانی
بن سبطی، کارشناس مسائل ایران در اندیشکده مطالعات امنیت ملی (INSS)، به روزنامه اورشلیم پست گفت که برگزاری چنین همهپرسیای بسیار بعید است، بهویژه در شرایطی که اکنون ایران به دست سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اداره میشود و نه سیاستمداران.
گرچه سخنان روحانی این احتمال را نیز مطرح میکرد که مردم ایران به تداوم جنگ رأی دهند، اما همین اظهارات خشم جریانهای تندرو را برانگیخت.
حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، با متهم کردن روحانی به ترویج تسلیم در برابر ایالات متحده و اسرائیل، از نهادهای قضایی و امنیتی کشور خواست تا او را تحت بازجویی و پیگرد قرار دهند.
وی نوشت: «معنای واقعی موضع آقای روحانی، رها کردن دفاع و تسلیم کشور به آمریکا و اسرائیل است.»
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، نیز روحانی را متهم کرد که پس از بیانات رهبر انقلاب پیرامون لزوم وحدت ملی، به دوقطبیسازی دامن زده است.
این خبرگزاری با متهم کردن روحانی به نادیده گرفتن عزت ملت ایران نوشت: «اظهارات اخیر آقای روحانی مصداق بارز آب به آسیاب دشمن ریختن و پاس گل آشکار به بدخواهان نظام و ملت ایران است.»
برخی رسانههای داخلی نیز از سر داده شدن شعارهایی در تجمعات هواداران نظام مبنی بر اعدام روحانی خبر دادند، هرچند اورشلیم پست نتوانسته است صحت ویدیوهای این مطالبات را مستقلاً تأیید کند.
شایان ذکر است سخنان روحانی تنها چند هفته پس از موضعگیری محمد خاتمی، رئیسجمهور پیشین ایران (۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴) مطرح شد که از تفاهمنامه منقضیشده اسلامآباد میان واشنگتن و تهران حمایت کرده بود.
خاتمی اظهار کرده بود: «از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون، هیچ سندی به امضای یک رئیسجمهور آمریکا نرسیده که تا این حد به طرف مقابل امتیاز داده و برای خود تعهد ایجاد کرده باشد. اگر فرصت ناشی از این تفاهمنامه را از دست بدهیم، با معضلات فوقالعادهای روبرو خواهیم شد؛ این تفاهمنامه بینظیر بود.»
سبطی یادآور شد که این خشم و عصبانیت غیرمنتظره نبود، چرا که بسیاری از چهرههایی که اکنون این حملات تند را مطرح میکنند، همواره و حتی در دوران ریاستجمهوری روحانی و خاتمی نیز در زمره مخالفان سرسخت آنان قرار داشتند.
سبطی افزود: «گمان نمیکنم تحول تازهای در رژیم ایران رخ دهد، چرا که ما با دو گروه کاملاً متفاوت روبرو هستیم؛ یک سو رؤسای جمهور و سیاستمدارانند و در سوی دیگر فرماندهان نظامی. ژنرالهای حاکمیت هرگز اهل مصالحه نیستند و زبان مذاکره را نمیفهمند. بنابراین، این وقایع عملاً نشان میدهد که هیچ امیدی به دستیابی به توافق با حاکمیت ایران وجود ندارد.»