یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، روز دوشنبه گفت به ارتش دستور داده است تا در صورت احراز هرگونه برنامهریزی تشکیلات خودگردان فلسطین برای حملهای «مشابه ۷ اکتبر» علیه سربازان اسرائیلی یا شهرکهای یهودینشین در کرانه باختری، مقامات ارشد این نهاد را هدف قرار دهد.
آنچه رخ داد: کاتس این هشدار را پس از آن صادر کرد که یک مهاجم فلسطینی بامداد دوشنبه یک شهرکنشین اسرائیلی را در کانون شهرکنشینی «ماعوز یهودا» در نزدیکی روستای قُصره در شمال کرانه باختری با چاقو زخمی کرد. ارتش اسرائیل اعلام کرد پس از متواری شدن مهاجم از صحنه و تلاش ادعایی او برای حمله به سربازان، وی را شناسایی کرده و به قتل رسانده است.
این رویداد یک روز پس از یورش شهرکنشینان اسرائیلی به روستای فلسطینی «حَجه» در نزدیکی قلقیلیه رخ داد. وزارت بهداشت فلسطین اعلام کرد عمر الطوباسی، ۲۰ ساله، با شلیک گلوله شهرکنشینانی که وارد روستا شده بودند کشته شد. در این حادثه دو فلسطینی دیگر نیز زخمی شدند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد شهرکنشینان برای بازیابی یک پهپاد که توسط فلسطینیها با پرتاب سنگ سرنگون شده بود، وارد حجه شده بودند. ارتش افزود نیروهای اسرائیلی حاضر در صحنه نیز هدف پرتاب سنگ قرار گرفتند و با آتش مستقیم پاسخ دادند؛ همچنین تحقیقات درباره این حادثه ادامه دارد.
در پی این چاقوکشی در روز دوشنبه، کاتس اظهار داشت چنانچه نهادهای امنیتی تشکیلات خودگردان فلسطین دست به آغاز یک حمله تروریستی «به سبک ۷ اکتبر» علیه نیروهای اسرائیلی یا شهرکهای یهودینشین بزنند، اسرائیل دست به اقدام تلافیجویانه خواهد زد.
کاتس گفت او و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، به ارتش دستور دادهاند تا خود را برای «یک جنگ تمامعیار علیه مقامات ارشد و ساختارهای تشکیلات [خودگردان فلسطین]، نهادهای وابسته به آنها و تمامی زیرساختهای تروریستی در یهودیه و سامره» — با بهکارگیری نامهای کتاب مقدسی برای کرانه باختری — آماده کند.
وی افزود این واکنش میتواند شامل ترورهای هدفمند مقامات ارشد تشکیلات خودگردان فلسطین، تخلیه ساکنان از شهرها و روستاهایی که حملات از آنها سرچشمه میگیرد و تداوم حضور نظامی اسرائیل در این مناطق باشد. کاتس همچنین هشدار داد: «ما اجازه بازگشت به واقعیت یک انتفاضه مداوم و چندینساله را، همانگونه که در گذشته روی داد، نخواهیم داد.»
چرا اهمیت دارد: هشدار کاتس در شرایطی مطرح میشود که خشونت میان شهرکنشینان اسرائیلی و فلسطینیها در سراسر کرانه باختری رو به افزایش است و بستری متشنج را برای روابط اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین ایجاد کرده است. نیروهای امنیتی تشکیلات خودگردان مدتهاست که برای مهار فعالیتهای شبهنظامیان فلسطینی در این منطقه با اسرائیل همکاری میکنند؛ بنابراین، یک کارزار مستقیم نظامی اسرائیل علیه رهبری یا ساختار امنیتی تشکیلات خودگردان نشاندهنده تشدید چشمگیر تنشها خواهد بود.
دولت اسرائیل همچنین با فشارهای فزایندهای بر سر خشونتهای شهرکنشینان روبروست. مایک هاکبی، سفیر ایالات متحده در اسرائیل که بهطور کلی از شهرکهای اسرائیلی حمایت کرده است، در جریان سفر پایان هفته خود به کرانه باختری، خواستار «عواقب شدید» برای شهرکنشینان خشن شد. این سفر پس از یک رشته حملات صورت گرفت که با موشکافی و نظارت فزاینده بینالمللی همراه بوده است.
روز یکشنبه، نتانیاهو دستور برچیدن کانونهای غیرمجاز شهرکنشینی در بخشهایی از منطقه B را صادر کرد؛ جایی که تشکیلات خودگردان فلسطین دارای اختیارات مدنی است اما اسرائیل کنترل امنیتی کلی را در اختیار دارد. به گزارش منابع اسرائیلی به نقل از رویترز، این اقدام در پی فشارهای آمریکا بر سر خشونتهای شهرکنشینان صورت گرفته است. انتظار میرود حدود ۱۰۰ کانون غیرمجاز برچیده شوند، اگرچه جدول زمانی مشخصی اعلام نشده است.
این دستور تنشها را در داخل دولت نتانیاهو آشکار کرده است. بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی راستگرای افراطی و از حامیان برجسته گسترش شهرکنشینی، با این اقدام مخالفت کرد و در عین حال تأکید ورزید که اسرائیل به توسعه شهرکها در منطقه C، که تحت کنترل کامل اسرائیل قرار دارد، ادامه خواهد داد.
این خشونتها همچنین در حالی رخ میدهد که وزیران راستگرای افراطی اسرائیل خواهان کنترل عمیقتر اسرائیل بر کرانه باختری هستند. در همان حال، مقامات امنیتی اسرائیل هشدار دادهاند که خشونت مهارنشده شهرکنشینان و گسترش کانونهای غیرمجاز میتواند به تشدید گستردهتر تنشها با فلسطینیها دامن بزند.