برلین، ۶ سپتامبر (رویترز) - بر اساس نظرسنجیهای پای صندوق رأی، حزب «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) روز یکشنبه در انتخابات ایالتی زاکسن-آنهالت در جایگاه نخست قرار گرفت و برای نخستین بار پس از جنگ جهانی دوم، یک حزب راست افراطی را در آستانه دستیابی به قدرت در سطح ایالتی قرار داد.
اگرچه حزب آلترناتیو برای آلمان اکثریت مطلق را به دست نیاورد، اما با کسب ۴۴ درصد آرا، شکستی سنگین به محافظهکاران تحت رهبری فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان وارد کرد؛ امری که بازتابدهنده نارضایتی عمیق از ائتلاف حاکم در فضای سیاسی رو به چنددستگی آلمان است.
حزب آلترناتیو برای آلمان هماکنون نیز محبوبترین حزب در سطح ملی است و تلاش میکند تا جای پای خود را برای پیشبرد برنامههایش تثبیت کند؛ برنامههایی که شامل اعمال محدودیتهای شدید بر مهاجرت، احیای روابط با روسیه، قطع حمایتها از اوکراین و خروج از منطقه یورو است.
همزمان با ادامه شمارش آرا، هنوز مشخص نیست که آیا حزب آلترناتیو برای آلمان قادر به تشکیل دولت خواهد بود یا خیر، اما پیامدهای سیاسی گستردهتر این انتخابات که بر اساس گزارش شبکه تلویزیونی زددیاف (ZDF) با مشارکت چشمگیر ۷۷ درصدی همراه بود، کاملاً آشکار است.
اولریش زیگموند، نامزد ۳۵ ساله و پیشتاز حزب آلترناتیو برای آلمان در ایالت زاکسن-آنهالت که هزاران نفر را به گردهماییهای تبلیغاتی خود کشانده بود و مکرراً پیروزی در این ایالت را گامی نخست برای تصاحب قدرت در سطح ملی در انتخابات فدرال سال ۲۰۲۹ خوانده بود، گفت: «ما در این کشور تاریخساز شدیم.»
زیگموند افزود: «مردم کاملاً شفاف نشان دادند که بالاخره خواهان تغییرات سیاسی هستند و مهمتر از همه، نشان دادند که این تغییر را با ما میخواهند.»
با انتشار نخستین نتایج نظرسنجیهای پای صندوق، زیگموند در حالی که دست در دست دو رهبر ملی حزبش داشت ایستاده بود؛ رهبرانی که با مشخص شدن ابعاد این پیروزی غرق در خنده و شادمانی بودند. در گردهمایی شب انتخابات این حزب در شهر ماگدبورگ، جشنهای پرشوری برپا شد و حاضران با به اهتزاز درآوردن پرچم آلمان، یکدیگر را در آغوش کشیدند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بدون هیچ توضیحی تصویری از نتایج را در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشال (Truth Social)، بازنشر کرد و همزمان رهبران احزاب راست افراطی در سایر کشورهای اروپایی از این انتخابات به عنوان مجوزی برای ایجاد تحول استقبال کردند.
شکستی سنگین برای مرتس
این نتیجه شکستی سنگین برای مرتس به شمار میرود؛ شخصیتی که محبوبیت فردیاش به پایینترین سطح تاریخی خود سقوط کرده است، زیرا رأیدهندگان هم از اصلاحات پیشنهادی او برای احیای اقتصاد راکد آلمان و هم از شیوه ارتباطی پرخطا و گافهای مکرر او رویگردان شدهاند.
نظرسنجی شبکه آاردی (ARD) نشان داد که ۸۷ درصد از رأیدهندگان این ایالت از عملکرد دولت فدرال ناراضی بودهاند. زیگموند با توجه به عدم محبوبیت مرتس در این ایالت، از او به عنوان «بهترین مبلّغ انتخاباتی حزب آلترناتیو برای آلمان» یاد کرده است.
مارسل فراتسشر، رئیس مؤسسه تحقیقات اقتصادی آلمان (DIW)، به رویترز گفت: «نتیجه این انتخابات، پیش از هر چیز، رأی عدم اعتماد به دولت فدرال است.»
مرتس وعده داده بود که بزرگترین اقتصاد اروپا را با اصلاحات حامی کسبوکار و افزایش هزینهها احیا کند، و در عین حال هشدار داده بود که پیروزی حزب آلترناتیو برای آلمان در زاکسن-آنهالت به این ایالت آسیب خواهد زد و شرکتهای خارجی را از سرمایهگذاری در آن منصرف میکند.
احزاب جریان اصلی آلمان همگی از همکاری با حزب آلترناتیو برای آلمان خودداری کردهاند؛ حزبی که از سوی دفتر محلی سازمان اطلاعات داخلی آلمان در رده راست افراطی طبقهبندی شده است.
یک استثنا در این میان، حزب نوپای «ائتلاف سارا واگنکنشت» (BSW) است که به نظر میرسید به حد نصاب ورود به پارلمان دست خواهد یافت. این حزب ایده اداره ایالت زاکسن-آنهالت توسط یک نخستوزیر ایالتی غیرحزبی را مطرح کرده است که بتواند با تکیه بر اکثریتهای متغیر، از جمله آرای حزب آلترناتیو برای آلمان، حکومت کند.
با این حال، زیگموند ایده حزب واگنکنشت را «بینظمی و آشفتگی» خواند و هرگونه توافق با سایر احزاب را که مانع از تحقق وعده تغییر توسط حزبش شود، رد کرد. او گفت: «اگر کار به جای باریک بکشد، بهسادگی انتخابات جدیدی برگزار خواهد شد.»
محافظهکاران حزب مرتس اعلام کردند که امکان گفتگو با سایر احزاب را بررسی خواهند کرد، هرچند این امر ممکن است مستلزم همگرایی احزابی با برنامههای سیاسی کاملاً متضاد باشد. در ایالت همسایه، تورینگن در شرق آلمان، محافظهکاران یک دولت اقلیت را با تحمل و مدارای منفعلانه حزب چپ (Die Linke) اداره میکنند.
اگرچه زاکسن-آنهالت که پیشتر بخشی از آلمان شرقی تحت حاکمیت کمونیستها بود، با جمعیتی اندکی بیش از ۲ میلیون نفر از ایالتهای کوچکتر آلمان به شمار میرود، اما این نتیجه بر پیشرفت سریع حزب آلترناتیو برای آلمان از زمان تأسیس آن در سال ۲۰۱۳ تأکید دارد.
حزب آلترناتیو برای آلمان هماکنون با کسب ۲۸ درصد آرا بر اساس نظرسنجی اخیر مؤسسه اینسا (INSA)، با اختلافی مطمئن نسبت به محافظهکاران با ۲۰ درصد آرا، محبوبترین حزب آلمان در سطح ملی به شمار میرود.
مواضع سختگیرانه در قبال مهاجرت
اگرچه احزاب راست افراطی در دیگر نقاط اروپا نیز قدرت گرفتهاند، اما گذشته نازی آلمان به بیمیلی احزاب جریان اصلی برای همکاری با حزب آلترناتیو برای آلمان دامن زده است.
حزب آلترناتیو برای آلمان اتهامات مربوط به افراطگرایی را ایجاد رعب و وحشت و توهینی به میلیونها هوادار این حزب خوانده و رد کرده است.
این حزب در جریان کارزار انتخاباتی از سرخوردگی فزاینده مردم از احزاب سنتی – که آنها را فرسوده و بیگانه با جامعه توصیف میکند – بهره برد و در مقابل، مجموعهای از سیاستهای تندروانه و دیدگاهی نوستالژیک برای بازگشت به خیابانهای پاکیزهتر و امنتر و افتخار به هویت آلمانی را ارائه داد.
آنتونی لی، یکی از حاضران در جشن انتخاباتی حزب، گفت: «واضح است که ما در آلمان و اروپای غربی به تغییر نیاز داریم و معتقدم نقطه آغاز این روند قطعاً از همینجا شکل میگیرد، چه خوشایند باشد چه نباشد. من یک پدر و یک کارآفرین هستم و میدانم که اوضاع در آلمان نمیتواند به همین منوال ادامه یابد.»
برنامه حزب آلترناتیو برای آلمان شامل طرحهایی برای سوق دادن مدارس و نهادهای فرهنگی به سوی ارزشهای سنتیتر، محدود کردن مهاجرت و اصلاح ساختاری رادیو و تلویزیون دولتی است. این حزب همچنین خواهان آموزش کودکان پناهجویان در کلاسهای درس تفکیکشده است.
این حزب خواستار ممنوعیت پرچمهای رنگینکمانی در مدارس و برافراشته شدن روزانه پرچم ملی آلمان شده است؛ به گونهای که سرود ملی توسط دانشآموزان و کارکنان در مراسمهای مدارس همخوانی شود. از دیگر پیشنهادات این حزب میتوان به گشتهای شهروندی، افزایش آموزش زبان روسی در مدارس و توقف ساخت مزارع بادی جدید اشاره کرد.
گزارش از میراندا موری، کرستی نوله، توماس زایتال، کیان مونستر، کریستیان کرمر، آندریاس رینکه، مارکوس واکت، رنه واگنر، الکساندر راتس، فرانچسکا لاندینی، دیوید لیونگرن؛ نگارش از ماتیاس ویلیامز؛ ویرایش از جیمز مکنزی، رز راسل، توبی چوپرا و ادموند کلامان