واشینگتن (آسوشیتدپرس) — دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با مواجهه با دولت غیرقابل مذاکره ایران که در برابر یک کمپین نظامی عظیم تسلیم نشده است، به نظر میرسد راهبردی دووجهی را انتخاب کرده که فشار اقتصادی را با احتمال تشدید ویرانگر در استفاده از نیروی نظامی ترکیب میکند.
اداره ترامپ که تنها هفته گذشته «عملیات طرد اقتصادی» را برای تلاش در جهت منزوی کردن ایران از شرکای تجاری باقیمانده جهانی آغاز کرده بود، همچنین در روزهای اخیر حملات خود را از سر گرفت که منجر به تلافی ایران شد و نگرانیها نسبت به وقوع یک جنگ تمامعیار منطقهای را دوباره زنده کرد.
با این حال، ترکیب تحریمهای شدید از قبل علیه ایران و کمپین بمباران مقطعی از زمان آغاز جنگ بیش از شش ماه پیش، رهبری ایران را تسلیم نکرده و اداره ترامپ را در یافتن راهی برای پایان دادن به این درگیری دچار مشکل کرده است. تهران پاشنه عقب را سفت گرفته است — که باعث خشم ترامپ شده — در حالی که قیمتهای انرژی افزایش مییابد، اقتصاد جهانی دچار تلاطم میشود و اعداد نظرسنجی درباره نحوه مدیریت این جنگ توسط اداره ترامپ پیش از انتخابات میانسالی کنگره در نوامبر کاهش مییابد.
ترامپ روز چهارشنبه گفت که فکر نمیکند این درگیری «خیلی طولانیتر» ادامه یابد، اما مجدداً پیشنهادات مبنی بر اینکه عدم محبوبیت این جنگ و قیمتهای بالای بنزین ناشی از فشار ایران بر تنگه هرمز بر انتخابات جمهوریخواهان تأثیر خواهد گذاشت، نادیده گرفت.
او به خبرنگاران گفت: «این مهم نیست. و من تحت تأثیر انتخابات نیستم. من نامزد نیستم. اما حزب من نامزد دارد و من به حزبم کمک خواهم کرد. اما فکر میکنم حزبم واقعیت این را درک میکند که ما اجازه نمیدهیم ایران سلاح هستهای داشته باشد.»
یک دیپلمات منطقهای که از جزئیات این موضوع آگاه است، بنبست فعلی میان تهران و واشنگتن را بازتابدهنده اولویتهای داخلی هر دو کشور دانست: انتخابات میانسالی برای ترامپ و جمهوریخواهان و بحرانهای داخلی در ایران.
مسائل داخلی دلایل حیاتی هستند که چرا هیچیک از طرفین تمایلی به چشمغره زدن ندارند، گفت دیپلمات که شرط بینام ماندن را برای بحث درباره مذاکرات حساس رعایت کرد.
دیپلمات گفت که مذاکرات، از جمله مذاکرات میان ایران و عمان یا حتی ایران و ایالات متحده، بدون رسیدگی به انگیزه اولیه جنگ: اسرائیل، به جایی نخواهد رسید. و دیپلمات نسبت به طرح جدید تحریمهای اداره ترامپ بدبین بود و گفت که این تهدیدها نیاز به توضیح بیشتری نسبت به آنچه تاکنون ایالات متحده ارائه داده است، دارند.
انزوای اقتصادی ایران توسط اداره ترامپ با شروعی کند آغاز شده است
تلاش جدید اداره ترامپ برای انزوای اقتصادی ایران هفته گذشته با هیاهوی زیادی اعلام شد و هشداری جدی برای همه کشورهای باقیمانده مبنی بر قطع روابط مالی و تجاری با ایران یا مواجهه با تلافی ایالات متحده صادر شد — اما این کمپین تاکنون نتیجهای نداشته است.
تاکنون تنها یکی از شعبههای یک بانک مصری در امارات متحده عربی هدف قرار گرفته است. کارشناسان توافق دارند که برای اینکه تحریمها اثر کنند، باید به شرکای تجاری اصلی ایران، عمدتاً چین، اما همچنین هند و روسیه، اعمال شوند. اما ترامپ تمایلی به هدف قرار دادن چین ندارد، به ویژه زمانی که او آماده میزبانی از شی جین پینگ، رئیسجمهور چین، در اواخر این ماه است.
ترامپ همچنین اصرار دارد که ایالات متحده کنترل تنگه هرمز را در دست دارد، جایی که یکپنجم نفت جهان پیش از آغاز جنگ از آن عبور میکرد. این آبراه استراتژیک نقطه فشار کلیدی برای ایران بوده است و بازگشایی کامل آن به یکی از اهداف اصلی اداره ترامپ تبدیل شده است.
ترافیک کشتیها از طریق تنگه هرمز به دلیل خطر حمله در صورت عدم مطابقت با رژیم بازرسی ایران در نزدیکی سواحل آن، بسیار پایینتر از سطوح پیش از جنگ است که این موضوع در تضاد آشکاری با ناوبری بدون مانع پیش از جنگ است. طبق دادههای شرکت اطلاعات دریایی لویدز، هفته گذشته ۱۰۲ تردد و هفته قبل از آن ۱۲۶ تردد ثبت شد، در مقایسه با ۱۳۰ تردد یا بیشتر در روز پیش از جنگ.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، روز پنجشنبه گفت: «همانطور که رئیسجمهور ترامپ گفت، تنگه باز است و تمام مینها پاکسازی شدهاند. بلوک دریایی همچنان با قدرت کامل در حال اجراست و عملیات طرد اقتصادی برای قطع هرگونه رگ حیاتی اقتصادی که رژیم را زنده نگه داشته است، در جریان است.»
کاخ سفید بارها بر تأثیر اقتصادی تحریمها بر ایران تأکید کرده و به تورم گسترده و کاهش ارزش پول ملی آن اشاره کرده است. مقامات آمریکایی سیستم مالی ایران را «یک خانه کارت بزرگ» توصیف کردهاند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در ادامه گفت که «قیمتی» که ایران پرداخت خواهد کرد عمدتاً اقتصادی خواهد بود، «اما ما حق خود را محفوظ میداریم ... تا در صورت لزوم اقدام نظامی انجام دهیم — نه فقط برای محافظت از خودمان، بلکه برای جلوگیری از توانایی آنها در تهدید دیگران نیز.»
او در مصاحبهای با برنامهبرنامهساز فاکس نیوز، بریان کیلمید، که روز چهارشنبه پخش شد، گفت: «آنها احساس فشار را ادامه خواهند داد.»
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، این هفته ایران را به مارمولکی تشبیه کرد که سر آن بریده شده اما بدن آن هنوز میخزد.
او روز سهشنبه گفت: «ما در حال خاکسپانی سر مار ایرانی هستیم.» مار هنوز نمیداند که مرده است، اما وقتی خورشید غروب کند، حرکتش متوقف خواهد شد. بنابراین رژیم ایرانی — در حال فروپاشی است و به زودی این موضوع را درک خواهد کرد.»
ترکیب نیروی نظامی و تحریمها علیه ایران «تنها گزینه» است، یک تحلیلگر میگوید
پیچیدگیهای بیشتری برای ایالات متحده ایجاد شده است، زیرا رهبری ایران نشانههایی از شکاف میان اصلاحطلبان که بیشتر به راه حل دیپلماتیک گرایش دارند و سختگیرانی که میخواهند رویکرد تهاجمیتری را پیش ببرند، نشان داده است.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، یکی از برجستهترین صداهایی است که همچنان به دنبال راه حل مذاکرهای است. اما به نظر میرسد سختگیران برتری یافتهاند و ایران هیچ نشانهای از عقبنشینی نشان نمیدهد. تهران همچنان در پاسخ به حملات نظامی به منافع و متحدان ایالات متحده در سراسر منطقه حمله میکند.
حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد مشاور گروه بینالمللی بحران، گفت: «این نوع رویکرد ترکیبی — ترکیب نیروی نظامی، بلوک و فشار اقتصادی — تنها گزینهای است که در این لحظه برای ایالات متحده در دسترس به نظر میرسد.»
با این حال، او گفت: «این مدتهاست که ادامه دارد، اما اکنون شاید بیشتر از همیشه، یک نبرد استقامت بین دو طرف است.»
عمرو حمزاوی، مدیر برنامه خاورمیانه در بنیاد کارنگی برای صلح بینالملل، به دو دلیل اصلی برای وخامت وضعیت اشاره کرد.
«اول اینکه هیچیک از دو طرف از نتیجه راضی نیستند — به این معنی که وضعیت فعلی نه منافع ایالات متحده را به خوبی خدمت میکند و نه منافع ایران را»، حمزاوی گفت.
دلیل دیگر این است که چگونه رهبران از هر دو طرف در داخل کشورشان دیده میشوند.
«اداره ترامپ میترسد که در ایالات متحده به عنوان اداری تصویر شود که در پایان موفقیتآمیز یک کمپین نظامی شکست خورده است، و این بر انتخابات میانسالی تأثیر خواهد گذاشت.» او گفت: «و ایرانیها، به ویژه پاسداران انقلاب اسلامی، بسیار میترسند که چنین به نظر برسد که آنها در برابر تحریمهای ایالات متحته بدون انجام اقدامی از جانب خود تسلیم شدهاند، که ممکن است از نظر داخلی به آنها آسیب بزند.»
مجدی از قاهره گزارش داد. نویسندگان آسوشیتدپرس، ویل وایسرت در واشنگتن و دیوید مکهیو در فرانکفورت، آلمان، به این گزارش کمک کردند.