رئیس آژانس نظارت هستهای سازمان ملل گفته است که بازرسانش چند تن مواد هستهای در سوریه، در مکانی که مقامات گفتهاند ماه گذشته به این آژانس گزارش دادهاند، یافتهاند.
رافائل گروسی، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، از «تصمیم شجاعانه» دمشق برای گزارش این مکان اعلامنشده که به دوران اسد بازمیگردد، قدردانی کرد و گفت این مواد تحت «پادمانهای بینالمللی» قرار خواهند گرفت.
او گفت: «ما درباره چند تن مواد هستهای صحبت میکنیم که میتواند به استفادههای بد برسد.»
اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه، در یک کنفرانس خبری مشترک با آقای گروسی گفت: «در ۱۷ ژوئیه، ما یک نامه رسمی به آژانس ارسال کردیم و در آن به میل خود وجود مواد هستهای را در یک مکان اعلامنشده در میراث باقیمانده از رژیم سابق اعلام کردیم.»
آقای شیبانی گفت که «ارزیابیهای فنی» نشان میدهد که «این مواد خطری ایجاد نمیکنند» و افزود که آنها «تحت حفاظت ملی سوریه و مشمول سیستم پادمانی آژانس باقی خواهند ماند».
آقای گروسی نیز گفت «این مواد حسابرسی خواهد شد و در سیستم پادمان بینالمللی قرار خواهد گرفت».
کارشناسان سوری و آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای نگهداری ایمن این مواد با یکدیگر همکاری خواهند کرد، او گفت.
او افزود: «ما در حال شروع به ورق زدن یک صفحه هستیم، و ورق زدن یک صفحه به معنای فراموش کردن گذشته نیست.»
آقای گروسی همچنین از مکانی در دیرالزور در شرق بازدید کرد که ۱۸ سال است بسته شده است.
در سال ۲۰۱۸، اسرائیل یک حمله هوایی محرمانه علیه این مکان را که ۱۱ سال قبل انجام شده بود، تأیید کرد. در سال ۲۰۰۸، کمتر از یک سال پس از آن حمله، مقامات آمریکایی سوریه را متهم کردند که به دنبال ساخت یک راکتور هستهای مخفی بوده و تأیید کردند که اسرائیل آن را در آن حمله نابود کرده است.
آژانس نظارت هستهای سازمان ملل در سال ۲۰۱۱ اعلام کرد که این مکان سوری «به احتمال بسیار زیاد» یک راکتور هستهای بوده است و افزود که اطلاعات ارائهشده به آن نشان میدهد که با کمک کره شمالی ساخته میشده است.
آقای گروسی گفت: «ما در... مکان دیرالزور بودیم، جایی که اکنون یک کار بسیار جامع حفاری و اکتشاف در حال انجام است.»
او افزود: «این بسیار مهم است، زیرا، البته، این ارزیابی دیرینه آژانس را تأیید میکند که یک تأسیسات هستهای به طور مخفیانه در حال ساخت بوده است.»
آژانس سال گذشته گفت که در جریان بازرسی در سال ۲۰۲۴ ذرات اورانیوم را در این مکان کشف کرده است.
بازدید آقای گروسی پس از آن انجام شد که وبسایت خبری آکسیوس هفته گذشته به نقل از مقامات آمریکایی و اسرائیلی گفت که واشنگتن و آژانس بینالمللی انرژی اتمی به توافقی دست یافتهاند تا آژانس مواد هستهای ذخیرهشده در یک مکان مخفی در سوریه را خارج کند، پس از آنکه «به تفاهمهایی با سوریه و اسرائیل رسیدهاند».
آکسیوس گفت اسرائیل از نزدیک مکانی به نام «سایت ۹۹» را زیر نظر دارد، جایی که مقامات اسرائیلی میگویند دولت اسد مواد هستهای را که بخشی از پروژه دیرالزور، همچنین معروف به الکیبر، بود، نگهداری میکرد و اسرائیل تهدید کرده بود که آن را بمباران خواهد کرد.