به گفته سه منبع آگاه، در چند هفته گذشته، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، به طور خصوصی به سایر مشاوران ارشد ترامپ اعلام کرده است که آمریکا باید راهی برای خروج از جنگ با ایران بیابد، زیرا گزینههای نظامی موجود برای تشدید درگیری میتواند نتیجه معکوس داشته باشد و قدرت هوایی به تنهایی بعید است به اهداف اعلامشده دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دست یابد.
یکی از منابع به صراحت گفت: «کین به دنبال راه خروج است.»
کین در این دیدگاه که جنگ به یک نقطه عطف رسیده تنها نیست. به گفته دو منبع، او نگرانیهای خود را در مورد گزینههای نظامی برای تشدید درگیری با سایر مقامات ارشد کابینه، از جمله جان رتکلیف، رئیس سیا، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در میان گذاشته و امکان یافتن راهی برای خروج از جنگ را مطرح کرده است.
به گفته منابع، ژنرال ارشد آمریکایی اخیراً با برخی از این مشاوران کلیدی و همفکر ترامپ گفتگوهای جانبی داشته تا هماهنگی بیننهادی را تسهیل کند و اطمینان حاصل کند که پیش از جلسات با رئیسجمهور، همگی در یک صفحه هستند. هدف، روشنکردن محدودیتها و دامهای گزینههای نظامی موجود، از جمله گزینههایی که شامل اعزام نیروی زمینی آمریکا نمیشود، بوده است.
یکی از منابع به CNN گفت: «فکر میکنم این فقط راه او برای محافظت از ارتش است» و به گفتگوهای کین با سایر مقامات ارشد امنیت ملی در کابینه ترامپ درباره جنگ ایران اشاره کرد.
ترامپ به طور مداوم نسبت به ایده اعزام نیروی زمینی به ایران بیمیل به نظر میرسد و در عوض اعلام کرده که معتقد است بمباران هوایی میتواند ایران را مجبور به پذیرش توافقی بر اساس شرایط او کند. به گفته چندین منبع آگاه از گفتگوهای اخیر، کین و دیگران در کابینه ترامپ به طور خصوصی این نتیجه را بعید میدانند و در عوض به دنبال توسعه گزینههای دیگری هستند که در چارچوب پارامترهای خود رئیسجمهور باشد.
نزدیک به شش ماه از درگیری که با هفتهها ادعا درباره نابودی توانمندیهای نظامی ایران آغاز شد و همچنان با تعهد رئیسجمهور برای جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای تعریف میشود، بسیار قابل توجه است که ارشدترین ژنرال ترامپ به طور خصوصی استدلال میکند که هیچ راهحل نظامی آسانی برای پایان دادن به جنگی که رئیسجمهور انتخاب کرد وارد آن شود، وجود ندارد.
در پاسخ به درخواست CNN برای اظهارنظر درباره این گزارش، جوزف هولستد، سخنگوی کین گفت: «ما در مورد گفتگوهای محرمانه رئیس با رئیسجمهور، وزیر یا سایر رهبران ارشد اظهارنظر نمیکنیم و همچنین در مورد توصیفات ناشناس و جهتدار از این گفتگوها توسط منابعی که در جریان آنها نبودهاند، اظهارنظر نمیکنیم.»
یک مقام کاخ سفید از کمکهای کین به تیم امنیت ملی ترامپ تمجید کرد و به CNN گفت: «ژنرال کین یک دارایی باورنکردنی برای تیم امنیت ملی رئیسجمهور ترامپ است و موفقیت چشمگیر عملیاتهای خشم حماسی، چکش نیمهشب و عزم راسخ خود گویای این موضوع است.»
این مقام افزود: «ژنرال همیشه اطلاعات دقیق و بیطرفانه و طیف وسیعی از گزینهها را در اختیار فرمانده کل قوا قرار میدهد، که در نهایت بر اساس آنچه برای امنیت ملی آمریکا بهترین میداند، تصمیم میگیرد.»
وزارت امور خارجه و سیا از اظهارنظر خودداری کردند.
«قدرت هوایی محدودیتهای خود را دارد»
جنگ به نقطهای رسیده است که بسیاری از مقامات ارشد امنیت ملی ترامپ، با پشتوانه دکترین نظامی، ارزیابیهای جامعه اطلاعاتی آمریکا و عقل سلیم، به آنچه خود کین در یک جلسه استماع علنی اواخر ماه گذشته به قانونگذاران گفت، باور دارند: «قدرت هوایی محدودیتهای خود را دارد.»
به همین دلایل، به گفته یکی از منابع، کین و سایر مقامات ترامپ نسبت به آخرین طرح اواخر ژوئیه برای انجام حملات جدید و تهاجمیتر محتاط بودند، به دلیل نگرانی از پیامدهای احتمالی که میتواند از تشدید درگیری ناشی شود، حتی در حالی که رئیسجمهور به نظر میرسید آماده است ابتدا به آنچه آن را یک عملیات «عظیم» توصیف کرد، چراغ سبز نشان دهد. این منبع از ارائه جزئیات عملیاتی خودداری کرد.
این منبع افزود: «تنها طرفداران این عملیات عناصری از سنتکام بودند» و خاطرنشان کرد که اسرائیل نیز به طور کلی از عملیاتی برای تشدید درگیری حمایت میکند.
به گفته یک مقام ارشد دولت که با CNN گفتگو کرده، ترامپ در نهایت پس از گفتگو با متحدان خاورمیانه تصمیم گرفت عقبنشینی کند، زیرا آنها به او گفتند که از انتقامگیری ایران، به ویژه حملات تلافیجویانه به زیرساختهای انرژی خود، میترسند. این مقام افزود که رئیسجمهور حملات برنامهریزیشده را برای تاریخ آینده از روی میز برنداشته است.
اما CNN گزارش داده است که کاهش ذخایر مهمات کلیدی آمریکا نیز یک عامل بود، زیرا چندین منبع گفتند که این نگرانی نه تنها توسط کین، بلکه توسط مقامات خلیج فارس نیز مطرح شده است، که اخیراً به مقامات دولت منتقل کردهاند که کمبود سامانههای پدافند هوایی پیشرفته آمریکایی چگونه میتواند بر توانایی آنها برای دفع انتقامگیری احتمالی ایران در صورت تصمیم ترامپ برای تشدید درگیری تأثیر بگذارد.
ترامپ بارها تهدید به حمله به زیرساختهای انرژی ایران کرده است، اقدامی که به گفته منابع، بعید است ایران را مجبور به تسلیم کند، همانطور که خود کین به طور علنی به آن اشاره کرده است، و تقریباً به طور قطع حملات تلافیجویانه با هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی کشورهای خلیج فارس را برمیانگیزد. به گفته چندین منبع، انجام این کار همچنین احتمالاً جمعیت ایران را بیشتر بیگانه میکند، نه اینکه سرزنش را متوجه رژیم کند.
به گفته منبع دوم، ترامپ همچنین بمباران پلها را در نظر گرفته است، اما انجام این کار به همین ترتیب بعید است نتایج مثبتی به بار آورد. «واقعاً چیز دیگری برای زدن باقی نمانده است، زیرا مقابله با مواضع پهپادی و موشکی مثل بازی موش و گربه است. بمباران نیروگاههای برق از نظر عمومی بسیار مهمتر خواهد بود.»
برخورد محتاطانه با ترامپ
اما به گفته منابع، در حالی که کین نگرانیهایی را مطرح کرده، او همچنین مراقب حفظ رابطه خود با ترامپ بوده و در نحوه انتقال معایب بالقوه گزینههای نظامی هنگام ارائه مستقیم آنها به رئیسجمهور، محتاط بوده است.
به گفته افراد آشنا با این موضوع، او در دوران ریاست خود سخت تلاش کرده تا اطمینان حاصل کند که گوش ترامپ را در اختیار دارد، به طوری که حتی در مقطعی سعی کرد دفتری در کاخ سفید بگیرد تا بتواند به طور منظمتر به رئیسجمهور گزارش دهد و فضای بسیار امنی برای کار در آنجا داشته باشد.
به گفته دو منبع آشنا با این بحث، کین با مطرح کردن معایب بالقوه گزینههای نظامی برای تشدید درگیری، از جمله نگرانی در مورد ذخایر مهمات آمریکا که قبلاً تحلیل رفته است، در جلسه کاخ سفید با ترامپ و سایر مقامات ارشد اواخر ماه گذشته، «وظیفه خود» را انجام میداد.
اما در همان بحث، کین همچنین به رئیسجمهور روشن کرد که اگر او بخواهد با آن عملیاتها ادامه دهد، «ما قطعاً میتوانیم آنها را نابود کنیم»، یکی از منابع آشنا با آن جلسه اخیر کاخ سفید درباره پیام رئیس ستاد به CNN گفت.
با این حال، به گفته منبع سومی که از موضوع مطلع است، کین به طور خصوصی در اذعان به محدودیتهای قدرت هوایی و تکرار دیدگاه خود مبنی بر اینکه بمباران به تنهایی بعید است در این مرحله از جنگ به اهداف اعلامشده ترامپ دست یابد، مستقیمتر بوده است.
برخی میگویند کین به اندازه کافی با ترامپ قاطع نبوده است. منبعی آشنا با تعاملات کین با ترامپ اوایل امسال به CNN گفت: «او قطعاً دارد ضرباتش را نرم میکند» و گفتگوهای او در کاخ سفید را با بحثهای خصوصیاش با رهبران نظامی درباره احتمال آغاز جنگ مقایسه کرد.
به نظر میرسد کین در هفتههای اخیر در مورد اثرات بالقوه درجه دوم و سوم تشدید تنش احتمالی آمریکا ابراز وجود بیشتری کرده است. CNN قبلاً گزارش داده بود که او به طور خاص در حداقل دو جلسه اخیر با ترامپ که در آن گزینههای تشدید تنش مورد بحث قرار گرفت، نگرانی خود را در مورد ذخایر مهمات تحلیلرفته آمریکا مطرح کرده است.
اما در عین حال، به گفته منبعی آشنا با یکی از این بحثها، کین در آن جلسات تکرار کرده است که ارتش آمریکا میتواند خسارات عظیمی به ایران وارد کند اگر ترامپ در نهایت تصمیم بگیرد عملیاتی را که جنگ را تشدید میکند، پیش ببرد.
این بخشی از عمل متعادلکننده ظریف کین است: به مردم به طور خصوصی بگوید که میخواهد اعتماد به موقعیت خود به عنوان ژنرال برتر کشور و به طور کلیتر به ارتش را بازگرداند، حتی در حالی که ترامپ هر دو را سیاسی کرده است.
هشدارهای پیش از جنگ درباره ذخایر تسلیحاتی
پیش از آغاز جنگ، کین و سایر رهبران نظامی به طور مشابه به ترامپ هشدار دادند که یک کارزار نظامی طولانی میتواند بر ذخایر تسلیحاتی آمریکا، به ویژه آنهایی که از اسرائیل و اوکراین حمایت میکنند، تأثیر بگذارد. اما اکنون، به گفته منبعی که قبلاً به CNN گفته بود، فرماندهان ارشد نظامی آمریکا معتقدند ذخایر مهمات «به طرز خطرناکی پایین» است و ترامپ به طور فزایندهای از این موضوع که به نظر میرسد توانایی او را برای نمایش قابل قبول قدرت در مذاکرات با ایران تضعیف میکند، ناامید شده است.
CNN گزارش داده است که کین در حداقل دو جلسه اخیر با ترامپ که در آن گزینههای بالقوه برای تشدید درگیری مورد بحث قرار گرفت، نگرانی خود را در مورد کاهش ذخایر مهمات آمریکا مطرح کرده است. در همین حال، به نظر میرسد ترامپ از این واقعیت که تأثیر جنگ بر مهمات آمریکا به طور علنی گزارش شده، ناامیدتر است و این گلایهها را در جلسهای با کابینه خود در کمپ دیوید هفته گذشته مطرح کرده است.
CNN گزارش داده است که کمبود مهمات همچنین یکی از دلایلی است که پنتاگون و فرماندهی مرکزی آمریکا اخیراً بازبینی استراتژی نظامی آمریکا را آغاز کردهاند. به عنوان مثال، به گفته منابع، یک مقام ارشد نظامی در سنتکام اخیراً ایمیلی برای جمعسپاری ارسال کرده و به دنبال راههای جدید، خلاقانه و غیرمتعارف برای تحت فشار قرار دادن و تنبیه ایران بوده است.
منابع خاطرنشان کردند که درخواست ایدههای تازه لزوماً ایده بدی نیست، به ویژه با توجه به وضعیت فعلی جنگ، اما انجام این کار شش ماه پس از شروع جنگ به منزله اعتراف ضمنی به این است که اوضاع خوب پیش نمیرود.
یکی از منابع آشنا با بحثهای برنامهریزی گفت: «وقتی در میانه جنگ به آن گزینهها نگاه میکنی به جای قبل از شروع آن، سخت است.»
به گفته منابع آشنا با توصیههای او، به عنوان رئیس ستاد مشترک، کین مسئول تدوین گزینههای نظامی برای حمله به ایران است، اما حتی در جلسات پیش از جنگ در پنتاگون با سایر مقامات ارشد، ژنرال ارشد ترامپ در مورد معایب بالقوه راهاندازی یک عملیات بزرگ ابراز وجود میکرد، حتی در آن زمان نگرانیهایی را در مورد مقیاس، پیچیدگی و احتمال تلفات آمریکایی چنین مأموریتی مطرح میکرد.
اما در عین حال، ترامپ به طور خاص در یک پست پیش از جنگ از کین به نام یاد کرد و ادعا کرد که مشاور ارشد نظامی او معتقد است درگیری چند ماهه با ایران «به راحتی پیروز خواهد شد».
با نزدیک شدن جنگ به مرز شش ماه، انتقادهای ملایم درباره رویکرد کین به شغلش دوباره زنده میشود و سؤالاتی در مورد کمبود نسبی تجربه او در مدیریت یک درگیری طولانی شروع به ظهور میکند.
منبعی آشنا با نحوه هدایت بحران فعلی توسط کین، هم از نظر استراتژیک و هم در مدیریت رابطهاش با ترامپ، گفت: «او در این مورد از تواناییاش فراتر است.»
اما کین یک استثنا نیست؛ بسیاری در داخل دولت و همچنین تحلیلگران خارجی موافقند که تنها راه برای شکست قاطع ایران، یک عملیات بزرگ شامل نیروی زمینی است، تعهدی که به طور بالقوه میتواند جان هزاران آمریکایی را به قیمت بگیرد. پنتاگون همه سناریوها را در نظر میگیرد، بنابراین آن برنامهها وجود دارند، اما در حال حاضر هیچکس در دولت خواهان چنین اقدام شدیدی نیست.
بنابراین، در حالی که کین و دیگران همچنان مطمئن میشوند که ترامپ از این موضوع آگاه است که اقدامات نظامی تشدیدکننده کمتر میتواند به نتایج منفی منجر شود، تمرکز بر یافتن راه خروجی است که به رئیسجمهور یک پیروزی «نمادین» ارائه دهد، حداقل، که بتواند آن را به مردم آمریکا بفروشد بدون اینکه مانع یک دستاورد دیپلماتیک بالقوه شود، که با توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز آغاز میشود.
هیلی بریتزکی و آلینا ترین از CNN در این گزارش مشارکت داشتند.