لندن، ۶ اوت (رویترز) - قیمت نفت خام جهانی به دلیل انتظار برای توافق آمریکا و ایران برای بازگشایی تنگه هرمز به حدود ۸۰ دلار در هر بشکه بازگشته است، که بازتابی از واکنش بازار پیش از آتشبس عمدتاً ناموفق اواسط ژوئن است. اما بازار جهانی انرژی اکنون به مراتب شکنندهتر است و خوشبینی معاملهگران را حتی کمتر موجه میسازد.
نفت خام برنت از بالاترین سطح اخیر خود در حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه در ۲۳ ژوئیه به حدود ۸۰ دلار سقوط کرده است، پس از آنکه مقامات آمریکایی، ایرانی و خلیج فارس اعلام کردند که به توافق جدیدی نزدیک میشوند که میتواند حداقل عبور جزئی از تنگه هرمز را از سر بگیرد. این آبراه حیاتی پیش از جنگ حدود یک پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان را حمل میکرد.
توافق در حال ظهور احتمالاً بر توافقی بین ایران و عمان برای ایجاد مسیرهای کشتیرانی امن تعیینشده از طریق این تنگه که دو کشور را از هم جدا میکند، متمرکز خواهد بود.
خوشبینی پیرامون توافق ۱۷ ژوئن پس از از سرگیری درگیریها عمدتاً بیاساس بود. امید بازار امروز به مراتب قابل بحثتر است. در دو ماه گذشته، دست ایران تقویت شده، ظرفیت پالایش جهانی کاهش یافته، ذخایر تخلیه شده و تعداد گلوگاههای بالقوه آسیبپذیر افزایش یافته است.
آمریکا و ایران ممکن است به توافق مشابهی دست یابند، اما برای بازارها، این شرطبندی بسیار خطرناکتری است.
ایران در کنترل
کنترل تنگه هرمز به مسئله اصلی درگیری که از ۲۸ فوریه آغاز شد تبدیل شده است - و به نظر میرسد تهران در دو ماه گذشته پیشروی کرده است.
در حالی که آتشبس ۱۷ ژوئن وضعیت آینده تنگه را عمداً مبهم باقی گذاشت، توافق جدید احتمالاً حداقل برخی نفوذ را بر کشتیرانی به تهران اعطا خواهد کرد.
آمریکا و متحدان منطقهای آن مدتهاست هرگونه کنترل ایران را رد کردهاند. اما پس از بیش از پنج ماه اختلال شدید در صادرات انرژی - صادرات نفت خام از طریق هرمز در ژوئیه حدود یک پنجم سطح پیش از جنگ بود - برخی تولیدکنندگان خلیج فارس ممکن است مایل به تحمل سازشی باشند که حداقل بخشی از درآمد از دست رفته نفت و گاز آنها را بازگرداند.
آنها احتمالاً از هم اکنون بر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، فشار وارد میکنند، که تنها چند ماه مانده به انتخابات میاندورهای کلیدی، با انتقادات جدی در داخل کشور بر سر نحوه مدیریت این درگیری مواجه است.
به طور خلاصه، در ژوئن، معاملهگران میتوانستند به طور منطقی فرض کنند که آتشبس در نهایت به بازگشایی کامل تنگه منجر خواهد شد. اما این بار، عبور بدون مانع به نظر میرسد به هیچ وجه تضمینشده نیست.
این بار سیل نیامده است
زمینه عرضه نیز به طور چشمگیری تغییر کرده است.
با نزدیک شدن به آتشبس ۱۷ ژوئن، معاملهگران نفت انتظار سیل نفت خام از خلیج فارس را داشتند، زیرا نزدیک به ۱۵۰ میلیون بشکه نفت روی صدها نفتکش که در پشت تنگه به دام افتاده بودند، انباشته شده بود.
این موج تحقق یافت و حدود ۷۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای پالایششده در ماه پس از توافق ژوئن از خلیج فارس خارج شد، طبق دادههای کپلر. این سیل به کاهش نگرانیها از کمبود کمک کرد و برای مصرفکنندگان، به ویژه در آسیا که منطقهای است که بیشترین آسیب را از فشار انرژی دیده است، تسکین ایجاد کرد.
امروز، تصویر متفاوت است.
تنها حدود ۸۰ میلیون بشکه نفت در داخل خلیج فارس ذخیره شده است، به این معنی که هر «سیلی» پس از بازگشایی به مراتب کوچکتر خواهد بود.
این تفاوت در ساختار منحنی آتی برنت قابل مشاهده است. ظرف چند روز پس از توافق ژوئن، قرارداد سررسید فوری با تخفیف اندکی نسبت به ماه بعد معامله شد، ساختاری که به عنوان کانتانگو شناخته میشود و نشاندهنده انتظار مازاد عرضه در کوتاهمدت است.
امروز، بازار برعکس را نشان میدهد. قراردادهای فوری برنت برای تحویل اکتبر با صرف قابل توجه ۱.۵۰ دلار در هر بشکه نسبت به قرارداد نوامبر معامله میشوند. این نشان میدهد که تنگی عرضه فوری انتظار میرود نه مازاد کوتاهمدت.
معامله نفت در ماههای اخیر به طور فزایندهای بر قراردادهای سررسید فوری متمرکز شده است، زیرا معاملهگران در تلاش برای سنجش تحولات درگیری هستند. هر انتظاری برای تعادل سریع امروز به همان اندازه که در ژوئن بود، بلندپروازانه به نظر میرسد.
«کاهش صرف ریسک در چند روز گذشته همچنان تنگی فیزیکی در ساختار برنت را نشان میدهد»، گفت کیشاو لوهیا، مدیرعامل و بنیانگذار HiLo Analytics.
گازوئیل شعلهور
ذخایر نیز امروز در موقعیت آسیبپذیرتری قرار دارند. اختلال طولانی در هرمز مصرفکنندگان را مجبور کرده است در فصل اوج تقاضای تابستان در نیمکره شمالی از ذخایر سوخت برداشت کنند. در نتیجه، بافرهای بازار - که در ژوئن نیز باریک بودند - بیشتر کاهش یافتهاند.
این امر به ویژه در مورد گازوئیل صادق است. یکی از مهمترین تحولات در دو ماه گذشته، وخامت شدید ترازهای جهانی گازوئیل بوده است. اختلالات خاورمیانه همچنان صادرات را محدود کرده است، در حالی که روسیه، یکی از بزرگترین تأمینکنندگان گازوئیل جهان، در ژوئیه با ممنوعیت صادرات بازار را شوکه کرد، پس از آنکه ماهها حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات پالایشی آن آسیب جدی وارد کرده بود.
این پویاییها حاشیه سود پالایش گازوئیل را در ۳۱ ژوئیه به بالاترین حد تاریخی ۷۵ دلار در هر بشکه رساند. اگرچه از آن زمان به حدود ۶۳ دلار عقبنشینی کرده است، اما همچنان بیش از ۵۰ درصد بالاتر از سطح اواسط ژوئن است.
این تنش فزاینده در بازار گازوئیل چالش گستردهتری را برای معاملهگران نفت برجسته میکند. حتی اگر صادرات نفت خام از خلیج فارس تا حدی بازیابی شود، سیستمهای پالایش تحت فشار شدید باقی میمانند. بازگشایی هرمز ممکن است در دسترس بودن نفت خام را بهبود بخشد، اما کمبود سوختهایی که بخش زیادی از حمل و نقل، تولید و کشاورزی جهان را نیرو میدهند، به سرعت حل نخواهد کرد.
دریای سرخ
در کنار این نگرانیها، ظهور یک گلوگاه بزرگ انرژی دیگر نیز مطرح است.
در ژوئن، بازار میتوانست کاملاً بر هرمز متمرکز شود، اما اکنون درگیری به دریای سرخ گسترش یافته است، جایی که حوثیهای یمنی مورد حمایت ایران ماه گذشته محاصرهای بر صادرات عربستان اعلام کردند.
دریای سرخ پس از شروع جنگ به عنوان یک مسیر صادراتی جایگزین حیاتی، به ویژه برای عربستان سعودی، ظهور کرد. این کشور توانست بیش از ۴ میلیون بشکه در روز صادرات خود را ادامه دهد، حدود ۶۰ درصد از جریانهای پیش از جنگ، حتی در حالی که هرمز تقریباً به طور کامل بسته بود.
محاصره حوثیها، همراه با حملات اخیر به زیرساختهای عربستان، این صادرات را به طور قابل توجهی مختل کرده است.
مشخص نیست که آیا حوثیها موافقت خواهند کرد محاصره خود را به عنوان بخشی از توافق گستردهتر با ایران بردارند یا خیر. حتی اگر این کار را انجام دهند، خطر بازگرداندن آن بر منطقه سایه خواهد افکند، مذاکرهکنندگان آمریکایی را محدود کرده و چشمانداز تولیدکنندگان خاورمیانه را پیچیدهتر خواهد کرد.
کشورهای خلیج فارس - و بخش زیادی از بقیه جهان - به طور قابل درکی برای یک راهحل پایدار در خاورمیانه مشتاق هستند. بیشتر آنها از هر توافقی که خطرات فوری پیش روی بازارهای انرژی را کاهش دهد، استقبال خواهند کرد.
اما هر توافق موقتی مسائلی را که جرقه جنگ را زد حلنشده باقی خواهد گذاشت - و در عین حال تهران - بازیگری غیرقابل پیشبینی و تهاجمی - را حتی جسورتر خواهد کرد.
شاید «این بار متفاوت است»، اما نه لزوماً به شکلی که معاملهگران دوست دارند.
(نظرات بیانشده در اینجا متعلق به ران بوسو، ستوننویس رویترز است.)
از این ستون لذت میبرید؟ Reuters Open Interest (ROI) را بررسی کنید، منبع جدید ضروری شما برای تحلیلهای مالی جهانی. ROI را در لینکدین و ایکس دنبال کنید.
و به پادکست روزانه Morning Bid در اپل، اسپاتیفای یا اپلیکیشن رویترز گوش دهید. مشترک شوید تا گفتگوهای خبرنگاران رویترز درباره بزرگترین اخبار بازارها و مالی را هفت روز هفته بشنوید.