بنیامین نتانیاهو روز سهشنبه برای هشتمین بار از زمان بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، با او در دفتر بیضی دیدار خواهد کرد. اما نخستوزیر اسرائیل در حالی وارد کاخ سفید میشود که نسبت به هفت دیدار قبلی، ضعیفتر و کمنفوذتر است.
چرا این موضوع اهمیت دارد: در ۲۸ فوریه، ترامپ و نتانیاهو با هم وارد جنگ شدند و به نظر میرسید هیچ اختلافی بین آنها وجود ندارد. اما دقیقاً پنج ماه بعد، منافع آنها بیش از هر زمان دیگری از هم دور شده است – و با افزایش سوءظن آنها نسبت به نیات یکدیگر، کدورت و سرخوردگی عمیقتر شده است.
موضوع اصلی خبر: سفر نتانیاهو چند روز پس از آن صورت میگیرد که ترامپ حملات آمریکا در ایران را متوقف کرد و اعلام نمود فرستادگانش دوباره در تلاش برای مذاکره با رژیم ایران هستند.
- جمعه گذشته، نتانیاهو در حالی که عمدتاً از افکار و برنامههای ترامپ بیخبر بود، خود را درگیر مذاکرات طولانی با کابینهاش درباره جنگ دید.
- عدم هماهنگی باعث شد نتانیاهو و نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) برای شدیدترین سناریو آماده شوند: بازگشت آمریکا به عملیات نظامی گسترده. تنها اواخر جمعه شب بود که اسرائیل مطلع شد ترامپ تصمیم به توقف آتشبس گرفته است.
- ترامپ به آکسیوس گفت که او همچنان در حال بررسی از سرگیری یک عملیات نظامی گسترده در صورت شکست مذاکرات است. چنین اقدامی احتمالاً شامل یک عملیات نظامی مشترک با اسرائیل مشابه عملیات «خشم حماسی» در آغاز جنگ خواهد بود.
- دیدار با نتانیاهو میتواند مهم باشد زیرا ترامپ در حال بررسی گامهای بعدی خود، از جمله هماهنگی احتمالی بین دو کشور است.
- اما نخستوزیر اسرائیل به خوبی از این روایت آگاه است که او ترامپ را وارد جنگ کرده است. حتی اگر برای از بین بردن این روایت خیلی دیر باشد، او نمیخواهد دوباره اینگونه دیده شود.
پشت پرده: در چند ماه اول جنگ، ترامپ و نتانیاهو تقریباً هر روز برای هماهنگی و تبادل نظر صحبت میکردند. اما در هفتههای اخیر، تماسهای تلفنی آنها کمتر و کمتر شده است.
- منابع میگویند نتانیاهو برای آگاهی از افکار ترامپ، بیشتر به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، تکیه کرده است.
- نتانیاهو حتی برای قرار ملاقات سهشنبه در کاخ سفید نیز با مشکل مواجه شد. او میخواست هفته گذشته به کاخ سفید بیاید اما نتوانست وقت ملاقات بگیرد.
جزئیات بیشتر: از زمان آتشبس ۸ آوریل، نفوذ نتانیاهو بر سیاستهای جنگی و تصمیمگیریهای ترامپ به تدریج کاهش یافته است.
- ترامپ در اواسط ژوئن، با وجود تردید نتانیاهو، تفاهمنامه با ایران را امضا کرد. مقامات آمریکایی و اسرائیلی گفتند که نخستوزیر اسرائیل تلاش کرد اما نتوانست ترامپ را متقاعد کند که برای تضعیف بیشتر تواناییهای نظامی رژیم، به جنگ ادامه دهد.
- هنگامی که این توافق امضا شد، نتانیاهو علناً علیه آن موضع نگرفت، به این امید که خود به خود فرو بپاشد. این اتفاق چند هفته بعد افتاد.
- روز دوشنبه، ترامپ به وجود برخی اختلافات بین خود و نتانیاهو در مورد ایران اذعان کرد. ترامپ در پاسخ به سوال خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری درباره همسویی با نتانیاهو در مورد جنگ گفت: «ما کمی اختلاف داریم، اما بسیار نزدیک هستیم.»
نمونه بارز: دو هفته پیش، نتانیاهو نتوانست ترامپ را متقاعد کند که از پیشبرد توافق فروش جنگندههای F-35 به ترکیه صرف نظر کند.
- ترامپ روز دوشنبه در اشاره به مخالفتهای نتانیاهو با این توافق گفت: «هیچکس به من نمیگوید چه چیزی را باید بفروشیم یا نه. ترکیه متحد فوقالعادهای برای من بوده است. ترکیه طرفدار اسرائیل نیست... و طرفدار بیبی هم نیست.»
- نتانیاهو همچنین از توافق هستهای که دولت ترامپ هفته گذشته با عربستان سعودی امضا کرد، غافلگیر شد. یکی از مشاوران نتانیاهو گفت که نخستوزیر اسرائیل از اینکه مفاد این توافق شامل شرط عادیسازی روابط عربستان سعودی با اسرائیل – بندی که اسرائیلیها مدتهاست به دنبال آن بودهاند – نمیشد، ناامید شد.
- ترامپ هفته گذشته گفته بود که توافق هستهای در واقع مشروط به پیوستن عربستان سعودی به توافقات ابراهیم و امضای توافق صلح با اسرائیل خواهد بود. اما روز دوشنبه، رئیسجمهور اذعان کرد که در این مورد با رهبران سعودی صحبت نکرده است.
- انتظار میرود این توافق این هفته برای بررسی به کنگره ارسال شود، اما به گفته یک منبع آگاه، بدون هیچ بندی در مورد عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل.
در میان خطوط: نتانیاهو این روزها در واشنگتن، در میان دموکراتها، حلقه نزدیک ترامپ و پایگاه MAGA، بسیار نامحبوب است.
- ترامپ در ملاء عام میگوید که روابطش با نتانیاهو هنوز بسیار خوب است. اما در خلوت، ترامپ از رهبر اسرائیل ابراز ناامیدی کرده است.
- بسیاری از مقامات ارشد در حلقه داخلی ترامپ، نتانیاهو را با تحقیر مینگرند و استدلال میکنند که او در مورد جنگ همیشه اشتباه میکرده است.
- مقامات متعدد آمریکایی، از جمله ونس، نتانیاهو را به ارائه پیشبینیهای خوشبینانه که محقق نشدند، متهم کردهاند.
- یک مقام ارشد آمریکایی گفت: «او میآید، وعدههایش را میدهد و سپس ما باید همه چیز را بررسی کنیم.»
اما: نتانیاهو چندین بار پیش از این توانسته است با نگرانی وارد جلسات با ترامپ شود و با دستیابی به خواستههایش، و با همسویی بیشتر ترامپ با او، از جلسه خارج شود.
آنچه باید دید: نتانیاهو سه ماه دیگر با انتخاباتی روبروست که نه تنها برای بقای سیاسی او بلکه برای آزادی شخصیاش نیز حیاتی خواهد بود.
- او میخواهد ترامپ از او حمایت کند، اما تاکنون رئیسجمهور این کار را نکرده است. در هفتههای اخیر، چهار بار از ترامپ پرسیده شد که آیا از نتانیاهو حمایت میکند، اما او از انجام این کار خودداری کرد.
- او نتانیاهو را به عنوان «نخستوزیر بزرگ زمان جنگ» ستود، اما هر بار به نخستوزیر اسرائیل در زمان گذشته اشاره کرد.
- دیدار ترامپ و نتانیاهو در حال حاضر خصوصی و بدون حضور خبرنگاران برنامهریزی شده است. اگر او تصمیم بگیرد در مقابل دوربینها ظاهر شود، نتانیاهو میتواند با یک عکس یادگاری پیروزمندانه از آنجا برود – یا شاید هم مورد انتقاد شدید به سبک زلنسکی قرار گیرد.