بر اساس گزارش روز دوشنبه وال استریت ژورنال، به نقل از مقامات اسرائیلی و آمریکایی، ایران هزاران سانتریفیوژ غنیسازی اورانیوم را پاییز گذشته به تأسیسات زیرزمینی عمیق در داخل کوه پیکاکس نطنز منتقل کرده است.
این سانتریفیوژها پس از جنگ ۱۲ روزه در ژوئن ۲۰۲۵ به این کوه منتقل شدند.
در طول این جنگ، حملات آمریکا و اسرائیل سه سایت اصلی هستهای ایران را در عملیاتی که آمریکا آن را «چکش نیمهشب» نامید، هدف قرار دادند.
مقامات آمریکایی و اسرائیلی خاطرنشان کردند که انتقال تجهیزات حساس به داخل کوه، نگرانیها را در مورد تلاش تهران برای اطمینان از ادامه غنیسازی اورانیوم، حتی در صورت حمله نظامی گسترده به خاک خود، افزایش میدهد.
کوه پیکاکس در جنوب مجتمع هستهای نطنز، محل دو کارخانه غنیسازی اورانیوم ایران که در ژوئن ۲۰۲۵ بمباران شدند، قرار دارد.
بر اساس گزارش مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی (ISIS)، یک اندیشکده مستقر در آمریکا که بر عدم اشاعه هستهای تمرکز دارد، تأسیسات تونلی در حال ساخت در کوه پیکاکس در هیچ یک از جنگها هدف قرار نگرفت.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که این مجتمع تا عمق بیش از ۱۰۰ متری زیر بستر سنگی حفر شده است، که آن را عمیقتر و مستحکمتر از تأسیسات غنیسازی فردو، یک تأسیسات غنیسازی اورانیوم زیرزمینی بسیار مستحکم، میکند.
دستیابی به این عمقها حتی برای پیشرفتهترین بمبهای نفوذگر پناهگاه در زرادخانه آمریکا، یک کار پیچیده محسوب میشود.
تهران ادعا کرد که این سایت صرفاً به عنوان کارخانهای برای تولید و مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته در نظر گرفته شده است، نه یک تأسیسات غنیسازی فعال. با این حال، مقامات ایرانی از ورود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به این سایت جلوگیری میکنند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از ایران خواست تا در مورد فعالیتهای خود در این سایت پاسخ دهد. با این حال، ایران نتوانست پاسخهایی ارائه دهد که امکان راستیآزمایی اظهارات ایران یا رد وجود مواد هستهای در داخل کوه را فراهم کند.
مصونیت نسبی که عمق سنگ فراهم میکند، این سایت را به یکی از اهداف اصلی در رویارویی با ایالات متحده تبدیل کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تهدید کرد که این سایت را از بین خواهد برد و افزود که دولت او فعالیتهای اطراف ورودیهای تونل را از نزدیک زیر نظر دارد.
رویترز در تهیه این گزارش مشارکت داشته است.