آیا حزب‌الله اکنون برای تهران بیش از آنکه یک سرمایه باشد، یک تعهد است؟

مقاله حاضر به بررسی تغییر رویکرد استراتژیک ایران در قبال نیروهای نیابتی خود، به‌ویژه حزب‌الله، در شرایط سیاسی نوین می‌پردازد. با توجه به تفاهم‌نامه‌های جدید که منافع اقتصادی قابل‌توجهی برای تهران به همراه داشته و فشارهای بین‌المللی بر برنامه‌های هسته‌ای و موشکی این کشور را کاهش داده است، استراتژی بازدارندگی ایران در حال دگردیسی است. در حالی که در گذشته، نیروهای نیابتی ستون اصلی قدرت و بازدارندگی ایران محسوب می‌شدند، اکنون تهران بر اهرم‌های فشار اقتصادی، از جمله کنترل بر تنگه هرمز و تأثیرگذاری بر بازارهای جهانی انرژی، تمرکز بیشتری دارد. این تغییر استراتژیک باعث شده است تا حزب‌الله و سایر گروه‌های همسو، از «سپر اصلی» و سرمایه کلیدی، به بخشی از یک سبد متنوع و گسترده‌تر از ابزارهای فشار تبدیل شوند. در واقع، امروزه این گروه‌ها نه تنها دیگر وظیفه اولیه حفاظت از منافع استراتژیک ایران را به تنهایی بر عهده ندارند، بلکه در بسیاری از موارد به جای تأمین امنیت تهران، خود به یک تعهد و باری بر دوش سیاست خارجی ایران تبدیل شده‌اند که تهران ناچار به حمایت از آن‌هاست. این تحول نشان‌دهنده اولویت‌یابی دوباره ابزارهای دیپلماتیک و اقتصادی در سیاست خارجی ایران نسبت به کنشگری نظامی مستقیم توسط نیروهای نیابتی است.