وین (آسوشیتدپرس) – هیئت نظارت هستهای سازمان ملل روز چهارشنبه از ایران خواست تا با این آژانس به طور کامل همکاری کند، اطلاعات کاملی درباره ذخایر مواد هستهای نزدیک به درجه تسلیحاتی خود ارائه دهد و به بازرسان خود اجازه دسترسی به سایتهای هستهای ایران را بدهد.
قطعنامه تصویبشده توسط هیئت مدیره آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) همچنین بیان میکند که ارائه اطلاعات و دسترسی "ضروری و فوری" است تا امکان راستیآزمایی عدم "انحراف مواد هستهای" فراهم شود.
به گفته دیپلماتهایی که به شرط ناشناس ماندن درباره نتیجه رأیگیری پشت درهای بسته صحبت کردند، بیست و یک کشور از 35 عضو هیئت مدیره آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مقر این آژانس در وین به این قطعنامه رأی مثبت دادند.
روسیه، چین و نیجر با آن مخالفت کردند، در حالی که 10 کشور رأی ممتنع دادند و یک کشور به دلیل تأخیر در پرداخت حق عضویت رأی نداد.
این قطعنامه توسط فرانسه، بریتانیا، آلمان و ایالات متحده ارائه شد.
یک دیپلمات ارشد غربی که مجاز به صحبت در مورد این موضوع حساس نبود و درخواست ناشناس ماندن داشت، گفت که این قطعنامه "هدفش حفظ فشار دیپلماتیک بر ایران برای رعایت تعهدات پادمانی قانونی خود است."
این قطعنامه در زمانی از تنشهای فزاینده در خاورمیانه صادر میشود، در حالی که ایالات متحده حملات هوایی را اوایل چهارشنبه علیه ایران آغاز کرده و تهران نیز به کشورهای منطقه پاسخ داده است. حملات تشدید یافته تهدید کردهاند که تلاشها برای پایان دادن به جنگ را متوقف کنند، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده هشدار داد که دولت ایران "بهای" مذاکرات صلح متوقف شده را خواهد پرداخت.
از زمانی که اسرائیل و ایالات متحده در طول جنگ 12 روزه در ژوئن 2025 به سایتهای هستهای ایران حمله کردند، ایران به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه دسترسی نداده است به سایتهای هستهای که تحت تأثیر حملات قرار گرفتند – حتی با وجود اینکه تهران بر اساس معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای، از نظر قانونی موظف به همکاری با این دیده بان است.
این آژانس همچنین از زمان بمباران ژوئن، قادر به راستیآزمایی وضعیت ذخایر اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی نبوده است.
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران 440.9 کیلوگرم (972 پوند) اورانیوم با غنای 60 درصد را نگهداری میکند – که یک گام فنی کوتاه با سطح 90 درصدی (درجه تسلیحاتی) فاصله دارد.
رافائل ماریانو گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در مصاحبه اخیر با آسوشیتدپرس هشدار داد که این ذخایر میتواند به ایران اجازه دهد تا 10 بمب هستهای بسازد، در صورتی که تصمیم به تسلیحاتی کردن برنامه خود بگیرد. او گفت که این به معنای آن نیست که ایران چنین سلاحی دارد.
ایران میگوید که به دنبال سلاحهای هستهای نیست و برنامه آن کاملاً صلحآمیز است.
رضا نجفی, سفیر ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در گفتگو با خبرنگاران در بیرون از اتاق هیئت مدیره آژانس، قطعنامه روز چهارشنبه را محکوم کرد و گفت که این سند وضعیت ایران را "کاملاً عادی و انگار که هیچ اتفاقی نیفتاده است" توصیف میکند.
وی گفت که "تحت شرایط امنیتی بیسابقه کنونی که توسط حملات و تهدیدات مداوم متجاوزان ایجاد شده است، مبانی قانونی، فنی و عملیاتی برای اجرای عادی پادمانها در ایران از بین رفته است."
نجفی همچنین گفت که ایران به آژانس اجازه دسترسی به "تمام تأسیسات دست نخورده" را داده است و افزود که این قطعنامه "تمام همکاریهای ایران با آژانس، حتی در شرایط جنگی را نادیده میگیرد."
این قطعنامه همچنین از "عدم جبران" عدم رعایت تعهدات منع گسترش هستهای ایران در 12 ماه گذشته "عمیقاً ابراز تأسف" میکند. هیئت مدیره آژانس بینالمللی انرژی اتمی ایران را برای اولین بار در 20 سال گذشته، درست قبل از حملات ایالات متحده و اسرائیل به سایتهای هستهای ایران، به طور رسمی در عدم رعایت توافق پادمانی خود تشخیص داده بود.
مسئله اصلی در این موضوع، تحقیقات طولانی مدت دیده بان هستهای سازمان ملل در مورد آثار اورانیوم کشف شده توسط بازرسان در چندین سایت اعلامنشده در ایران است.
ایران از سال 2019 تاکنون نتوانسته است "پاسخهای فنی معتبر" در مورد منشأ و مکان فعلی این مواد هستهای به آژانس ارائه دهد.
مقامات غربی گمان میکنند که آثار اورانیوم میتواند شواهد بیشتری ارائه دهد که ایران تا سال 2003 یک برنامه مخفی سلاحهای هستهای داشته است.
قطعنامه روز چهارشنبه از ارجاع ایران به شورای امنیت سازمان ملل برای بررسی تحریمهای بیشتر به دلیل عدم رعایت تعهدات این کشور، کوتاه آمد؛ اقدامی که آخرین بار در فوریه 2006 پس از تشخیص عدم رعایت تعهدات ایران رخ داد.
با این حال، قطعنامه روز چهارشنبه این در را باز میگذارد و بیان میکند که هیئت مدیره آژانس بینالمللی انرژی اتمی "آماده اقدامات بیشتر خواهد بود"، از جمله با رسیدگی به "زمان و محتوای" گزارش رسمی عدم رعایت تعهدات توسط آژانس برای بررسی توسط شورای امنیت سازمان ملل.