تلآویو — منابع دیپلماتیک اسرائیلی به المانیتور گفتند که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، امیدوار بود پس از حمله موشکی ایران به شمال اسرائیل، حزبالله را در بیروت مورد حمله قرار دهد و سپس دور سوم حملات خود را علیه ایران در روز دوشنبه آغاز کند، اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با این اقدام مخالفت کرد و او را مجبور به توقف تشدید تنش نمود.
به گفته منابع دیپلماتیک، هواپیماهای نیروی هوایی اسرائیل صبح روز دوشنبه در باند فرودگاهها در حال آمادهسازی نهایی برای دور سوم حملات در همان روز علیه ایران بودند. انتظار میرفت این عملیات از دو حمله قبلی که به وقت محلی تلآویو در ساعت ۳ صبح و سپس ۷ صبح انجام شده بود، گستردهتر باشد. در همین حال، کاخ سفید برای دومین بار در کمتر از ۲۴ ساعت تماس گرفت.
ترامپ بیپرده به نتانیاهو گفت که هواپیماها را متوقف کند. منابع دیپلماتیک به المانیتور گفتند که ترامپ به او در مورد حرکت به سوی جنگ دیگری هشدار داده است. نتانیاهو به مقر عملیات نظامی زیرزمینی در تلآویو بازگشت و این تماس را به رهبری نظامی حاضر، از جمله وزیر دفاع اسرائیل کاتس، اطلاع داد.
به گفته منابع، نتانیاهو به فرمانده ارشد ارتش اسرائیل، ستوان ژنرال ایال ضمیر، و فرمانده نیروی هوایی، سرلشکر عمر تیشلر، گفت که ترامپ در تصمیم خود قاطع است و اسرائیل نمیتواند برنامههای او را برای توافقی که معتقد است میتواند با ایران به دست آورد، خراب کند. با این حال، نتانیاهو افزود که ترامپ بر حفظ تحریمها علیه ایران، نگهداری وجوه بلوکه شده آن، و امتناع از عقبنشینی در مورد درخواست حذف اورانیوم غنیشده ایران نیز اصرار دارد. نتانیاهو به نقل از منابع گفت: «ما همعقیده هستیم. بیایید به او فرصت بدهیم.»
در میان ترامپ و پایگاه مردمی
هفت ساعت پیش از آن، پس از آنکه نتانیاهو اجازه حمله اول را در تلافی حمله موشکی ایران به شمال اسرائیل صادر کرد، روحیه در همان پناهگاه بالا بود. ترامپ روز یکشنبه با نتانیاهو تماس گرفت تا او را به خویشتنداری در پاسخ به حملات موشکی ترغیب کند، اما نتانیاهو میدانست که چنین تصمیمی قابل دفاع نیست – نه در برابر رایدهندگانش و نه در برابر ژنرالها که هشدار داده بودند عدم تلافی یک اشتباه استراتژیک در مواجهه با موقعیت اسرائیل در منطقه خواهد بود. نتانیاهو برای ترامپ توضیح داد که چرا نمیتواند حملات موشکی ایران را بدون پاسخ بگذارد.
به گفته منابع دیپلماتیک، ترامپ به نتانیاهو گفت که به او چراغ سبز نمیدهد، اگرچه اذعان داشت که نخستوزیر اسرائیل ملاحظات خاص خود را دارد. بدین ترتیب، نتانیاهو باید بین به خطر انداختن اتحاد خود با ترامپ یا از دست دادن حمایت عمومی رو به کاهش خود تنها چند ماه قبل از یک رقابت انتخاباتی حیاتی، یکی را انتخاب میکرد. او اجازه حملات تلافیجویانه را داد و اسرائیل یک کارخانه پتروشیمی بزرگ در جنوب غربی ایران و چندین تأسیسات دفاعی ایران را هدف قرار داد.
قمار نتانیاهو در ابتدا نتیجه داد. اما هنگامی که ایران با موجی از موشکها در اوایل روز دوشنبه به سمت مرکز اسرائیل پاسخ داد و میلیونها اسرائیلی را به پناهگاهها فرستاد، ترامپ دوباره تماس گرفت و این بار پیام او واضح بود. به گزارش کانال ۱۲ نیوز، ترامپ به نتانیاهو هشدار داد که اگر درگیری با ایران را تشدید کند، اسرائیل ممکن است خود را بدون حمایت نظامی آمریکا بیابد. اسرائیل به شدت به حمایت آمریکا برای هر دو قابلیت دفاعی و تهاجمی خود وابسته است، که از جمله مهمترین آنها نقش واشنگتن در رهگیری موشکهای ورودی ایران است.
نتانیاهو با تلاش برای نشان دادن روی خوب توبیخ ترامپ، پیامی کوتاه به عموم ضبط کرد و گفت: «اسرائیل هر حق دفاع از خود را دارد و ما هر زمان که لازم باشد از این حق استفاده خواهیم کرد. من این را به شما، شهروندان عزیز اسرائیل، همانطور که در مکالمات خوبم با دوست خود، رئیسجمهور ترامپ میگویم.» وعدههای قبلی او مبنی بر «پیروزی کامل» بر ایران و نیروهای نیابتی آن یعنی حماس و حزبالله از میان رفته بود. او اساساً گفت تا زمانی که ایران حمله نکند، اسرائیل آتشبس خواهد کرد.
یک منبع ارشد سیاسی اسرائیلی در ائتلاف حاکم به شرط ناشناس ماندن به المانیتور گفت: «هنوز به مرحلهای نرسیدهایم که بتوانیم بگوییم ترامپ نتانیاهو را زیر چرخهای اتوبوس انداخته است. اما صدای اتوبوس را از قبل میشنویم، و این نشانه خوبی نیست.»
نتانیاهو بهای قمار روی ترامپ را میپردازد
نتانیاهو که هم آینده سیاسی خود و هم آینده اسرائیل را به ترامپ سپرده بود، اکنون بهای آن تصمیم را میپردازد.
یکی از همکاران نتانیاهو به شرط ناشناس ماندن به المانیتور گفت: «دوراهی نتانیاهو در یکشنبه و دوشنبه عظیم بود. او نمیتوانست از حمله به ضاحیه اجتناب کند — از نظر سیاسی او را نابود میکرد — و نمیتوانست به موشکهای ایران پاسخ ندهد؛ این کار به طور کامل به او پایان میداد.» این منبع به حمله اسرائیل به اهداف حزبالله در حومه جنوبی بیروت اشاره کرد.
همکار نتانیاهو اشاره کرد: «از سوی دیگر، نتانیاهو نمیتوانست درگیری با ترامپ را تحمل کند، زیرا ترامپ آخرین دارایی او بود. او سعی کرد هر دو راه را برود: حمله محدود در ضاحیه در حالی که در ایران پاسخ میداد بدون اینکه تمام قوانین را زیر پا بگذارد. او این بار به نوعی موفق شد، اما این تحولات نویدبخش نیستند.»
خشم فزاینده ترامپ نسبت به نتانیاهو این ارزیابی را منعکس میکند. این دو رهبر تنها سه ماه قبل در جنگ علیه ایران در کنار هم ایستاده بودند. در ۳ ژوئن، ترامپ اذعان کرد که نتانیاهو را به دلیل اعلام بمباران بیروت توسط اسرائیل «کاملاً دیوانه» خوانده و افزود که نتانیاهو هر کاری را که به او گفته شود، انجام خواهد داد. ترامپ در مصاحبهای با فایننشال تایمز در روز یکشنبه، این پیام را تکرار کرد و گفت: «همه تصمیمات را من میگیرم. [نتانیاهو] تصمیم نمیگیرد.»
به گفته همکار نتانیاهو، با توجه به روابط نزدیک آنها در طول جنگ، نتانیاهو امیدوار بود با یک سفر در سپتامبر به اورشلیم توسط رئیسجمهور آمریکا، کمپین انتخاباتی خود را تقویت کند. اکنون این سفر در هالهای از ابهام قرار دارد، حتی با توجه به اینکه نتیجه جنگ سایه بلندی بر چشمانداز سیاسی نتانیاهو افکنده است.
یک دیپلمات ارشد اسرائیلی به شرط ناشناس ماندن به المانیتور گفت: «رژیم ایران متقاعد شده است که در جنگ پیروز شده است. این رژیم در حال دیکته کردن شرایط به آمریکاییها است و معادله و قواعد بازی را تغییر داده است. ما نمیتوانیم تهدید ایران را برای پاسخ با موشکهای بالستیک هر بار که اسرائیل به ضاحیه حمله میکند، بپذیریم.»
ترامپ از زمان روی کار آمدن چندین بار برای توقف حملات اسرائیل به ایران، حماس و حزبالله مداخله کرده و آتشبسهایی را بین اسرائیل و دشمنانش بدون تأیید اسرائیل اعلام کرده است.
یک منبع امنیتی اسرائیلی به شرط ناشناس ماندن به المانیتور گفت: «هر بار درگیریها متوقف میشود، اما هیچ راهحل و توافقی وجود ندارد. وضعیت در لبنان نامشخص است. قواعد بازی روشنی وجود ندارد. این قواعد در میدان آزمایش خواهد شد، به این معنی که احتمالاً به زودی درگیری دیگری رخ خواهد داد.»
این منبع امنیتی افزود که حزبالله قصد عقبنشینی از جنوب لبنان یا خلع سلاح را ندارد و نتانیاهو نمیتواند اجازه دهد این گروه به حملات خود علیه نیروها و جوامع اسرائیلی ادامه دهد.