رئیسجمهور ترامپ روز سهشنبه ایران را متهم کرد که یک بالگرد آپاچی آمریکایی را در نزدیکی تنگه هرمز سرنگون کرده است و گفت که آمریکا باید به این حمله پاسخ دهد.
سرنگونی این بالگرد در اواخر دوشنبه، رقابتی را برای یافتن دو خدمه آمریکایی قبل از نزدیک شدن نیروهای ایرانی به آنها آغاز کرد. ارتش اعلام کرد که آنها در نهایت توسط یک قایق بدون سرنشین در یک عملیات بیسابقه دریایی نجات یافتند.
ترامپ در تروث سوشال گفت: «همین الان از ارتش بزرگمان مطلع شدم که شب گذشته ایرانیها یکی از بالگردهای آپاچی بسیار پیشرفته ما را حین گشتزنی بر فراز تنگه هرمز سرنگون کردهاند. دو خلبان درگیر بودند که هر دو سالم و بدون آسیب هستند. با این وجود، ایالات متحده بالاجبار باید به این حمله پاسخ دهد.»
این تحول، آتشبس شکننده را که با درگیریهایی در داخل و اطراف تنگه همراه بوده است، تهدید میکند. وال استریت ژورنال گزارش داده است که رئیسجمهور قبلاً به دستیاران خود گفته بود در صورتی که نظامیان آمریکایی توسط ایران کشته شوند، جنگ با ایران را مجدداً آغاز خواهد کرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، سرنگونی بالگرد توسط نیروهای تهران را تکذیب نکرد، اما اشاره کرد که این حادثه غیرعمدی بوده است. او در پستی در پلتفرم X پس از بیانیه ترامپ گفت: «نیروهای خارجی در مجاورت قلمرو ما همواره به دلیل خطاهای انسانی خود، حوادث ساده یا احتمالاً گرفتار شدن در آتش متقابل، در معرض خطر هستند.»
عراقچی افزود: «برای کاهش خطر، بهترین راه حل این است که آنها منطقه را ترک کنند. ما زبان دیپلماسی را ترجیح میدهیم، اما به زبانهای دیگر نیز صحبت میکنیم.»
کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا، گفت که شناور سطحی بدون سرنشین، سارونیک کورسر، خدمه را — که دو ساعت در آبهای سواحل عمان گذرانده بودند — پیدا کرده و آنها را به ساحل رسانده است.
این نجات، اولین عملیات از نوع خود برای این شناورها است که بخشی از نیروی ویژه هوش مصنوعی و پهپادی نیروی دریایی آمریکا هستند و برای گسترش قابلیتهای نظامی آمریکا در خاورمیانه طراحی شدهاند. این مأموریت همچنین خطرات عملیات در منطقه را نشان میدهد، جایی که ایران در طول جنگ و آتشبس بعدی، پهپادهای آمریکایی را سرنگون کرده و هواپیماهای آمریکایی را هدف قرار داده است.
پیش از این، ترامپ تلاش کرده بود تا این حادثه را کماهمیت جلوه دهد. در یک تماس تلفنی با وال استریت ژورنال، ترامپ گفت که «مسئله مهمی نبود» و تأکید کرد که «خلبان خوب است.» ترامپ در این تماس گفت که جزئیات حادثه را در اختیار دارد و «خیلی متفاوتتر از آن چیزی است که شما فکر میکنید.» رئیسجمهور اضافه کرد که محاصره تنگه توسط آمریکا، ایران را «بسیار فقیر» میکند و او آن را «تا زمانی که لازم باشد» حفظ خواهد کرد.
هاوکینز گفت که خدمه در حال دریافت مراقبتهای پزشکی هستند و پس از دریافت پشتیبانی از نیروهای آمریکایی در خشکی، در وضعیت پایداری قرار دارند.
سنتکام گفت که نیروهای نخبه لشکر ۸۲ هوابرد، که پس از آغاز جنگ با ایران در فوریه به منطقه رسیدند، در عملیات نجات مشارکت داشتند.
قایق بدون سرنشین درگیر، تحت نیروی ویژه ۵۹ قرار میگیرد که از قایقهای بدون سرنشین و سایر پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی بهره میبرد. هاوکینز گفت: «در مورد جستجو و نجات، شما از بهترین دارایی که نزدیکترین و سریعترین است استفاده میکنید و این مورد نیز همینطور بود.»
نیروهای آمریکایی قبلاً مأموریتهای مشابهی را تمرین کردهاند، از جمله استفاده از یک پهپاد دریایی برای انتقال پرسنل مجروح از کشتی به ساحل.
هاوکینز گفت: «ما این سناریو را در رزمایشها تمرین کردهایم، اما نه دقیقاً به این شکل.» او از اظهار نظر بیشتر در مورد مأموریت بالگرد در زمان سقوط یا تحقیقات جاری خودداری کرد.
ایالات متحده و سایر نیروهای نظامی بهطور فزایندهای از چنین شناورهایی، که معمولاً به عنوان پهپادهای دریایی شناخته میشوند، برای عملیات نظامی استفاده میکنند. نیروهای آمریکایی اخیراً پهپادهای زیردریایی را برای بررسی تنگه از نظر وجود مین مستقر کردهاند.
در اوکراین، ارتش این کشور شناورهایی را برای هدف قرار دادن ناوگان دریای سیاه روسیه اعزام کرده است. کییف همچنین اخیراً شروع به استفاده از پهپادهای زمینی برای خارج کردن سربازان مجروح از خط مقدم کرده است، جایی که تکثیر پهپادهای هوایی کار را برای تیمهای نجات انسانی مرگبار میکند.
سقوط نزدیک تنگه، خطرات درگیری فزاینده با ایران را نیز نشان میدهد که در آن نیروهای آمریکایی و ایرانی در هفتههای اخیر چندین بار با یکدیگر درگیر شدهاند. آمریکا همچنین در حال اجرای محاصره دریایی بنادر ایران و انجام گشتزنی برای مقابله با تهدیدات علیه کشتیرانی در این آبراه حیاتی است.
اسرائیل و ایران نیز این هفته برای اولین بار از زمانی که ترامپ در ماه آوریل آتشبس در عملیات بمباران را اعلام کرد، حملات مستقیم انجام دادند.
بالگردهای آپاچی نقش کلیدی در این درگیری، از جمله در رویارویی با ایران در دریا، ایفا کردهاند. در ماه مه، ارتش از آنها برای غرق کردن قایقهای تندروی ایرانی در طول عملیاتی برای هدایت کشتیهای تجاری از طریق تنگه استفاده کرد.
از دست دادن این بالگرد، فهرست هواپیماهای آمریکایی را که در طول جنگ با ایران بر اثر حوادث و آتش دشمن منهدم شدهاند، طولانیتر میکند، از جمله چهار جت جنگنده F-15E Strike Eagle که سه فروند از آنها بر اثر آتش خودی در کویت سرنگون شدند. یکی از آنها که در ایران سرنگون شد، منجر به عملیات نجات چشمگیر دو خلبان آن شد.
ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، بعدها گفت که یک هواپیمای تهاجم زمینی A-10 Thunderbolt II نیز در طول مأموریت برای خارج کردن آنها سقوط کرد.
بهطور جداگانه، دو فروند KC-135 Stratotanker در ماه مارس در عراق با یکدیگر برخورد کردند که شش خدمه آن کشته شدند. وال استریت ژورنال قبلاً گزارش داده بود که پنج فروند KC-135 دیگر نیز در حالی که در پایگاهی در عربستان سعودی پارک شده بودند، مورد اصابت قرار گرفته و آسیب دیدند.
گزارشی در ماه مه از سرویس تحقیقات کنگره، ۴۲ فروند هواپیمای ثابتبال یا بالگرد، از جمله پهپادها را که گفته میشود در جنگ ایران که در اواخر فوریه آغاز شد، از دست رفته یا آسیب دیده بودند، فهرست کرد. بسیاری از پهپادها توسط نیروهای ایرانی سرنگون شدهاند که در طول آتشبس نیز به هدف قرار دادن هواپیماهای آمریکایی ادامه دادهاند.
سرپرست کنترلر پنتاگون در ماه مه به اعضای کنگره شهادت داد که هزینه عملیات نظامی در جنگ به تقریباً ۲۹ میلیارد دلار رسیده است.