ایران مذاکرات پشتپرده خود با آمریکا را به حالت تعلیق درآورده و هشدار داده است که میتواند «بستن کامل» تنگه هرمز را عملی کند. این اقدام جدیدترین نشانه افزایش تنشها میان طرفهای درگیر است.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، اعلام کرد که این تصمیم در واکنش به کارزار بمباران اسرائیل در لبنان علیه حزبالله و «نقض آتشبس» در تمامی جبههها اتخاذ شده است.
پس از انتشار این گزارش، قیمت نفت افزایش یافت و هر بشکه نفت برنت با ۶.۹ درصد افزایش به ۹۷.۳۹ دلار رسید.
هیچ تأیید رسمی از این گزارش منتشر نشد. این خبر ساعاتی پس از آن منتشر شد که سپاه پاسداران اعلام کرد نیروهایش در تلافی حملات آمریکا به اهدافی در جنوب ایران، به یک پایگاه آمریکایی در کویت حمله کردهاند.
این جدیدترین تبادل آتش بین نیروهای آمریکایی و ایرانی بود که شکنندگی آتشبس ۸ آوریل را برجسته و تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی جهت تمدید آتشبس به مدت ۶۰ روز و بازگشایی تنگه هرمز را تحت فشار قرار داده است.
مقامات آمریکایی هفته گذشته اعلام کردند که طرفهای درگیر در حال نزدیک شدن به یک توافق چارچوب هستند، اما افزودند که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، باید آن را تأیید کند. روز جمعه، ترامپ گفت که قصد دارد در مورد توافق اولیه «تصمیم نهایی» بگیرد، اما جلسه کاخ سفید بدون هیچ اعلام رسمی به پایان رسید.
یک منبع آگاه از مذاکرات گفت: «آمریکا سپس زبان پیشنویس طرح مربوط به بازگشایی تنگه و برنامه هستهای ایران را اصلاح کرد.»
در آخر هفته گذشته، ارتش آمریکا آنچه را که «سایتهای رادار و فرماندهی و کنترل پهپادهای ایران» در گورک و جزیره قشم خواند، هدف حمله قرار داد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اعلام کرد که این حملات در پاسخ به فعالیتهای ایران، از جمله سرنگونی یک پهپاد «در حال عملیات بر فراز آبهای بینالمللی»، صورت گرفته است.
تنشهای فزاینده تهران و واشنگتن در حالی رخ میدهد که اسرائیل، که در ۲۸ فوریه به همراه آمریکا جنگ علیه ایران را آغاز کرد، به گسترش حملات خود علیه جنبش شبهنظامی حزبالله در لبنان ادامه میدهد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و اسرائیل کاتس، وزیر دفاع، روز دوشنبه اعلام کردند که به نیروهای دفاعی اسرائیل دستور دادهاند تا حملاتی را در حومه جنوبی بیروت، پایتخت، انجام دهند.
اسرائیل و حزبالله از زمان اعلام آتشبس بین این طرفها در ۱۶ آوریل، به تبادل آتش ادامه دادهاند.
ایران تأکید دارد که در هر توافق آتشبس با آمریکا، درگیری اسرائیل و حزبالله باید بخشی از آن باشد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز دوشنبه گفت که آتشبس در لبنان «بخشی جداییناپذیر» از هر توافقی برای پایان جنگ است.
محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد تهران، اظهار داشت که محاصره دریایی تنگه هرمز توسط آمریکا و حملات فزاینده اسرائیل در لبنان «شواهد روشنی از عدم پایبندی آمریکا به آتشبس» است.
قالیباف گفت: «هر انتخابی بهایی دارد و زمان پرداخت آن فرا میرسد. همه چیز سر جای خود قرار خواهد گرفت.»
در نشانهای که جمهوری اسلامی ممکن است به دنبال تشدید درگیری باشد، خبرگزاری ایرانی تسنیم گفت: «جبهه مقاومت و ایران، بستن کامل تنگه هرمز و فعالسازی جبهههای دیگر، از جمله تنگه بابالمندب، را با هدف تنبیه صهیونیستها و حامیانشان در دستور کار قرار دادهاند.»
بابالمندب یک آبراه حیاتی است که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند. تسنیم با اشاره به «جبهه مقاومت» ظاهراً نشان میدهد که شورشیان حوثی در یمن ممکن است به این درگیری بپیوندند.
حوثیها، که کنترل بیشتر شمال یمن را در اختیار دارند و بخشی از آنچه محور مقاومت ایران نامیده میشود هستند، تا حد زیادی از جنگ دور مانده بودند. اما آنها در اواخر ماه مارس و اوایل آوریل چندین بار موشک و پهپاد به سمت اسرائیل شلیک کردند.
توانایی ایران در کند کردن جریان ترافیک در تنگه هرمز، که حدود یک پنجم نفت و گاز جهان معمولاً از آن عبور میکند، به حدی که این جریان به قطراتی محدود شود، پیش از این بدترین بحران انرژی جهانی در دهههای اخیر را رقم زده است.
ترامپ روز دوشنبه در پستی در پلتفرم Truth Social خود گفت: «ایران واقعاً میخواهد معامله کند، و این معامله برای آمریکا و کسانی که با ما هستند، خوب خواهد بود.» او افزود: «فقط بنشینید و آرام باشید، همه چیز در نهایت خوب پیش خواهد رفت – همیشه همینطور است!»