واشنگتن – روزنامه «پست» گزارش داده است که یکی از آخرین موانع در مسیر دستیابی به توافق صلح موقت بین آمریکا و ایران، آزادسازی مرحلهای وجوه نگهداریشده توسط قطر است که برای مقاصد بشردوستانه در نظر گرفته شدهاند.
پرزیدنت ترامپ و مذاکرهکنندگان ایرانی در حال چانهزنی بر سر جزئیات نهایی یک تفاهمنامه هستند که تنگه هرمز را برای کشتیرانی بینالمللی بازگشایی خواهد کرد، در حالی که زمان اضافی برای دور دوم مذاکرات در مورد سرنوشت تقریباً ۱۰۰۰ پوند اورانیوم بسیار غنیشده فراهم میآورد.
وجوه مورد نظر به طور مستقیم به ایران ارائه نخواهد شد، بلکه برای خرید مواد غذایی و تجهیزات پزشکی استفاده میشود که سپس به این کشور جنگزده ارسال میگردند.
یک مقام دولتی اظهار داشت که پرداخت تدریجی این وجوه با برآورده شدن معیارهایی توسط ایران، از جمله بازگشایی تنگه و مینروبی آن، گره خورده است.
قطر ۶ میلیارد دلار را در اختیار دارد که توسط پرزیدنت سابق جو بایدن به عنوان بخشی از مبادله زندانیان سپتامبر ۲۰۲۳ آزاد شده بود؛ مبادلهای که منجر به بازگشت پنج آمریکایی-ایرانی بازداشتشده در ازای پنج ایرانی که در آمریکا نگهداری میشدند، شد.
چند هفته بعد در اکتبر ۲۰۲۳، تروریستهای حماس مورد حمایت ایران یک حمله غافلگیرکننده به اسرائیل را آغاز کردند که به دنبال آن طرحهای مربوط به برداشت از این پولها متوقف شد.
مشخص نیست دقیقاً چه زمانی واشنگتن و ایران تفاهمنامه را نهایی خواهند کرد، اما مقام دولتی گفت که این «نزدیکترین» زمانی است که دو طرف به توافق رسیدهاند.
این تحولات پس از آن رخ داد که ترامپ روز جمعه حدود دو ساعت با تیم امنیت ملی خود، شامل معاون رئیسجمهور جی.دی. ونس و وزیر امور خارجه مارکو روبیو، در «اتاق وضعیت» کاخ سفید دیدار کرد. ترامپ در پلتفرم Truth Social اظهار داشت که در حال اتخاذ «تصمیم نهایی» در مورد یک توافق پیشنهادی است، اما روشن ساخت که خلاص شدن از «غبار هستهای» ایران خط قرمز اوست.
روند صلح به دلیل مخفی شدن رهبر عالی ایران، مجتبی خامنهای، از ترس ترور توسط آمریکا و اسرائیل، دشوار شده است که مستلزم یک فرآیند پیچیده پیکرسانی چندین روزه برای انتقال پیامها است.
با این حال، حلوفصل نکات نهایی همچنان ظرف چند روز – و نه چند هفته – امکانپذیر تلقی میشود.
بسیاری از عناصر مرحله دوم روند صلح نامشخص باقی ماندهاند، با تمرکز اصلی بر اینکه ایران دقیقاً چگونه اورانیوم غنیشده خود را دفع خواهد کرد.
ترامپ روز جمعه در Truth Social نوشت که مواد هستهای «توسط ایالات متحده (که مورد توافق است تنها کشوری است که به همراه چین، توانایی مکانیکی انجام این کار را دارد!)، در هماهنگی و همکاری نزدیک با جمهوری اسلامی ایران، به علاوه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از زیر زمین خارج شده و نابود خواهد شد.»
او نوشت: «تا اطلاع ثانوی، هیچ پولی مبادله نخواهد شد.»
یک مقام دولتی گفت که شی جین پینگ، رئیسجمهور چین، در جریان سفر اخیر ترامپ به پکن، اصولاً با کمک به خارج کردن این مواد موافقت کرده است، اما ترامپ علناً ارسال آن به روسیه یا چین برای حل این درگیری را رد کرده است.
یک مقام دیگر آمریکایی این هفته به روزنامه «پست» گفت که ممکن است کشورهای دیگری مانند پاکستان یا ترکیه مالکیت اورانیوم را بر عهده بگیرند – یا ممکن است رقیق شده و در ایران باقی بماند.