تصویرسازی: کریستینا اسپانو
تصویرسازی: کریستینا اسپانو

استروئیدهای آنابولیک چقدر خوب عمل می‌کنند؟

بسیار خوب. اما مراقب عوارض جانبی باشید

اغلب نهادهای ورزشی مصرف داروهای افزایش‌دهنده عملکرد را ممنوع می‌کنند. اما «بازی‌های پیشرفته» (Enhanced Games) از امکاناتی که این داروها ارائه می‌دهند استقبال می‌کند. این رقابت‌ها که از ۲۴ مه آغاز می‌شود، به ورزشکاران اجازه می‌دهد از انواع مواد استفاده کنند، مشروط بر اینکه دارای مجوز باشند و تحت نظارت پزشک مصرف شوند.

بسیاری از ورزشکاران شرکت‌کننده در این بازی‌ها درباره برنامه‌های خود محتاط بوده‌اند. اما در ماه آوریل، میچل هوپر، ورزشکار کانادایی که دو بار عنوان قوی‌ترین مرد جهان را کسب کرده است، برنامه خود را با جزئیات فاش کرد. جدا از آدرال، که یک محرک است، «پشته» مصرفی آقای هوپر شامل انواع استروئیدهای آنابولیک-آندروژنیک (AAS) می‌شود؛ دسته‌ای از ترکیبات که از نظر شیمیایی با تستوسترون، هورمون اصلی جنسی مردانه، خویشاوند هستند.

این منطقی است: AAS برخی از قوی‌ترین داروهای افزایش‌دهنده عملکرد شناخته شده، به ویژه برای تقویت قدرت و توان، هستند. آنها احتمالاً مسئول اصلی افزایش عملکرد هر ورزشکار در این بازی‌ها خواهند بود. و این داروها در میان غیرورزشکاران نیز محبوب هستند: یک متاآنالیز در سال ۲۰۱۴ تخمین زد که ۶٪ از مردان حداقل یک بار از آنها استفاده کرده‌اند. اما این داروها دقیقاً چقدر مؤثرند؟

به طور خلاصه، بسیار مؤثر — حداقل وقتی صحبت از افزایش حجم عضلانی باشد. به عنوان مثال، در مطالعه‌ای بسیار استناد شده در سال ۱۹۹۶، مردان جوانی که دوزهای نسبتاً بالایی از تستوسترون دریافت کردند و به آنها گفته شد هیچ ورزشی انجام ندهند، پس از ده هفته ۱۹٪ بهبود در قدرت پایین‌تنه خود را تجربه کردند. این میزان تقریباً مشابه شرکت‌کنندگانی بود که دارونما مصرف کرده و سه بار در هفته به باشگاه وزنه‌برداری می‌رفتند. کسانی که استروئیدها را با تمرین ترکیب کردند، افزایش ۳۸٪ را نشان دادند. چندین آزمایش کنترل‌شده تصادفی دیگر که از آن زمان انجام شده‌اند، نتایج مشابهی را گزارش کرده‌اند.

استروئیدها همچنین سطح گلبول‌های قرمز حامل اکسیژن را افزایش می‌دهند که ممکن است به ورزش‌های استقامتی کمک کند. طبق باور رایج در باشگاه‌ها، این داروها ریکاوری را نیز بهبود می‌بخشند و به ورزشکاران اجازه می‌دهند سخت‌تر تمرین کنند — اگرچه این موضوع هنوز در انسان‌ها به طور دقیق ثابت نشده است.

تأثیر این موارد بر عملکرد ورزشی دشوارتر است. از آنجایی که استروئیدها در اکثر ورزش‌ها ممنوع هستند، آزمایش‌های کنترل‌شده بر روی ورزشکاران نخبه معمولاً امکان‌پذیر نیست. اما در سال ۱۹۹۷، نشریه Clinical Chemistry مقاله‌ای قابل توجه را بر اساس اسناد برنامه دوپینگ دولتی آلمان شرقی که در دهه ۱۹۶۰ آغاز شده بود، منتشر کرد. یکی از نمودارها نشان می‌دهد که تورینابول (turinabol)، یک استروئید خوراکی، مسافت پرتاب وزنه یک ورزشکار زن را تنها در ۱۱ هفته حدود ۱۵٪ بهبود بخشیده است.

تمام این قدرت اضافی با عوارض جانبی همراه است. به عنوان مثال، مصرف سطوح بالای استروئیدها خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهد. AASهای مصنوعی همچنین تولید نوع طبیعی هورمون‌ها را سرکوب کرده و باعث ناباروری و در مردان، کوچک شدن بیضه‌ها می‌شوند. معمولاً بدن پس از قطع مصرف داروها تولید هورمون را از سر می‌گیرد — اما گاهی اوقات این اتفاق نمی‌افتد.

عوارض جانبی زیبایی‌شناختی نیز یکی دیگر از نگرانی‌هاست. در مردانی که از نظر ژنتیکی مستعد طاسی هستند، استروئیدها ریزش مو را تسریع می‌کنند. از آنجایی که تستوسترون ماده‌ای شیمیایی است که بدن از آن استروژن را سنتز می‌کند، برخی AASها می‌توانند منجر به سطوح غیرطبیعی بالای این هورمون شوند — که در برخی مردان باعث رشد سینه می‌شود.

در زنان، استروئیدها می‌توانند کلیتوریس را بزرگ کنند؛ رشد موهای زائد بدن و ریش را تشویق کنند؛ و صدا را بم‌تر کنند. برخی از ورزشکاران زن دوپینگ‌کرده آلمان شرقی (که اکثر آنها بدون اطلاع استروئید مصرف می‌کردند) از عوارض سلامتی مادام‌العمر رنج بردند و در سال ۲۰۰۶ از شرکتی که داروها را تولید کرده بود غرامت دریافت کردند.

استروئیدها به وضوح مؤثرند. اما داروهای قوی، معایب قدرتمندی نیز دارند — درسی که رقابت‌کنندگان در بازی‌های پیشرفته خوب است به خاطر داشته باشند.