کشتی‌های باری در خلیج فارس، در نزدیکی تنگه هرمز، از شمال راس‌الخیمه، در نزدیکی مرز با استان مسندم عمان، در میانه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران. (استرینگر/رویترز)
کشتی‌های باری در خلیج فارس، در نزدیکی تنگه هرمز، از شمال راس‌الخیمه، در نزدیکی مرز با استان مسندم عمان، در میانه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران. (استرینگر/رویترز)

ایران بار دیگر از بستن تنگه هرمز خبر داد و محاصره آمریکا را دلیل آن عنوان کرد

ارتش ایران اعلام کرد که تنگه حیاتی هرمز دوباره تحت کنترل نیروهای مسلح قرار گرفته است و مدعی شد که آمریکا با حفظ محاصره خود در منطقه، اعتماد تهران را زیر پا گذاشته است.

ارتش ایران تنها یک روز پس از اعلام بازگشایی آبراه، از بستن تنگه هرمز خبر داد و مدعی شد که آمریکا با حفظ محاصره خود در منطقه، اعتماد تهران را زیر پا گذاشته است.

به گفته فرماندهی ارتش ایران که روز شنبه در بیانیه‌ای از سوی رسانه‌های دولتی این کشور منتشر شد، تنگه هرمز «به وضعیت سابق خود بازگشته» و «تحت مدیریت و کنترل شدید نیروهای مسلح است.»

در این بیانیه آمده است که ایران با «عبور مدیریت‌شده» تعدادی نفتکش و کشتی از این آبراه حیاتی موافقت کرده بود، اما آمریکا را به «راهزنی و دزدی دریایی تحت پوشش به اصطلاح محاصره» متهم کرد.

در بیانیه منتشر شده در خبرگزاری نیمه‌رسمی فارس ایران، آمده است: «تا زمانی که ایالات متحده به دخالت‌های خود در آزادی کامل رفت و آمد کشتی‌هایی که به ایران می‌روند و از ایران می‌آیند پایان ندهد، وضعیت تنگه هرمز تحت کنترل شدید و در وضعیت سابق خود باقی خواهد ماند.»

زمانی که ایران در ابتدا روز جمعه تنگه را باز اعلام کرد، این خبر نشانه‌ای از پیشرفت در مذاکرات میان مذاکره‌کنندگان آمریکایی و ایرانی به نظر می‌رسید. اما این خوش‌بینی به زودی با اظهارات متناقض رئیس‌جمهور دونالد ترامپ و رهبری ایران درباره آینده محاصره آمریکا در منطقه و پیشرفت در مذاکرات برنامه هسته‌ای ایران، تیره شد.

ترامپ روز جمعه در شبکه اجتماعی Truth Social نوشت: «ایران موافقت کرده است که دیگر هرگز تنگه هرمز را نبندد. این آبراه دیگر به عنوان سلاحی علیه جهان استفاده نخواهد شد!» پست ترامپ تنها ساعاتی پس از آن منتشر شد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تنگه را «کاملاً باز» برای کشتی‌های تجاری اعلام کرد. عراقچی گفت در حالی که تنگه بازگشایی شده، ایران کنترل عبور و مرور را حفظ خواهد کرد.

بعدازظهر جمعه، ترامپ همچنین گفت که ایران با توقف فعالیت‌های هسته‌ای خود موافقت کرده و دو طرف به زودی برای دور دیگری از مذاکرات حضوری گرد هم خواهند آمد.

ایران به سرعت این اظهارات را «دروغ» خواند. در بیانیه وزارت خارجه، که توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (IRIB) منتشر شد، آمده است: «آمریکایی‌ها بیش از حد صحبت می‌کنند و در مورد وضعیت سر و صدا ایجاد می‌کنند. فریب نخورید! هیچ توافق جدیدی وجود ندارد.»

پیش از جنگ، حدود یک‌پنجم عرضه نفت و گاز طبیعی جهان از تنگه هرمز عبور می‌کرد و اختلال در عرضه حیاتی انرژی منجر به افزایش شدید قیمت نفت و آشفتگی بازارها شده بود. خبر بازگشایی تنگه باعث اوج‌گیری بازارها و کاهش قیمت نفت شد، هرچند کارشناسان صنعت در پشت پرده معتقدند مشکلات عمیق و اساسی همچنان پابرجا هستند.

دولت ترامپ با افزایش فشار اقتصادی بر تهران از طریق محاصره آمریکا، تلاش کرده است به بسته شدن تنگه توسط ایران پاسخ دهد. سنتکام (CENTCOM) روز جمعه اعلام کرد که از زمان اجرایی شدن محاصره آمریکا در روز دوشنبه، نیروهای آمریکایی ۲۱ کشتی را بازگردانده‌اند.

پیشتر، آتش‌بس موقتی در لبنان به اجرا درآمد، تحولی دیگر که نشانه‌ای از پیشرفت دیپلماتیک به نظر می‌رسید. گروه شبه‌نظامی حزب‌الله لبنان، که از سوی ایران حمایت می‌شود، و اسرائیل، حملات خود را در راستای توافقی که بین دولت لبنان و اسرائیل مذاکره شده بود، متوقف کردند. پس از اجرایی شدن آتش‌بس، هزاران شهروند لبنانی شروع به بازگشت به خانه‌های خود در جنوب کشور کردند.

پس از آنکه آمریکا و اسرائیل جنگی را علیه تهران آغاز کردند، ایران بخش‌هایی از این آبراه حیاتی را مین‌گذاری کرد و به تانکرهای نفتی در منطقه حمله نمود. این اقدامات شرکت‌های کشتیرانی را به وحشت انداخت و برای هفته‌ها، طبق داده‌های ردیابی کشتی‌ها، ترافیک بیش از ۹۰ درصد کاهش یافت و تقریباً متوقف شد. پیش از جنگ، تقریباً ۱۰۰ کشتی روزانه عبور می‌کردند.

در ادامه جنگ، تهران به تعداد اندکی از تانکرهای نفتی اجازه عبور داد، اما از آن‌ها خواست تا از مسیری خاص در امتداد خط ساحلی خود استفاده کنند و عوارض پرداخت نمایند.