دود برخاسته از آتشی در امارات متحده عربی که اوایل ماه مارس پس از رهگیری یک پهپاد توسط بقایای آن ایجاد شده بود. عمرو الفکی/رویترز
دود برخاسته از آتشی در امارات متحده عربی که اوایل ماه مارس پس از رهگیری یک پهپاد توسط بقایای آن ایجاد شده بود. عمرو الفکی/رویترز

امارات متحده عربی خواستار بازگشایی اجباری تنگه هرمز است و آماده پیوستن به نبرد است

این کشور حاشیه خلیج فارس تلاش برای متقاعد کردن آمریکا و سایر متحدانش را آغاز کرده تا این آبراه را به هر وسیله ممکن باز کنند

مقامات عربی اعلام کردند که امارات متحده عربی آماده کمک به آمریکا و سایر متحدانش برای بازگشایی اجباری تنگه هرمز است؛ اقدامی که این کشور را پس از هدف قرار گرفتن توسط حملات ایران، به اولین کشور حاشیه خلیج فارس تبدیل می‌کند که به طرفی در درگیری تبدیل می‌شود.

این مقامات افزودند که امارات متحده عربی در حال لابی‌گری برای تصویب قطعنامه‌ای در شورای امنیت سازمان ملل است که چنین اقدامی را مجاز کند. به گفته آنها، دیپلمات‌های اماراتی از آمریکا و قدرت‌های نظامی در اروپا و آسیا خواسته‌اند تا ائتلافی برای بازگشایی اجباری تنگه تشکیل دهند. یک مقام اماراتی گفت که رژیم ایران فکر می‌کند برای بقای خود می‌جنگد و مایل است با خفه‌کردن تنگه، اقتصاد جهانی را نیز با خود به پایین بکشد.

این مقام اماراتی اظهار داشت که کشورش توانایی‌های خود را برای کمک به تأمین امنیت تنگه، از جمله تلاش‌ها برای پاکسازی آن از مین و سایر خدمات پشتیبانی، بررسی کرده است.

به گفته دیگر مقامات عربی، این کشور حاشیه خلیج فارس همچنین اعلام کرده است که آمریکا باید جزایر واقع در این آبراه استراتژیک از جمله ابوموسی را اشغال کند. جزیره ابوموسی نیم قرن است که در اختیار ایران است و امارات مدعی مالکیت آن است.

وزارت امور خارجه امارات متحده عربی در بیانیه‌ای به قطعنامه جداگانه‌ای که توسط سازمان ملل در محکومیت حملات ایران به شهرهای خود تصویب شده بود و همچنین به قطعنامه‌ای از سوی یک نهاد دیگر سازمان ملل، سازمان بین‌المللی دریانوردی، که بسته شدن تنگه هرمز را محکوم کرده بود، اشاره کرد.

وزارت امور خارجه اماراتی اعلام کرد که "اجماع جهانی گسترده‌ای وجود دارد مبنی بر اینکه آزادی ناوبری در تنگه هرمز باید حفظ شود."

مقامات عربی گفتند که عربستان سعودی و سایر کشورهای خلیج فارس اکنون در برابر رژیم ایران قرار گرفته‌اند و می‌خواهند جنگ تا زمانی که این رژیم ناتوان یا سرنگون شود ادامه یابد، هرچند که آنها از اعزام نظامیان خود خودداری کرده‌اند. بحرین، متحد نزدیک آمریکا که میزبان ناوگان پنجم نیروی دریایی این کشور است، حامی این قطعنامه سازمان ملل است که انتظار می‌رود روز پنجشنبه به رأی گذاشته شود.

مقامات یک کشور حاشیه خلیج فارس گفتند که رویکرد تازه و قاطعانه امارات متحده عربی یک تغییر اساسی در چشم‌انداز استراتژیک آن است. دبی، مرکز تجاری امارات، مدت‌هاست که از رژیم ایران حمایت مالی می‌کند. دیپلمات‌های اماراتی پیش از جنگ برای میانجیگری بین آمریکا و ایران تلاش می‌کردند؛ تلاشی که شامل بازدید علی لاریجانی، مقام امنیت ملی ایران که بعدها در یک حمله هوایی کشته شد، از ابوظبی بود.

اکنون، این کشور حاشیه خلیج فارس با فشار رئیس‌جمهور ترامپ برای مشارکت بیشتر متحدان در بار جنگ، به ویژه کمک به بازگشایی تنگه هرمز، همسو شده است. وال استریت ژورنال گزارش داده است که ترامپ به مشاوران خود گفته است که مایل است جنگ را بدون بازگشایی تنگه به پایان برساند و این موضوع را به کشورهای دیگر واگذار کند.

مشارکت امارات متحده عربی در آزاد سازی تنگه خطراتی دارد. این امر می‌تواند زمینه را برای تنش‌هایی فراهم کند که پس از پایان جنگ نیز ادامه یابد.

ایران با افزایش بمباران‌های خود علیه امارات متحده عربی واکنش نشان داده است. پس از هفته‌ها حملات سطح پایین، حملات موشکی و پهپادی ایران به امارات در روزهای اخیر به شدت افزایش یافته است، از جمله نزدیک به ۵۰ موشک بالستیک، موشک کروز و پهپاد در روز سه‌شنبه. تهران هشدار داد که زیرساخت‌های حیاتی غیرنظامی هر کشور حاشیه خلیج فارس را که از هرگونه عملیات برای تصرف خاک آن حمایت کند، نابود خواهد کرد و به طور خاص به امارات متحده عربی اشاره کرد.

الیزابت دنت، پژوهشگر در موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک و یک مقام سابق پنتاگون که بر امور خلیج فارس تمرکز داشت، درباره معضل پیش روی کشورهای منطقه گفت: "آنها ممکن است وارد این جنگ شوند، تنها با ایرانی تهاجمی‌تر روبرو شوند، همچنان به دریافت ضربه به زیرساخت‌های حیاتی و احتمالاً اعتماد سرمایه‌گذاران ادامه دهند، و سپس برای بازسازی روابط با همسایه خود به مشکل بربخورند، به ویژه اگر ترامپ تصمیم بگیرد پیش از بازگشایی تنگه یا فلج کردن قابلیت‌های موشکی و پهپادی ایران، پیروزی را اعلام کند."

ایران تاکنون بیش از هر کشور دیگری از جمله اسرائیل، موشک و پهپاد – تقریباً ۲۵۰۰ فروند – به سمت امارات متحده عربی پرتاب کرده است. با این حال، امارات متحده عربی، مانند بقیه منطقه خلیج فارس، مدت‌هاست که سعی در اجتناب از تعریف خود به عنوان یک طرف درگیری را داشته است.

مقامات خلیج فارس گفتند که موضع این کشور اکنون تغییر کرده است. به گفته یکی از این مقامات، قبل از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، امارات متحده عربی ایران را همسایه‌ای دشوار با منطقی در مواضع سیاسی‌اش می‌دید. اما این مقام افزود، آغاز جنگ رژیمی بسیار متفاوت را آشکار کرد که سعی داشت با حملات به هتل‌ها و فرودگاه‌های دبی وحشت ایجاد کند.

یک حصار با سیم خاردار در پیش‌زمینه، با شعله‌های آتش و دود در پس‌زمینه نزدیک فرودگاه بین‌المللی دبی.
آتشی در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی دبی در اواسط ماه مارس. خبرگزاری فرانسه/گتی ایماژ
خبرگزاری فرانسه/گتی ایماژ

حملات ایران باعث کاهش ترافیک هوایی و گردشگری امارات، آسیب به بازار املاک آن و موجی از مرخصی‌های بدون حقوق و اخراج کارکنان شده است. این حملات همچنین چالش اصلی کشور – که واحه‌ای از صلح در یک منطقه پرآشوب است – را زیر سؤال برده است.

امارات متحده عربی تا حدی با اقدامات مالی سخت‌گیرانه مقابله کرده است. اطلاعیه‌ای از خطوط هوایی امارات مستقر در دبی اعلام کرد که اتباع ایرانی اجازه ورود یا ترانزیت از این کشور را ندارند؛ اقدامی که به دنبال تصمیمات دولت برای تعطیلی بیمارستان ایرانی و باشگاه ایرانی دبی صورت گرفت.

موضع جدید امارات در تلاش‌ها برای بازگشایی تنگه هرمز – شریان حیاتی برای صادرات انرژی، تجارت کشتیرانی و مواد غذایی آن – بیش از هر زمان دیگری آشکار است. مقامات خلیج فارس گفتند که امارات معتقد است کشورهای آسیا و اروپا که اکنون مردد هستند، با تأیید شورای امنیت سازمان ملل به پاکسازی تنگه کمک خواهند کرد.

روسیه و چین می‌توانند این قطعنامه را وتو کنند و فرانسه در حال پیشنهاد نسخه دیگری است. مقامات خلیج فارس گفتند که حتی اگر قطعنامه شکست بخورد، امارات متحده عربی همچنان آماده پیوستن به تلاشی برای آزادسازی تنگه هرمز خواهد بود.

ایران بر نظارت دائمی از جمله یک سیستم عوارض اصرار دارد. مقامات عربی گفتند که کشورهای خلیج فارس نگرانند که هرگونه راه حل دیپلماتیک به طور ضمنی به ایران نقشی رسمی در مدیریت این آبراه بدهد و می‌خواهند ابتدا با اقدام نظامی آن را از کنترل ایران خارج کنند.

مشخص نیست که اقدام نظامی بتواند تنگه را باز کند. تحلیلگران نظامی گفتند که هرگونه عملیاتی نه تنها مستلزم کنترل آبراه، بلکه کنترل قلمرو در طول ۱۰۰ مایل آن، احتمالاً با نیروهای زمینی، خواهد بود.

آدام اسمیت (نماینده دموکرات، واشنگتن)، عضو ارشد کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان، گفت: "من فکر نمی‌کنم بتوانیم این کار را انجام دهیم." وی افزود: "ایران تنها باید بتواند تنگه را تحت تهدید نگه دارد، به این معنی که به یک پهپاد، یک مین، یک قایق کوچک انتحاری نیاز دارد."

مقامات عربی گفتند که کشورهای خلیج فارس که از اقدام نظامی حمایت می‌کنند، احساس می‌کنند پیامدهای داشتن یک همسایه متخاصم که چنین گذرگاه حیاتی را کنترل می‌کند، ارزش این خطر را دارد.

بلال صعب، پژوهشگر در چتم هاوس و مشاور سابق پنتاگون در امور خاورمیانه، گفت که تصمیم برای پیوستن به کارزار نظامی، نشانه‌ای عمومی از حمایت اعراب از جنگ خواهد بود. این اقدام همچنین گزینه‌های اضافی برای عملیات علیه ایران و تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز را فراهم می‌کند.

امارات متحده عربی دارای پایگاه‌ها، یک بندر آب عمیق در جبل علی و موقعیتی در نزدیکی ورودی تنگه هرمز است که می‌تواند به عنوان پایگاه‌های عملیاتی مفید برای عملیات تحت رهبری آمریکا برای تصرف جزایر یا اسکورت نفتکش‌های تجاری از طریق این آبراه مورد استفاده قرار گیرد.

تصویری ماهواره‌ای از جزایر مصنوعی پالم جبل علی و بندر جبل علی در دبی.
تصویری ماهواره‌ای از جزایر پالم جبل علی و بندر جبل علی در دبی. پلنت لبز پی‌بی‌سی/رویترز
پلنت لبز پی‌بی‌سی/رویترز

همچنین این کشور نیروی هوایی کوچک اما توانمندی دارد که مجهز به جت‌های جنگنده F-16 ساخت آمریکاست و در کنار آمریکا در مبارزه با داعش در عراق حملات هوایی انجام داده است.

امارات همچنین دارای پهپادهای نظارتی و ذخیره‌ای از بمب‌ها و موشک‌های کوتاه‌برد ساخت آمریکا است که می‌تواند به کاهش کمبودهای آمریکا و اسرائیل کمک کند.

گرانت راملی، پژوهشگر ارشد در موسسه واشنگتن، یک اندیشکده، گفت: "نزدیکی در طول تنگه به این معنی است که شما می‌توانید تیم تشکیل دهید و سکوهای مختلفی را در آنجا قرار دهید تا از کشتیرانی محافظت کنید و اهداف ایران را در آن سوی خلیج هدف قرار دهید."

ببینید: آمریکا هزاران تفنگدار دریایی به خاورمیانه اعزام می‌کند