به گفته مقاماتی که با موضوع آشنا هستند، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در مواجهه با خط قرمزی که خود در قبال ایران ترسیم کرده، به طور فزایندهای معتقد است که باید در بحبوحه سرکوب خشونتآمیز و مرگبار معترضان، اقدامات قاطعی علیه رژیم انجام دهد.
مقامات ارشد دولت ترامپ روز سهشنبه برای دقیقتر کردن مجموعهای از گزینهها برای رئیسجمهور تشکیل جلسه دادند. ترامپ که پس از بازگشت از سفر میشیگان به واشنگتن، به این جلسه بیش از دو ساعته پیوست، همچنین در مورد آخرین آمار تلفات در ایران و انتظارات آمریکا از نحوه پیشروی سرکوب بیرحمانه رژیم، از جمله احتمال اعدامها، مطلع شد. به گفته فردی آشنا با جلسه، بخشی از این گزارش شامل ویدئوهایی از ایران بود.
یک منبع آشنا با گفتگوها گفت که در روزهای اخیر، تیم امنیت ملی رئیسجمهور در مورد اقدام نظامی (حمله جنبشی) اختلاف نظر داشتهاند. مقامات آمریکایی تاکید کردند که هرگونه اقدام نظامی شامل حضور نیروهای زمینی نخواهد بود و افزودند که دولت خواهان درگیری نظامی طولانی مدت در ایران نیست.
به گفته افراد مطلع، یکی از گزینههای پیش روی رئیسجمهور، حمله به تاسیسات مربوط به سرویسهای امنیتی ایران است که مسئول سرکوب معترضان بودهاند.
در حین بررسی و ارزیابی گزینهها، مقامات تلاش کردهاند تا خطرات مختلف هر یک را ارزیابی کنند، از جمله احتمال شکست یک عملیات هوایی یا واکنش نامتناسب ایران. مقامات همچنین امیدوارند در صورت فروپاشی رژیم ایران، از هرگونه بیثباتی گسترده در منطقه جلوگیری شود.
به گفته مقامات، ترامپ بارها تهدید به اقدام نظامی علیه دولت ایران به دلیل استفاده از نیروی مرگبار علیه معترضان کرده و اکنون احساس میکند موظف است این تهدیدات را عملی کند. او به روسای جمهور پیشین که به عقیده او در اجرای خطوط قرمز ناکام ماندند، از جمله باراک اوباما که در سال ۲۰۱۳ پس از استفاده سوریه از تسلیحات شیمیایی تصمیم به حمله نگرفت، توجه دارد.
یک منبع آشنا با گفتگوها به CNN گفت: «بخشی از آن این است که او اکنون یک خط قرمز تعیین کرده است و احساس میکند باید کاری انجام دهد.» وی افزود که رئیسجمهور تقریباً به طور قطع عمل خواهد کرد. سوالی که باقی میماند این است که او در نهایت به چه نوع اقدامی متوسل خواهد شد.
یکی از محاسبات کلیدی در فرآیند تصمیمگیری این است که آیا مزایای اقدام نظامی بر تلافی احتمالی تهران میچربد یا خیر، تهرانی که تاکید کرده در صورت حمله آمریکا، داراییهای آمریکایی در خاورمیانه را هدف قرار خواهد داد.
به گفته یک مقام آمریکایی و منبع دیگری که با موضوع آشنا است، گزارشهای اطلاعاتی اخیر آمریکا نشان میدهد که ایران در حال آمادهسازی گزینههایی برای هدف قرار دادن پایگاههای آمریکایی در خاورمیانه، از جمله در عراق و سوریه، در صورت انجام حملات نظامی توسط ترامپ است.
این مقام آمریکایی افزود، همچنین نشانههایی وجود دارد که رژیم ایران از وسعت اعتراضات غافلگیر شده و در حال حاضر سعی دارد بین کنترل معترضان و عدم ارائه دلیلی برای مداخله دولتهای خارجی تعادل برقرار کند – بخشی با محدود کردن مراسم تشییع جنازه کشتهشدگان و قطع دسترسی به اینترنت در داخل کشور.
ترامپ روز سهشنبه نگرانیها در مورد تلافیجویی را نادیده گرفت و به خبرنگاران گفت: «ایران دفعه قبل که من آنها را با توانایی هستهای، که دیگر ندارند، منفجر کردم، این حرف را زد… بهتر است رفتار کنند.»
با این حال، یک مقام آمریکایی روز چهارشنبه به CNN گفت که به برخی از پرسنل در بزرگترین پایگاه نظامی ایالات متحده در خاورمیانه توصیه شده است که آنجا را ترک کنند، زیرا ترامپ در حال بررسی اقدام نظامی است. این مقام دستور خروج برخی پرسنل از پایگاه هوایی العدید در قطر را به عنوان یک «اقدام احتیاطی» با توجه به تنشهای کنونی در منطقه توصیف کرد.
این پایگاه در ماه ژوئن پس از حمله آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، توسط ایران هدف قرار گرفت. اکنون، در حالی که ترامپ دوباره در حال بررسی حملات احتمالی به ایران است، این پایگاه – که محل استقرار حدود ۱۰ هزار نیروی آمریکایی است – ممکن است بار دیگر هدف قرار گیرد.
ترامپ اواخر بعدازظهر سهشنبه، پیش از ملاقات با مقامات امنیت ملی خود، گفت که ایده خوبی از اقداماتی که ممکن است انجام دهد، دارد.
او هنگام بازگشت از میشیگان، جایی که از یک کارخانه فورد بازدید کرد و در باشگاه اقتصادی دیترویت سخنرانی کرد، به خبرنگاران گفت: «من دقیقاً میدانم چه خواهد بود. ما باید تصمیمی بگیریم، اما بدیهی است که نمیتوانم به شما بگویم.»
ترامپ از هفته گذشته در حال دریافت لیستهای به روز شده از گزینههای اقدام در ایران بوده است. مقامات تاکید کردند که افراد کلیدی در جلسات مربوط به ایران، از جمله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و جی.دی. ونس، معاون رئیسجمهور، مراقب بودهاند که ترامپ را تحت فشار برای اتخاذ تصمیم خاصی قرار ندهند. در عوض، آنها مجموعهای از گزینههای احتمالی، به همراه مزایا و معایب هر یک را برای بررسی رئیسجمهور نهایی کردهاند.
ترامپ همچنین همچنان در حال بررسی گزینههای دیگری است که کمتر از شلیک موشک به ایران است، مانند حمله سایبری یا تحریمهای جدید.
او همچنین ایلان ماسک، که زمانی کارشناس بهرهوری دولتی او بود و مالک سرویس اینترنت ماهوارهای استارلینک است، را تحت فشار قرار داده تا در بحبوحه قطعی اطلاعات رژیم، اتصال اینترنت در کشور را تقویت کند. به گفته یک کارشناس فناوری در ارتباط با کاربران ایرانی استارلینک، استارلینک اکنون دسترسی رایگان به اینترنت را برای کاربران در ایران فراهم میکند.
ترامپ در پایگاه مشترک اندروز، در حالی که خود را برای حضور در جلسه کاخ سفید آماده میکرد، به خبرنگاران گفت: «ایران در ذهن من است، وقتی شاهد این نوع مرگ و میر در آنجا هستم.»
مقامات امنیت ملی در سطح کابینه در بعدازظهر سهشنبه هنگام آغاز جلسات، که به عنوان جلسه «اصولگرایان» شورای امنیت ملی شناخته میشود، مشاهده شدند. این مقامات شامل ونس، روبیو، پت هگست، وزیر دفاع، جان راتکلیف، مدیر سیا، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، و تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی بودند.
در روزهای اخیر، رئیسجمهور پیشنهاد کرده بود که ممکن است گشایشی دیپلماتیک با تهران وجود داشته باشد. اما او به طور ناگهانی در صبح سهشنبه تغییر مسیر داد و گفت تا زمانی که سرکوب اعتراضات پایان نیابد، هرگونه ملاقات با مقامات رژیم را لغو خواهد کرد.
برخی از مشاوران ترامپ هشدار داده بودند که پیامهای آشتیجویانه وزیر امور خارجه ایران که توسط استیو ویتکوف، نماینده خارجی ترامپ، دریافت شده بود، صرفاً تلاشی برای جلوگیری از حمله است.
این مقامات گفتند که در جلسات امنیت ملی در روزهای اخیر، چندین مقام استدلال کردهاند که دیپلماسی در مورد ایران بیفایده است. ترامپ در شش ماه اول ریاستجمهوری خود، تلاشهای ناموفقی برای مذاکره بر سر یک توافق هستهای جدید با ایران داشت و سپس در تابستان دستور حملات نظامی آمریکا به تاسیسات هستهای آن را صادر کرد.
این مقامات گفتند، همچنین در داخل دولت این باور وجود دارد که هیچ کس اختیار ندارد از طرف آیتالله، که تصمیمگیرنده اصلی است، صحبت کند و این امر دیپلماسی را دشوارتر میسازد.
در همین حال، یک مقام منطقهای با آگاهی از این موضوع به CNN گفت که سه کشور متحد عرب خلیج فارس – عربستان سعودی، قطر و عمان – تلاشهای دیپلماتیک پنهانی را برای جلوگیری از اقدام نظامی آمریکا علیه ایران آغاز کردهاند، زیرا نگران پیامدهای گسترده آن برای خاورمیانه هستند.
این مقام گفت: «هرگونه تشدید نظامی پیامدهایی برای منطقه گستردهتر، از جمله امنیت و اقتصاد آن خواهد داشت.»
ترامپ در پیامی در روز سهشنبه صبح در شبکه تروث سوشال، معترضان را تشویق کرد تا به تظاهرات ادامه دهند و گفت: «کمک در راه است.»
ترامپ نوشت: «میهنپرستان ایرانی، به اعتراضات ادامه دهید - نهادهای خود را به دست بگیرید!!!» او در پایان نوشت «MIGA» — Make Iran Great Again (ایران را دوباره قدرتمند کن).
ترامپ در پاسخ به این سوال که پیامش برای رهبران ایران چیست، گفت که میخواهد آنها «انسانیت نشان دهند.»
او گفت: «آنها یک مشکل بزرگ دارند و امیدوارم مردم را نکشند.»
زکری کوهن از CNN در تهیه این گزارش مشارکت داشته است.